V SA/Wa 2495/14
PostanowienieWSA w Warszawie2017-05-15
Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Konrad Łukaszewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy adwokatowi wyznaczonemu z urzędu, który zastąpił innego adwokata w postępowaniu kasacyjnym, przysługuje wynagrodzenie za udział w rozprawie przed NSA, jeśli nie prowadził sprawy w pierwszej instancji?Ratio decidendi
Adwokatowi wyznaczonemu z urzędu, który zastąpił innego adwokata w postępowaniu kasacyjnym i uczestniczył w rozprawie przed NSA, przysługuje wynagrodzenie. Wysokość wynagrodzenia należy ustalić na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, z uwzględnieniem stawki minimalnej za udział w rozprawie przed NSA, która wynosi 50% stawki minimalnej określonej w § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a, nie mniej niż 120 zł.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznawał wniosek o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. W postępowaniu przed WSA skarżący korzystał z pomocy prawnej adwokata z urzędu. Po uchyleniu decyzji przez WSA, organ wniósł skargę kasacyjną do NSA. W postępowaniu kasacyjnym pełnomocnikiem z urzędu był adwokat M. S., który zastąpił pierwotnie wyznaczonego adwokata. NSA oddalił skargę kasacyjną. Następnie adwokat M. S. złożył wniosek o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu za postępowanie kasacyjne.Rozstrzygnięcie
Zasądzono ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na rzecz adwokata M. S., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 147,60 zł.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Konrad Łukaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego p o s t a n a w i a : zasądzić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na rzecz adwokata M. S., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 147,60 zł (słownie: sto czterdzieści siedem złotych i sześćdziesiąt groszy), w tym: tytułem wynagrodzenia kwotę 120,00 zł (słownie: sto dwadzieścia złotych) oraz tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 27,60 zł (słownie: dwadzieścia siedem złotych i sześćdziesiąt groszy).
Postanowieniem z dnia 30 października 2014 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym, w tym poprzez ustanowienie adwokata z urzędu.
Pismem z dnia [...] r. Okręgowa Rada Adwokacka w W. poinformowała o wyznaczeniu adwokata Ł. B. pełnomocnikiem z urzędu w niniejszej sprawie.
Wyrokiem z dnia 2 marca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę i uchylił zaskarżoną decyzję.
Postanowieniem z dnia 3 marca 2015 r. referendarz sądowy przyznał pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenie za pomoc prawną udzieloną skarżącemu w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji.
W dniu [...] r. ze skargą kasacyjną od wyroku z dnia 2 marca 2015 r. wystąpił pełnomocnik organu.
Na rozprawę przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 14 lutego 2017 r. stawił się adwokat M. S. wnosząc o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu.
Wyrokiem z dnia 14 lutego 2017 r. o sygn. akt II GSK 1522/15 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną organu.
Wnioskiem z dnia [...] r. adwokat M. S. wystąpił o zasądzenie kosztów pomocy prawnej świadczonej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym. Jednocześnie oświadczył, iż koszty te nie zostały pokryte ani w całości ani w części.
Pismem z dnia [...] r. Okręgowa Rada Adwokacka w W. poinformowała, iż w dniu [...] r. adwokat M. S. został wyznaczony zastępcą adwokata Ł. B.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
Zgodnie art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; zwanej dalej: p.p.s.a.), wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Obecnie obowiązującym aktem prawnym regulującym powyższe zasady jest rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714). Zgodnie z § 22 tego rozporządzenia, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Jednocześnie w myśl § 24, rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 2 listopada 2016 r.
Wobec tego, iż postępowanie wywołane skargą kasacyjną zostało w niniejszej sprawie wszczęte i niezakończone przed [...] r., a zatem przed dniem wejścia w życie wskazanego powyżej rozporządzenia, należało odwołać się do przepisów dotychczasowych, tj. przepisów rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801). Rozporządzenie to w § 21 również wprowadza przepis przejściowy, zgodnie z którym do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Rozporządzenie to wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2016 r. (§ 23 rozporządzenia).
Mając zatem na uwadze wskazany przepis przejściowy, zauważyć należało, iż postępowanie kasacyjne zostało w niniejszej sprawie również wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r., tj. przed dniem 1 stycznia 2016 r. (skarga kasacyjna organu złożona w dniu 6 maja 2015 r.). W konsekwencji, należne wynagrodzenie adwokata należy ustalić w oparciu o przepisy dotychczasowe przed dniem wejścia w życie rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r., tj. w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461; zwane dalej: "rozporządzeniem").
Zgodnie z § 19 pkt 1 rozporządzenia, koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę w wysokości nie wyższej niż 150% stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3-5. Stawki minimalne w postępowaniu przed sądem administracyjnym zostały określone w Rozdziale 5 rozporządzenia. W niniejszej sprawie, której przedmiotem nie jest należność pieniężna, stawka minimalna wynosi 240 zł, zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia.
W myśl § 18 ust. 1 pkt 2 lit. c rozporządzenia, stawka minimalna za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wynosi – 50% stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy w drugiej instancji ten sam adwokat, nie sporządził i nie wniósł kasacji – 75% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł.
Stawka minimalna w niniejszej sprawie – której przedmiotem jest należność pieniężna w wysokości 316 zł – wynosi 60 zł, stosowanie do przepisu § 6 pkt 1 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia.
Mając zatem na uwadze, iż wyznaczony w sprawie adwokat został ustanowiony w postępowaniu sądowym w pierwszej instancji, zaś w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym uczestniczył jego zastępca – adwokat M. S., zasądzić należało na jego rzecz wynagrodzenie w wysokości nie mniejszej niż 120 zł.
Jednocześnie stosownie do treści § 20 rozporządzenia, wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub części. Zgodnie natomiast z § 2 ust. 3 rozporządzenia w sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, opłaty (...) sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach.
Biorąc powyższe pod uwagę, należało przyznać wynagrodzenie wyznaczonemu zastępcy pełnomocnika z urzędu, o czym orzeczono na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a., w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło