V SA/Wa 25/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania (spr.), Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura, Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Protokolant - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lipca 2010 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora ... Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia ... listopada 2009 r. nr ... w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego; oddala skargę UZASADNIENIEM Przedmiotem skargi J. K. jest decyzja Dyrektora ... Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - dalej: Dyrektor Oddziału - z ... listopada 2009 r. nr ... utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. – dalej: Kierownik Biura - z ... października 2009 r. Nr ... w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych i płatności uzupełniających. Skarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym. W dniu ... maja 2009 r. J. K. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w S. wniosek o przyznanie płatności na rok ... r. tj. płatności bezpośredniej, płatności uzupełniających oraz pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Wniosek dotyczył działek oznaczonych numerami ewidencyjnymi ... o łącznej powierzchni ... ha. W dniu ... sierpnia 2009 r. skarżący złożył korektę do ww. wniosku dotyczącą działek rolnych ... . Jednocześnie skarżący złożył oświadczenie, iż działki ewidencyjne o nr ... użytkuje w całości. Od dwóch lat właścicielem tych gruntów jest żona B. B. Do 2008 r. użytkował te grunty dzierżawca – C. J.. W tamtym roku umowa wygasła, iż skarżący wziął w posiadanie te grunty. Dzierżawca bez zgody zasiał pole, za nasienie zboża zwrócone zostały pieniądze i dalej oni już obrabiali pole. Zasiany został nawóz na łąkę i pole, wykonano koszenie. W dniu ... września 2009 r. przeprowadzono w Biurze Powiatowym ARiMR w S. rozprawę wyznaczoną przez Kierownika Biura w sprawie ustalenia faktycznego użytkownika działek o nr ...w obrębie K. C., gmina P., powiat s. Następnie decyzją z dnia ... października 2009 r. nr ... Kierownik Biura odmówił J. K. przyznania płatności na rok ... w tym, z tytułu 1. jednolitej płatności obszarowej 2. uzupełniającej krajowej płatności bezpośredniej do powierzchni upraw innych roślin 3. uzupełniającej krajowej płatności bezpośredniej do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę uprawnianych na trwałych użytkach zielonych. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, iż stwierdzono różnicę między powierzchnią zadeklarowaną a ustaloną powierzchnią kwalifikującą się do objęcia jednolitą płatnością obszarową. Powierzchnia zgłoszona we wniosku o przyznanie płatności do jpo wynosiła ... ha, powierzchnia, co do której wniosek został rozpatrzony wynosiła ... ha. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek zgłoszonych we wniosku do jpo, a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej wynosi ...%. Zgodnie z art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009 oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz.Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004 r. , str. 18 ze zm.) jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej a powierzchnią stwierdzoną przekracza 20% powierzchni stwierdzonej, jednolita płatność obszarowa została odmówiona. Biorąc powyższe pod uwagę w związku z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego odmawia się przyznania uzupełniającej krajowej płatności bezpośredniej. W uzasadnieniu faktycznym decyzji wskazano, iż na podstawie protokołu z rozprawy administracyjnej nr ... ustalono, iż użytkownikiem działek ewidencyjnych nr ... na dzień 31 maja 2009 r. nie był Pan J. K. . Zastosowano powierzchnię udowodnioną do działki rolnej ... oraz ..... Powierzchnia deklarowana na działce rolnej I- ... ha, stwierdzona ...ha. Powierzchnia deklarowana na działce rolnej J- .... ha, stwierdzona – ... ha. Powołani świadkowie oraz strony kontroli krzyżowej dla wyżej wskazanych działek potwierdzili, że Pan J. K. nie wykonał zabiegów agrotechnicznych na spornych działkach do 31 maja 2009 r. Zasiew zbóż i wysiew nawozów mineralnych na działach ... i ...dokonał inny producent rolny, a Pan J. K. wykonał oprysk, na działce rolnej ... w sierpniu oraz wysiew nawozów mineralnych na działce rolnej ... w czerwcu oraz przeprowadził zbiór płodów rolnych. Orzekając na skutek odwołania Dyrektor ... Oddziału Regionalnego ARiMR w W., po przeanalizowaniu całokształtu materiału dowodowego w myśl art. 77 K.p.a i art. 80 k.p.a. oraz przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, decyzją z dnia ... listopada 2009 r. nr ... utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, uznając, iż nie narusza ona przepisów prawa. Organ odwoławczy wskazał, iż nie stwierdził zmiany stanu faktycznego i prawnego, które dały podstawę do wydania decyzji w niniejszej sprawie. Pismem z ... grudnia 2009 r. J. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję Dyrektora Oddziału z ... listopada 2009 r. Zaskarżonej decyzji zarzucił: 1. naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a szczególności wydanie decyzji z naruszeniem art. 107 §3 w związku z art. 140; 2. naruszenie art. 138 ust. 1 – Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/ 2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców [Dz.U. UE L 04.345.1] poprzez zastosowanie niniejszej regulacji, w sytuacji gdy nie obowiązywała w dacie wydania decyzji; 3. naruszenie art. 143 c Rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. [Dz.U.UE L 03. 270.1] ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) 1452/2001, (WE)nr 1453/2001, (WE) 1454/2001,(WE)nr 1868/94, (WE)nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 poprzez zastosowanie niniejszej regulacji, w sytuacji gdy nie obowiązywała w dacie wydawania decyzji. 4. rażące naruszenie art. 6,7,8,9, 11 i 12 k.p.a. W uzasadnieniu skargi wskazał, iż nie zrozumiałe jest stanowisko ARiMR, zgodnie z którym jednorazowe naruszenie posiadania nieruchomości w pełni udowodnionego aktem własności skutkuje pozbawieniem przyznania płatności stanowiących główne źródło utrzymania gospodarstwa skarżącego, jak również całej jego rodziny. Ponadto w zaskarżonych decyzjach brak jest wyszczególnienia w jaki sposób i względem, których działek dokonano naruszenia posiadania. C. J. nie wyprowadzał praw do uzyskania płatności ze spornych nieruchomości z faktu przedłużenia dzierżawy bowiem umowa niniejsza dotyczyła czterech nieruchomości: działek oznaczonych numerami ... oraz działki ... o powierzchni ... ha położonej we wsi B. Względem ostatniej działki organ nie miał żadnych zastrzeżeń co do osoby, w posiadaniu której znajduje się nieruchomość i sposobu użytkowania przez J. K. W odpowiedzi na skargę Dyrektor ... Oddziału Regionalnego ARiMR w W. wniósł o jej oddalenie. Powtórzył dotychczasową argumentację organu co do interpretacji posiadania gruntów rolnych i prawidłowości ustaleń faktycznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Po rozpoznaniu skargi Sąd uznał, iż zarzuty w niej podniesione nie są trafne, a zaskarżona decyzja jest zasadna, dlatego też należało przyjąć, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przed wskazaniem przyczyn oddalenia skargi i odniesieniem się do podniesionych w niej zarzutów Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej ustawy p.p.s.a - sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji, Sąd każdorazowo obowiązany jest w pierwszej kolejności zbadać, czy postępowanie administracyjne zostało prawidłowo przeprowadzone w sprawie przez właściwe organy administracji publicznej. Obowiązany jest przy tym ocenić, czy w sprawie został prawidłowo ustalony stan faktyczny, czy stronie skarżącej organy zapewniły możliwość uczestniczenia w postępowaniu, a także czy organy dokonały prawidłowej wykładni mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa materialnego. Dopiero ustalenie prawidłowości w zakresie postępowania i dokonania ustaleń faktycznych może być podstawą dokonania oceny prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. W tym miejscu wskazać należy, iż postępowanie administracyjne będące przedmiotem kontroli Sądu zostało wszczęte wnioskiem skarżącego z ... maja 2009r. o przyznanie m.in. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oraz płatności uzupełniających. W związku z powyższym w niniejszej sprawie należało stosować ustawę z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051) – dalej: ustawa o płatnościach -w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Jednocześnie wskazać trzeba, iż w związku z członkostwem Polski w Unii Europejskiej bezpośrednie zastosowanie w niniejszej sprawie miały także akty normatywne wydane przez organy Unii Europejskiej. Odnosząc się w tym miejscu do zarzutu skarżącego dotyczącego powołania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organu II instancji nieobowiązujących przepisów prawa unijnego tj. art. 143 c Rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. [Dz.U.UE L 03. 270.1] ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) 1452/2001, (WE)nr 1453/2001, (WE) 1454/2001,(WE)nr 1868/94, (WE)nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 Sąd pragnie wyjaśnić, iż faktycznie Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) 378/2007 uchyliło jednocześnie rozporządzenie (WE) 1782/2003 jednakże określone przepisy uchylonego rozporządzenia nadal obowiązywały w 2009 r. Według pkt 53 preambuły Rozporządzenia Rady nr 73/2009 przepisy, które mogą zmniejszać prawa rolników lub stwarzać nowe obowiązki, między innymi obowiązki wynikające z zasady wzajemnej zgodności, których rolnicy muszą przestrzegać przez cały rok, powinny mieć zastosowanie dopiero od 2010 r. (...) Ponadto należy zapewnić Państwom członkowskim wystarczającą ilość czasu na wdrożenie przepisów umożliwiających dalsze oddzielenie płatności bezpośrednich od wielkości produkcji oraz przepisów umożliwiających im przegląd decyzji podjętych w kontekście reformy z 2003 r. W związku z powyższym ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dopiero w brzmieniu obowiązującym od 15 marca 2010 r. uwzględniła zaistniałą zmianę. Należy również podkreślić, iż regulacja nowych przepisów Rozporządzenia Rady (WE) 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. w analizowanym zakresie, w swoim brzmieniu jest analogiczna do wcześniej obowiązujących przepisów Rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. (Rozdział 4 "Uzupełniające krajowe płatności bezpośrednie i płatności bezpośrednie, art. 132 ). Podobnie bez wpływu na wynik niniejszej sprawy pozostaje powołanie się przez organ II instancji na nieobowiązujący w dacie wydania zaskarżonej decyzji art. 138 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/ 2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców [Dz.U. UE L 04.345.1]. W myśl bowiem przepisów krajowych tj. art. 7 ust. 2 ustawy o płatnościach rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności uzupełniające do powierzchni upraw: 1. chmielu, 2. roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych, 3. innych roślin - położonych na działkach rolnych objętych wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej. Z powyższego wynika, iż nie mogą otrzymać płatności uzupełniających rolnicy, którzy nie są uprawnieni do otrzymania jednolitej płatności obszarowej na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach. W myśl tego przepisu rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 143b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1782/2003 (...). Przedmiotem sporu w przedmiotowej sprawie jest stwierdzony przez organ fakt nieużytkowania na dzień 31 maja 2009 r. przez skarżącego działek o nr ... zgłoszonych przez niego do otrzymania ww. płatności Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów podniesionych w skardze w odniesieniu do ustaleń co do posiadania spornych działek w ... r. Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania. Organy dokonały ustaleń na podstawie obszernego materiału dowodowego – dokumentów, oświadczeń i zeznań zainteresowanych (skarżącego i jego małżonki oraz J. C.). Przesłuchano świadków wskazanych przez skarżącego oraz J. C., zapewniono skarżącemu udział w postępowaniu oraz przeprowadzono w dniu ... września 2009 r. rozprawę administracyjną w sprawie ustalenia faktycznego użytkownika ww. działek rolnych, z której sporządzono protokół nr .... Tym samym nie sposób doszukać się naruszeń zasad postępowania, w tym zawartych w art. 6, 7, 8, 9, 11 i 12 k.p.a. wskazywanych przez skarżącego. Należy też postępowanie dowodowe w tym zakresie uznać za zgodne z art. 77 §1 K.p.a. (zasada dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy) i art. 80 k.p.a. (zasada swobodnej oceny dowodów). Sąd nie będąc związany zarzutami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, nie znalazł też innych naruszeń przepisów postępowania określonych w art. 3 ustawy o płatnościach ani przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Za trafne również należy uznać wywody organu dotyczące posiadania gruntów rolnych w rozumieniu przepisów prawa krajowego i prawa wspólnotowego dotyczących przedmiotowych dopłat. Takie posiadanie musi polegać na faktycznym posiadaniu i efektywnym użytkowaniu gruntów rolnych tj. efektywnym gospodarowaniu na tych gruntach. Skoro przedmiotowe działki zostały obsiane przez byłego dzierżawcę gruntów, to pomimo iż skarżący i jego małżonka nie akceptowali takiego stanu rzeczy, jak również dokonali zbioru płodów rolnych oraz dokonywali zabiegów agrotechnicznych, ale dopiero w czerwcu i sierpniu to w zaistniałej sytuacji nie sposób było uznać by efektywnie gospodarowali na tych gruntach na dzień 31 maja 2009 r. Mając powyższe na względzie zasadnie organy orzekające uznały, iż powierzchnia stwierdzona kwalifikująca się do objęcia jednolitą płatnością obszarową wynosiła ... ha, podczas gdy skarżący zadeklarował do płatności grunty rolne o pow.... ha. Stwierdzona zatem różnica procentowa między powierzchnią działek zgłoszonych we wniosku a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej wyniosła ... %. Zgodnie z art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (DZ.Urz.WE Nr L 141 z 30.04.2004 r., str. 18 ze zm.) jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej a powierzchnią stwierdzoną przekracza 20% powierzchni stwierdzonej żadna pomoc obszarowa nie zostanie przyznana. Z przedstawionych powodów Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji. Kontrolowana decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja zawierają rozstrzygnięcia, jak również ich uzasadnienie faktyczne i prawne, zatem zarzut naruszenia art. 107 §3 w związku z art. 140 K.p.a. należało uznać za bezzasadny. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – orzekł jak w sentencji wyroku.