V SA/Wa 2493/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant - ref. staż. Małgorzata Skomiał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2015 r. sprawy ze skargi Ł. U. [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w [...] na rzecz Ł. U. [...] kwotę 766 (siedemset sześćdziesiąt sześć) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Decyzją z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...], Naczelnik Urzędu Celnego [...] w [...] określił Ł. U. prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą "[...]" zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym w kwocie 7.255 zł z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki [...] rok produkcji 2008. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż podstawa obliczenia podatku zadeklarowana przez Stronę w kwocie 19.012 zł, odpowiadająca wartości celnej towaru przyjętej przez niemiecki organ celny znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej zarejestrowanego na terenie kraju samochodu osobowego tej samej marki, modelu i rocznika, co samochód nabyty wewnątrzwspólnotowo przez Stronę. W ramach czynności sprawdzających określono średnią cenę przedmiotowego pojazdu na [...] zł odnosząc się do danych z Informatora Rynkowego "[...]" wydawnictwa [...] i uwzględniając korekty z tytułu miesiąca rejestracji oraz wyższego niż standardowy przebiegu. Organ podniósł, iż na rachunku z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...], znajduje się informacja, że samochód jest pojazdem powypadkowym, jednakże Strona w toku postępowania prowadzonego przez Naczelnik Urzędu Celnego [...] w [...], pomimo kierowanych do niej wezwań, nie wykazała w żaden sposób rozmiaru uszkodzeń. Organu nie uznał za wystarczające wyjaśnień Strony, iż pojazd został nabyty jako powypadkowy na aukcji organizowanej przez Towarzystwo Ubezpieczeniowe [...], co wskazuje na jego rzeczywistą wartość rynkową. Zdaniem organu w sprawie były podstawy do zastosowania art. 104 ust. 8 i 9 ustawy o podatku akcyzowym (Dz.U. z 2011 r., Nr 108, poz. 626 ze zm.). W odwołaniu z dnia 28 lutego 2014 r. Ł. U. – "[...]" zarzucił organowi I instancji naruszenie przepisów postępowania poprzez niewyjaśnienie okoliczności sprawy oraz naruszenie art. 104 ust. 8 ustawy o podatku akcyzowym - poprzez błędne przyjęcie, iż wysokość podstawy opodatkowania bez uzasadnionej przyczyny znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej takich samochodów w sytuacji, gdy Strona szczegółowo wyjaśniła te przyczyny. W uzasadnieniu odwołania Ł. U. zajął stanowisko, iż jedynym sposobem ustalenia rynkowej wartości pojazdu powypadkowego jest otwarta licytacja publiczna a podczas takiej właśnie licytacji został zakupiony przedmiotowy samochód. Dyrektor Izby Celnej w [...] w decyzji z dnia [...] czerwca 2014 r., Nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji przyznał, iż nabyty przez Stronę w dniu [...] stycznia 2013 r., z fakturą nr [...], pojazd był samochodem powypadkowym. Jednakże pomimo wezwań ze strony organu i dwukrotnego wnioskowania przez Stronę o przedłużenie terminu na dostarczenie na tę okoliczność dokumentów – do dnia wydawania decyzji przez organ II instancji żadne dowody nie zostały przedstawione. Dyrektor Izby Celnej w [...] wskazał, iż art. 122 Ordynacji podatkowej nakłada na organ obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym, jednakże z treści art. 104 ust. 8 i 9 ustawy o podatku akcyzowym wynika także obowiązek Strony dowodzenia swego stanowiska. W sprawie niniejszej Strona, pomimo wezwań, nie wskazała ani nie przedstawiła żadnych dokumentów, które potwierdzałyby rodzaj i zakres uszkodzeń samochodu. Zdaniem organu II instancji, wobec braku dowodów potwierdzających stan techniczny pojazdu zasadne było posłużenie się do ustalenia średniej wartości rynkowej samochodu notowaniami publikowanymi w Informatorze Rynkowym "[...]" wydawnictwa [...]. Wobec niewykazania przez Podatnika jakiejkolwiek inicjatywy dowodowej działania organów podatkowych obu instancji mieściły się w granicach prawa i prowadziły do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W skardze z dnia [...] sierpnia 2014 r. skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. Ł. U. – "[...]" wnosił o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania zarzucając organowi naruszenie: 1. art. 104 ust. 8 i 9 ustawy o podatku akcyzowym z dnia 6 grudnia 2008 r. – ponieważ przyczyny różnicy między wartością przedmiotowego samochodu a wartością rynkową podobnych pojazdów zostały szczegółowo wyjaśnione przez Stronę, 2. art. 104 ust. 9 i 11 ustawy o podatku akcyzowym – poprzez pominięcie przy dokonywaniu ustalenia średniej ceny rynkowej faktu, iż pojazd był powypadkowy i uszkodzony, 3. art. 122 Ordynacji podatkowej- poprzez niewyjaśnienie okoliczności sprawy o zasadniczym znaczeniu dla jej rozstrzygnięcia pomimo dysponowania przez organ dokumentem potwierdzającym , że przedmiotowy pojazd jest pojazdem powypadkowym i uszkodzonym. W uzasadnieniu skargi Skarżący przywołał argumentacje podnoszoną już w odwołaniu podkreślając, iż najbardziej racjonalnym sposobem ustalenia prawdziwej wartości rynkowej pojazdu samochodowego jest otwarta licytacja publiczna. Dyrektora Izby Celnej w [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie zajmując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem w świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), stwierdzić należy, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. W rozpatrywanej sprawie Sąd dopatrzył się w działaniu organu administracji naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przede wszystkim Sąd podkreśla, iż bezsporny i potwierdzony przez organy obu instancji w uzasadnieniach ich decyzji był fakt, że nabyty wewnątrzwspólnotowo przez Skarżącego samochód osobowy [...], rok produkcji 2008, był pojazdem powypadkowym i uszkodzonym. Bezsporne też było, iż nabyty został na publicznej aukcji pojazdów powypadkowych organizowanej przez Towarzystwo Ubezpieczeniowe [...]. Dla określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia tego pojazdu organy ustaliły i przyjęły średnią cenę rynkową pojazdu odpowiadającego przedmiotowemu ale w stanie nieuszkodzonym, dokonując jedynie korekt z tytułu daty rejestracji i przebiegu. Już tylko to przesądza, zdaniem Sądu, o naruszeniu przez organy w toku postępowania art. 122 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Mając wiedzę o rzeczywistym stanie faktycznym – uszkodzeniach nabytego wewnątrzwspólnotowo pojazdu organy orzekały jak w stosunku do samochodu nieuszkodzonego. |W piśmiennictwie podkreśla się (Sławomir Presnarowicz, Komentarz do art.122 ustawy - Ordynacja podatkowa), iż organy podatkowe mają podejmować | |wszelkie działania, ale z drugiej strony ustawodawca zastrzega, iż chodzi jedynie o działania niezbędne. | |Przy braku szerszej współpracy ze strony Skarżącego, niż złożenie wyjaśnień o nabyciu samochodu na licytacji oraz w sytuacji, gdy organy nie | |podzieliły jego stanowiska, że otwarta licytacja publiczna jest najbardziej racjonalnym sposobem ustalenia prawdziwej wartości rynkowej pojazdu | |samochodowego - to na organach spoczywał obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, t.j. | |zakresu uszkodzeń rzutujących na wartość pojazdu i w konsekwencji jego prawdziwej wartości rynkowej. | |W ocenie Sądu w tej konkretnej sprawie podjęte przez organ kroki zmierzające do ustalenia rzeczywistej wartości samochodu mieściłyby się w pojęciu | |"niezbędne działania" z art. 122 Ordynacji podatkowej. | |W piśmiennictwie wskazuje się także (B. Brzeziński, M. Masternak , PP.2004.5.56, "O tak zwanym ciężarze dowodu w postępowaniu podatkowym"), że w | |postępowaniu podatkowym (administracyjnym) ma zastosowanie zasada postępowania, której istota wyraża się w tym, że organ ma obowiązek z urzędu | |wyjaśnić wszystkie okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy oraz zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, niezależnie od tego, | |czy służy on udowodnieniu tez korzystnych dla strony postępowania, czy przeciwnie - pozwala na podjęcie rozstrzygnięcia dla niej niekorzystnego. | | | |Zgodnie z art. 104 ust. 8 ustawy o podatku akcyzowym organ, wobec przyjęcia, że wskazana przez Stronę wysokość podstawy opodatkowania bez | |uzasadnionej przyczyny znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej tego samochodu osobowego, wezwał Podatnika do wskazania przyczyn | |uzasadniających podanie tej wysokości w kwocie znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego. | |Skarżący złożył wówczas wyjaśnienia związane z trybem i miejscem nabycia samochodu zajmując stanowisko, iż nabycie pojazdu na publicznej licytacji | |jest najlepszym sposobem weryfikacji jego rzeczywistej wartości rynkowej. | | | |Należy przyjąć zatem, iż Strona odpowiedziała na skierowane do niej zapytanie i wskazała przyczyny jej zdaniem uzasadniające wykazywaną wartość | |pojazdu, nie można zatem przypisać jej działań z art. 104 ust. 9, które upoważniałyby organ podatkowy do określenia wysokość podstawy opodatkowania | |bez podjęcia dalszych działań, do których był zobowiązany z mocy art. 122 Ordynacji podatkowej. | | | |W konsekwencji Sąd stwierdził, iż zasadny jest także zarzut naruszenia przez organ art. 104 ust. 9 i 11 ustawy o podatku akcyzowym – poprzez | |pominięcie przy dokonywaniu przez organ ustalenia średniej ceny rynkowej faktu, iż pojazd był powypadkowy i uszkodzony. | | | |W przypadku podjęcia decyzji o odwołaniu się do opinii biegłego organ miałby możliwość zastosowania art. 104 ust. 10 ustawy o podatku akcyzowym, | |zgodnie z którym, jeżeli wysokość podstawy opodatkowania ustalona z uwzględnieniem opinii biegłego odbiega co najmniej o 33% od zadeklarowanej | |podstawy opodatkowania, koszty opinii biegłego lub biegłych ponosi podatnik. | | | |W toku ponownego rozpoznawania sprawy organ rozważy, czy Strona w sposób wystarczający odpowiedziała na skierowane do niej zapytanie w trybie art. | |104 ust. 8 ustawy o podatku akcyzowym a jeżeli uzna wyjaśnienia za niepełne podejmie działania, do których jest zobowiązany z mocy art. 122 Ordynacji| |podatkowej. | |Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 152 i art. 200 prawa o postępowaniu | |przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. | | | | | | | | | | | | |