V SA/Wa 2498/07

WyrokWSA w Warszawie2008-01-30

Skład orzekający: Małgorzata Rysz, Barbara Mleczko-Jabłońska, Piotr Kraczowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ rentowy (Zakład Ubezpieczeń Społecznych) ma obowiązek umorzyć należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, jeśli płatnik wykaże trudną sytuację finansową i rodzinną, pomimo braku całkowitej nieściągalności tych należności?
Ratio decidendi
Organ rentowy nie ma obowiązku umorzenia należności z tytułu składek, nawet w przypadku wykazania trudnej sytuacji finansowej i rodzinnej, jeśli nie zachodzi całkowita nieściągalność tych należności. Umorzenie w takich przypadkach stanowi uznanie administracyjne, a organ może, ale nie musi, umorzyć należności, biorąc pod uwagę interes społeczny i możliwość uzyskania dochodów przez zobowiązanego.
Stan faktyczny
Wnioskodawca W. K. zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, powołując się na trudną sytuację finansową spowodowaną bezrobociem, chorobą dzieci i przerwą w spłacie rat. Zakład odmówił umorzenia, wskazując na posiadanie przez wnioskodawcę majątku (samochód, dom) oraz prowadzoną egzekucję. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Prezesa ZUS po ponownym rozpatrzeniu sprawy. W skardze do sądu wnioskodawca podtrzymał swoje stanowisko, dodając informacje o stanie zdrowia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Małgorzata Rysz (spr.), Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Asesor WSA - Piotr Kraczowski, Protokolant - Beata Bińkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia ... lipca 2007 r. Nr ... w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz ubezpieczenie zdrowotne oddala skargę Wnioskiem z dnia 17 kwietnia 2007r. (data złożenia wniosku - 30 kwietnia 2007r.) W. K. zwrócił się do Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w T. (dalej: Zakładu) o umorzenie należności z tytułu składek na obowiązkowe ubezpieczenie społeczne. W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, że jest bezrobotny od ... marca 2003 r. Zaległe składki zostały mu rozłożone przez ZUS na raty , jednak miał przerwę w spłacie ratalnej spowodowaną chorobą dzieci i żony oraz brakiem pracy dorywczej dla niego. Podniósł, że zostało mu ... rat, które spłacił jednorazowo komornikowi, mimo to naliczono mu odsetki, o których umorzenie wnosi. Dodał, że pożyczył pieniądze od ojca, również żona zaciągnęła pożyczkę w banku w C. i będzie ją spłacać do końca lipca, stwierdził, że nie widzi możliwości spłaty pozostałej należności. Decyzją z ... czerwca 2007 r. nr ..., na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3 oraz art. 28 ust. 1-4 oraz art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych [tekst jednolity: Dz.U. z 2007r. nr 11, poz. 74 ze zm.], dalej: u.s.u.s. Zakład odmówił umorzenia należności z tytułu składek w części finansowanej przez płatnika na: ubezpieczenia społeczne - za okres ..., w tym z tytułu: składek -... zł, odsetek liczonych na dzień złożenia wniosku - .. zł., kosztów upomnienia - ... zł.; ubezpieczenie zdrowotne - za okres .... w łącznej kwocie: ... zł., w tym z tytułu: składek - ... zł., odsetek liczonych na dzień złożenia wniosku - ... zł., kosztów upomnienia - ... zł. Uzasadniając swą decyzję Zakład wyjaśnił, że w toku postępowania na podstawie posiadanych dokumentów oraz przeprowadzonego w dniu .. maja 2007r. wywiadu majątkowego ustalono, iż wnioskodawca obecnie uzyskuje dochody z tytułu wykonywanych od czasu do czasu prac dorywczych; jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku - zaświadczenie PUP z dnia ...05.2007r., nie ma rachunków bankowych, udziałów w firmach i przedsiębiorstwach, ani wierzytelności posiada natomiast samochód osobowy ... z ... r. o szacunkowej wartości rynkowej około ... zł. oraz we wspólności ustawowej z żoną dom jednorodzinny wraz z działką o pow. ... położony w miejscowości R. (KW ...) - na wniosek Zakładu w dniu ...03.2005r. Sąd Rejonowy w L. ustanowił na wspomnianej nieruchomości hipotekę przymusową na rzecz ZUS. Koszty bieżącego utrzymania strony i jej rodziny wynoszą: podatek od nieruchomości - ... zł. za rok, woda - ... zł. (za 3 miesiące), energia elektryczna - ... zł. Wyposażenie domu posiada niską wartość handlową. Działalność gospodarcza prowadzona była samodzielnie i brak jest osób trzecich mogących odpowiadać za powstałe zadłużenie w myśl przepisów ustawy z dnia 29.08.1997r. Ordynacja podatkowa [tekst jednolity: Dz.U. z 2005r. nr 8 poz. 60 ze zm.]. Żona wnioskodawcy - M. K. otrzymuje świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy w związku z opieką nad dzieckiem, w kwocie ...zł miesięcznie (organ powołał się na decyzję Wójta Gminy C. z dnia ...09.2006r. znak...), zasiłek pielęgnacyjny na syna Ł. w wysokości ... zł miesięcznie (organ powołał się na decyzję Wójta Gminy C. z dnia ...09.2006r. znak: . ...), zasiłek pielęgnacyjny na syna D. w wysokości ... zł miesięcznie (organ powołał się na decyzję Wójta Gminy C. z dnia ...09.2006r. znak: ...) oraz zasiłki rodzinne na czwórkę dzieci w łącznej kwocie: ... zł wraz z dodatkami; z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego na dwóch synów w łącznej kwocie ... zł i z tytułu wychowywania dwójki dzieci w rodzinie wielodzietnej w łącznej kwocie ... zł (organ powołał się na decyzję Wójta Gminy C. z dnia ...09.2006r. znak: ...). Na utrzymaniu małżonków K. pozostaje czwórka dzieci (...). Ponadto na wnioskodawcy ciąży zobowiązanie z tytułu zaciągniętego kredytu konsumenckiego - umowa z dnia ...11.20006r., rata miesięczna wynosi około ... zł (termin płatności ostatniej raty przypada na ... 2007r.) Zakład wskazał, iż w stosunku do zaległości figurujących na koncie płatnika prowadzona jest egzekucja za pośrednictwem Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w T. - ostatnia wpłata miała miejsce w dniu ...01.2007r. na kwotę ...zł, natomiast wcześniej prowadzona egzekucja z rachunku bankowego okazała się nieskuteczna i postanowieniami z dnia ...05.2003r. zajęcia wycofano. Organ przytoczył treść przepisu art. 28 u.s.u.s. oraz § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31.07.2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne [Dz.U. z 2003r. nr 141 poz. 1365 ze zm.], a także art. 30 i 32 u.s.u.s. Wskazał, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzi całkowita nieściągalność należności z tytułu składek w świetle przepisu art. 28 u.s.u.s., wprawdzie zaprzestano prowadzenia działalności gospodarczej i brak jest osób trzecich mogących odpowiadać za powstałe zadłużenie, niemniej nie stwierdzono braku majątku mogącego być przedmiotem skutecznej egzekucji (Zakład posiada zabezpieczenie na nieruchomości, ponadto strona jest właścicielem samochodu osobowego o znacznej wartości rynkowej), prowadzona jest również egzekucja za pośrednictwem naczelnika urzędu skarbowego, który nie stwierdził jej nieskuteczności, przez co nie znajduje tu zastosowania przepis art. 28 ust. 3 pkt 5, oraz pkt 6 u.s.u.s. - na obecnym etapie nie można też przesądzać o braku możliwości uzyskania w postępowaniu egzekucyjnym kwot przekraczających wydatki egzekucyjne, ponadto wysokość nieopłaconych składek znacznie przekracza kwoty kosztów upomnienia tego postępowania (brak konkretyzacji przesłanki umorzenia zawartej w pkt 4a). Odnośnie wskazania strony, że znajduje się obecnie w trudnej sytuacji finansowej i nie jest w stanie spłacić tego zadłużenia jednorazowo, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla całej rodziny, a zwłaszcza pozbawiłoby możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych - sześcioosobowa rodzina (w tym czwórka dzieci, z których dwójka jest niepełnosprawna) utrzymuje się z zasiłków przyznanych przez Wójta Gminy C. na łączną kwotę ...zł organ stwierdził, że wnioskodawca jest zdolny do pracy, a w postępowaniu nie podnoszono, aby ze względu na stan zdrowia takiej zdolności nie posiadał. Organ dodał, iż składki wraz z należnymi odsetkami za zwłokę powstałymi z tytułu nieterminowo regulowanych zobowiązań stanowią przychody Funduszu Ubezpieczeń Społecznych powołanego w celu realizacji zadań z zakresu ubezpieczeń społecznych, z którego środków pokrywa się wydatki na świadczenia pieniężne z ubezpieczenia społecznego, zatem skuteczne dochodzenie od dłużników zaległych składek na ubezpieczenia leży w interesie wszystkich ubezpieczonych. Po przeprowadzeniu postępowania zainicjowanego wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy Prezes Zakładu decyzją z ... lipca 2007 nr ... wydaną na podstawie art. 83 ust. 4 u.s.u.s. w związku z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego [Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.], dalej: k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzją z ... czerwca 2007 r. Organ odwoławczy powtórzył argumentację zawartą w decyzji wydanej w pierwszej instancji wskazał też, iż we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona podniosła, że dokonała spłaty zaległych rat (poprzez komornika) oraz że terminowe regulowanie spłat uniemożliwiła wnioskodawcy choroba dzieci, jak i pogłębiający się stan "załamania". Majątek zobowiązanego to stary dom wymagający remontu (zmiany dachu, bowiem aktualny stan powoduje niszczenie sufitu) i samochód, który jest bardzo potrzebny do dowozu niepełnosprawnych dzieci do lekarza na rehabilitacje. Sprzedaż samochodu w znacznym stopniu utrudniłaby możliwość korzystania z pomocy lekarskiej. Prezes Zakładu rozpoznając sprawę przytoczył stanowisko strony, że znajduje się ona obecnie w trudnej sytuacji finansowej i nie jest w stanie spłacić tego zadłużenia jednorazowo, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, a zwłaszcza pozbawiłoby go możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, bowiem na dochód, jakim dysponuje rodzina, składająca się z sześciu osób, w tym czwórka dzieci, z których dwójka jest niepełnosprawna, składają się zasiłki przyznane przez Wójta Gminy C. na łączną kwotę ...zł (zasiłki rodzinne na każde dziecko, dodatki do zasiłku rodzinnego na każde dziecko, zasiłki pielęgnacyjne na rzecz niepełnosprawnych dzieci, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z pracy przez M. K.), a zatem utrzymanie rodziny jest uzależnione wyłącznie od różnego rodzaju świadczeń ze strony Państwa. Organ rentowy zwrócił jednak uwagę, że strona jest osobą zdolną do pracy, a w postępowaniu nie podnoszono, aby ze względu na stan zdrowia takiej zdolności nie posiadała (informowała jedynie, że nie ma żadnego zawodu), w związku z czym winna poczynić aktywne działania w kierunku znalezienia stałej pracy zarobkowej (aktualnie podejmuje się prac dorywczych) celem uniezależnienia bytu swojej rodziny wyłącznie od pomocy ze strony Państwa. Organ stwierdził również, że uzyskanie dochodów z pracy umożliwiłoby wnioskodawcy, przy uwzględnieniu wysokości zadłużenia figurującego na koncie rozliczeniowym oraz faktu, że z dniem ...2007r. nastąpi spłata kredytu konsumenckiego w Banku Spółdzielczym w L., zawarcie nowej umowy z Zakładem na spłatę zadłużenia z tytułu składek w systemie ratalnym, na zasadach umożliwiających spłatę pozostałego zadłużenia w ratach ustalonych w wysokości, która nie powinna stanowić zbytnio wysokiego i jednocześnie długotrwałego obciążenia domowego budżetu. Odnosząc się do wnioskowanego umorzenia odsetek od nieterminowo opłaconych rat wynikających z zawartej z ZUS Oddział w T. umowy o rozłożeniu na raty należności z tytułu składek dnia ...11.2003r. nr ... organ odwoławczy wyjaśnił, iż wobec faktu, że przedmiotowa umowa została zerwana, tym samym dokonana spłata pozostałych wynikających z umowy rat została rozliczona na zasadach ogólnych wynikających z Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.12.1998r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, wypłaconych zasiłków z ubezpieczeń chorobowego i wypadkowego, zasiłków rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych oraz kolejności zaliczania wpłat składek na poszczególne fundusze [Dz. U. z 1998, nr 165, poz. 1197 ze zm.] i wpłata przekazana za pośrednictwem komornika skarbowego została rozliczona proporcjonalnie na należność główną (składki) i należne odsetki za zwłokę, a tym samym postępowaniem nie można objąć wyłącznie odsetek, uprzednio już rozliczonych. W skardze na powyższą decyzję W. K. podniósł, że wcześniej pracował w Lasach Państwowych w Nadleśnictwie D. w Leśnictwie D., następnie został zmuszony by się zwolnić i założyć działalność gospodarczą jednoosobową, lecz Lasy Państwowe nie regulowały płatności terminowo. Przez czas prowadzenia działalności gospodarczej zadłużył się w ZUS - ie. Zawarł z Zakładem umowę o układ ratalny, lecz ostatnich dwunastu rat nie wpłacił w terminie - zapłacił je komornikowi i był pewien, że ma wszystko opłacone, lecz dowiedział się po trzech miesiącach, że naliczono mu odsetki. Zarzucił organowi, ze nie został powiadomiony o zaległości, ponownie podniósł, ze ma czworo dzieci, w tym dwoje niepełnosprawnych. Wskazał, że posiada dom poniemiecki, który wymaga remontu, a także samochód osobowy, konieczny w celu dojazdu do szkoły - 4 km, sklepu - 4 km, kościoła - 4 km. Dodał, że jest na bezrobociu, dorabia dorywczo, ma chorą lewą nogę - założono mu blokadę. W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu podtrzymał stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniach obydwu decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz. U. Nr 153, poz. 1269). W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny (w tym przypadku - decyzję) konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.]; dalej: "p.p.s.a."), lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Badając niniejszą sprawę w ramach powyższych przepisów i w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd nie dopatrzył się takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Granice niniejszej sprawy nakreślone zostały we wniosku strony z dnia 17 kwietnia 2007 r. (wpływ do organu w dniu 30 kwietnia 2007 r.), którym wszczęte zostało postępowanie w przedmiocie umorzenia należności z tytułu zaległych składek. Zgodnie z art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s. należności z tytułu składek, pod którym to pojęciem należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę (art. 24 ust. 2 u.s.u.s.), mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach wyliczonych w ust. 3 tego artykułu. W przepisie art. 28 ust. 3 u.s.u.s. ustawodawca wskazał siedem przypadków, w których zachodzi całkowita nieściągalność należności z tytułu składek (treść tych przepisów przytoczona została w uzasadnieniach wydanych w sprawie decyzji). Wyliczenie zawarte w tym przepisie jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Nawet wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia. W uchwale z dnia 6 maja 2004 r. (sygn. akt II UZP 6/04, OSNP 2004/16/285) Sąd Najwyższy wskazał między innymi, że " (...) Przepis art. 28 ust. 2 ustawy o sus (...) jest oparty na konstrukcji tzw. "uznania administracyjnego", co oznacza, że decyzja w zakresie spraw dotyczących umorzenia należności przysługuje każdorazowo organowi rentowemu, który w przypadku stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek, zachodzącej w przypadkach wymienionych w art. 28 ust. 3 tejże ustawy, może, ale nie musi umorzyć zaległości. Norma zawarta w art. 28 ust. 2 u.s.u.s. wyraźnie wskazuje na brak obowiązku umorzenia należnych składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności, stanowiąc, że w takim wypadku "mogą być one umorzone." Natomiast przy braku całkowitej nieściągalności, ustalanej według kryteriów wskazanych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., organ podejmujący decyzję na podstawie art. 28 ust. 2 tej ustawy pozbawiony jest w ogóle prawnej możliwości umorzenia należności z tytułu składek. W niniejszej sprawie nie stwierdzono całkowitej nieściągalności. Organ rozpoznając sprawę dwukrotnie, wyczerpująco omówił ustawowe przesłanki całkowitej nieściągalności oraz sytuację wnioskodawcy w tym zakresie. Wyjaśnił, iż co prawda zaprzestano prowadzenia działalności gospodarczej i brak jest osób trzecich mogących odpowiadać za powstałe zadłużenie, niemniej nie stwierdzono braku majątku mogącego być przedmiotem skutecznej egzekucji gdyż Zakład posiada zabezpieczenie na nieruchomości, ponadto strona jest właścicielem samochodu osobowego o istotnej wartości rynkowej. Prowadzona jest również egzekucja za pośrednictwem naczelnika urzędu skarbowego, który nie stwierdził jej nieskuteczności, przez co nie znajduje tu zastosowania przepis art. 28 ust. 3 pkt 5, oraz pkt 6 u.s.u.s. - na obecnym etapie nie można też przesądzać o braku możliwości uzyskania w postępowaniu egzekucyjnym kwot przekraczających wydatki egzekucyjne, ponadto wysokość nieopłaconych składek znacznie przekracza kwoty kosztów upomnienia tego postępowania, zatem brak jest konkretyzacji przesłanki umorzenia zawartej w pkt 4a. W tej sytuacji nie można więc odmówić słuszności stanowisku organu, iż brak było podstaw do umorzenia należności w oparciu o przesłankę całkowitej nieściągalności. Z kolei w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. ustawodawca przewidział możliwość umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Dotyczy to jednakże wyłącznie należności ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek (definicję ustawową płatnika składek zawiera art. 4 pkt 2 u.s.u.s.). Przesłanki umorzenia należności w oparciu o przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s. określone zostały w § 3 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r., gdzie jako przesłanki umożliwiające umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne wskazane zostały okoliczności związane z wykazaniem przez zobowiązanego, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny. W tym zakresie skarżący powoływał się na swoją sytuację rodzinną, wskazując, że ma na utrzymaniu czworo dzieci, w tym dwoje niepełnosprawnych, cała rodzina żyje z zasiłków opieki społecznej oraz zarobków za jego prace dorywcze, a samochód o którym pisze organ jest wykorzystywany do dowożenia całej rodziny do szkół, sklepu, kościoła, gdyż obiekty te znajdują się w odległości ok. 4 km od miejsca zamieszkania. Ponadto służy do wożenia niepełnosprawnych dzieci do lekarza i na rehabilitację. Podkreślenia jednak wymaga, iż w przypadku decyzji podejmowanych na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s w związku z § 3 rozporządzenia także mamy do czynienia z tzw. uznaniem administracyjnym. Również i tu prawo wyboru rozstrzygnięcia przysługuje Zakładowi. Może on, ale nie musi umorzyć należności, przy czym nawet stwierdzenie istnienia w sprawie przewidzianych przepisami przesłanek nie obliguje Zakładu do zastosowania ulgi, jaką jest umorzenie należności, oczywiście gdy inne względy ustawowe przemawiają przeciwko takiemu umorzeniu. Oceniając sprawę pod tym kątem organ odwoławczy, powołując się na zebrany w sprawie materiał dowodowy wyjaśnił, że wprawdzie nie kwestionuje trudnej sytuacji materialnej rodziny, jednak skarżący jest osobą zdolną do pracy i w postępowaniu administracyjnym nie podnoszono aby ze względu na stan zdrowia takiej zdolności nie posiadał, w związku z tym powinien poczynić aktywne działania do podjęcia stałej pracy zarobkowej ( aktualnie podejmuje prace dorywcze), celem uniezależnienia bytu swej rodziny wyłącznie od pomocy ze strony Państwa. Wskazał, iż podjęcie stałej pracy i uzyskiwanie z niej regularnych dochodów w połączeniu z faktem, że z dniem 31 lipca 2007r. nastąpiła spłata kredytu konsumenckiego w Banku Spółdzielczym w L., pozwoliłoby na zawarcie nowej umowy ratalnej i spłatę zadłużenia w ratach, które, uwzględniając wysokość zadłużenia figurującego na koncie rozliczeniowym płatnika, nie powinny stanowić zbyt wysokiego i jednocześnie długotrwałego obciążenia domowego budżetu. Zdaniem sądu powyższych wniosków organu nie można uznać za dowolne, znajdują one bowiem oparcie w materiale dowodowym sprawy i twierdzeniach skarżącego. Część zadłużenia skarżący spłacił dobrowolnie, w ramach układu ratalnego, jednak opóźnienie w spłacie spowodowało zerwanie układu. Skarżący sam przyznaje, że podejmuje prace dorywcze, inna rzecz, że nie wskazuje wysokości dochodów osiąganych z tego tytułu, co jednak prawidłowo ocenił organ jako posiadanie przez niego możliwości zarobkowych. Jeśli chodzi o podnoszoną w skardze chorobę lewej nogi to należy podkreślić, że mimo zapewnienia skarżącemu możliwości aktywnego uczestniczenia w sprawie okoliczność ta nie była przez niego zgłaszana na etapie postępowania administracyjnego. Już tylko jednak z samych słów skarżącego wynika, że nie może ona stanowić przesłanki o której mowa w § 3 rozporządzenia, gdyż także w skardze przyznaje on, iż dalej pracuje dorywczo. Zgodnie zaś z § 3 pkt 3 rozporządzenia przewlekła choroba zobowiązanego może stanowić podstawę umorzenia należności przez ZUS, tylko wtedy, gdy pozbawia go możliwości uzyskiwania dochodu. Z tych wszystkich przyczyn należy przyjąć, że ustalenia i wnioski, jakie przy wydawaniu decyzji poczyniono mieszczą się w ramach prawem przewidzianych, tak z punktu widzenia prawa procesowego, szczególnie zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), jak i prawa materialnego. Organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego, gdy przyznając istnienie obiektywnie trudnej sytuacji materialnej rodziny skarżącego, stwierdził, iż nie wykorzystuje on swoich możliwości zarobkowych, nie podejmując stałego zatrudnienia. Organ wziął również pod uwagę obiektywnie niewielką wysokość zadłużenie oraz fakt zakończenia okresu spłaty kredytu w banku w ... 2007r., przez rodzinę skarżącego i rodzącą się w związku z tym możliwość zawarcia układu ratalnego. Jednocześnie ZUS uzasadnił, iż w interesie społecznym jest odzyskiwanie zaległych składek, które stanowią przychody Funduszu Ubezpieczeń Społecznych i z którego środków pokrywa się wydatki na świadczenia pieniężne z ubezpieczenia społecznego dla wszystkich ubezpieczonych. Sąd zwraca jednocześnie uwagę, iż wniosek o umorzenie należności składkowych może być ponawiany i każdorazowo podlega ocenie organu rentowego - Zakładu. W szczególności w przypadku zmiany stanu faktycznego lub uzyskaniu nowych istotnych dowodów skarżący może ponownie wystąpić do Zakładu z wnioskiem o umorzenie należności i wówczas ponownie sprawa umorzenia będzie rozstrzygana przez organ. Wydanie bowiem decyzji w przedmiocie umorzenia należności nie korzysta z tzw. powagi rzeczy osądzonej. Mając na uwadze powyższe ustalenia i wnioski Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło