V SA/Wa 2500/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący - Sędzia WSA Beata Krajewska po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym tj. zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. K. i T. K. – wspólników "T." spółki cywilnej na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia ... sierpnia 2010 r. Nr ... w przedmiocie odmowy zmiany decyzji ostatecznej o rozłożeniu na raty należności z tytułu kary pieniężnej postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie P. K. od kosztów sądowych; Zarządzeniem z dnia 21 stycznia 2011 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pozostawił bez rozpoznania wniosek P. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując, iż skarżący nie uzupełnił braku formalnego wniosku tj. nie złożył go na urzędowym formularzu PPF. Pismem z dnia ... lutego 2011 r. (data nadania w placówce pocztowej) skarżący złożył sprzeciw od ww. zarządzenia z dnia 21 stycznia 2011 r. W uzasadnieniu wskazał, iż wykonał wezwanie Sądu i przesłał w dniu ... grudnia 2010 r. wymagany druk PPF. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż w związku ze skutecznym wniesieniem sprzeciwu, zarządzenie z 21 stycznia 2011 r. o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, zgodnie z art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: ustawy p.p.s.a, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Sprzeciw skarżącego jest uzasadniony, bowiem skarżący nadesłał w zakreślonym terminie wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF. Dokonując analizy pkt 4 formularza PPF wskazać, należy iż skarżący wniósł w nim o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych ponad wpłaconą już kwotę 200 zł. Zauważyć jednak należy, iż w myśl art. 245 § 4 ustawy p.p.s.a częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Ponadto przyznanie prawa pomocy wywołuje skutki od dnia wydania postanowienia w tym zakresie, nie ma mocy wstecznej, zatem uiszczenie wcześniej przez skarżącego jakiejkolwiek kwoty tytułem kosztów sądowych pozostaje bez wpływu na treść orzeczenia we wskazanym przedmiocie. Mając zatem powyższe na uwadze, jak również wniosek skarżącego zawarty w piśmie z dnia ... grudnia 2010 r. o udzielenie prawa pomocy poprzez zwolnienie od dalszych kosztów sądowych i treść uzasadnienia wniosku na druku PPF, w którym skarżący wskazał, iż nie posiada już żadnego majątku, a dochody w rodzinie są niewystarczające nawet na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, należało przyjąć, iż skarżący wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Rozpatrując zatem wniosek o przyznanie prawa pomocy we wskazanym zakresie podkreślić trzeba, iż prawo to stanowi wyjątek od obowiązującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199 ustawy p.p.s.a.). W myśl art. 245 §1 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z §3 powołanego przepisu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego (...). Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., zostaje przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Oznacza to, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do takich osób zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i pozwalają zaspokoić tylko ich podstawowe potrzeby życiowe. P. K. – we wniosku sporządzonym na urzędowym formularzu PPF z ... grudnia 2010 r. wskazał, iż gospodarstwo domowe prowadzi z żoną, nie mają na utrzymaniu innych osób. Skarżący jest bezrobotny, a jego małżonka uzyskuje dochody z pracy w kwocie ... zł netto miesięcznie. Zamieszkują we własnym mieszkaniu o pow. ... m ², nie posiadają innych nieruchomości, przedmiotów wartościowych ani oszczędności pieniężnych. Prowadzone postępowanie egzekucyjne doprowadziło do zawieszenia działalności gospodarczej, małżonków nie stać na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, wobec czego korzystają oni z pomocy rodziny. Mając na względzie przedstawione okoliczności należało uznać, iż sytuacja materialna skarżącego jest trudna i stanowi pozytywną przesłankę do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z tych względów, działając na podstawie art. 254 § 1 i art. 260 ustawy p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.