V SA/Wa 2501/15
WyrokWSA w Warszawie2016-04-05
Skład orzekający: Izabella Janson, Barbara Mleczko-Jabłońska, Arkadiusz Tomczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dotacja oświatowa przysługuje na uczniów skierowanych do młodzieżowego ośrodka wychowawczego, którzy nie zostali faktycznie zakwaterowani i wpisani do księgi wychowanków?Ratio decidendi
Dotacja oświatowa przysługuje wyłącznie na wychowanków, którzy zostali faktycznie przyjęci do placówki, wpisani do księgi wychowanków i zakwaterowani. Samo skierowanie do ośrodka i zarezerwowanie miejsca nie jest wystarczającą podstawą do naliczenia dotacji. W związku z tym, dotacja pobrana na osoby, które nie spełniały tych kryteriów, stanowi dotację pobraną w nadmiernej wysokości i podlega zwrotowi.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zwrotu dotacji oświatowej pobranej przez J. M., prowadzącego Młodzieżowy Ośrodek Wychowawczy, za rok 2012. Organy administracji uznały, że dotacja została pobrana w nadmiernej wysokości, ponieważ obejmowała również uczniów skierowanych do ośrodka, którzy nie zostali faktycznie zakwaterowani i wpisani do księgi wychowanków. J. M. kwestionował tę decyzję, argumentując, że dotacja przysługuje na wszystkich skierowanych uczniów, a wcześniejsze kontrole Starostwa nie wykazywały nieprawidłowości w naliczaniu dotacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] marca 2015 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska (spr.), Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Protokolant ref. staż. - Anna Głowacka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości dotacji przypadającej do zwrotu oddala skargę.
Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez J. M. prowadzącego Młodzieżowy Ośrodek Wychowawczy w [...] (dalej: strona, skarżący ) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] ( dalej SKO, organ II instancji lub organ odwoławczy) z dnia [...] marca 2015r. nr [...], w części, w jakiej uchyla decyzję Starosty [...] z dnia [...] listopada 2014r. i ustala na kwotę [...] zł dotację pobraną w nadmiernej wysokości przypadającą do zwrotu przez J. M. do budżetu Powiatu [...] wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi począwszy od dnia następującego po upływie 15 dni od daty wydania decyzji.
Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco.
Decyzją z [...] maja 2013 r. Starosta [...] ustalił wysokość dotacji przypadającej do zwrotu przez J. M. prowadzącego Młodzieżowy Ośrodek Wychowawczy w [...] w kwocie [...] zł wobec, jak wskazano niezgodnego z przeznaczeniem wykorzystania dotacji na sfinansowanie dochodu dyrektora Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego - stanowiącego wynagrodzenie za wkład pracy właściciela placówki.
Nie zgadzając się z powyższą decyzją J. M. złożył odwołanie do organu drugiej instancji.
W wyniku rozpoznania sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2013r. uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania Staroście [...], który decyzją z dnia [...] września 2013r. ponownie określił na kwotę [...] zł dotację wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem za 2012r. przez organ prowadzący dotowany Młodzieżowy Ośrodek Wychowawczy, podlegającą zwrotowi do budżetu Powiatu wraz z odsetkami liczonymi za poszczególne miesiące wypłaty środków jako wynagrodzenie za wkład pracy właściciela placówki.
Po wniesieniu odwołania, w wyniku jego rozpoznania organ odwoławczy decyzją z [...] stycznia 2014r., wskazując na braki postępowania wyjaśniającego ponownie uchylił decyzję Starosty zwracając uwagę na konieczność wyjaśnienia i ustalenia czy J. M. w 2012r. pełnił funkcję dyrektora Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego w [...]., a następnie, z uwzględnieniem wskazań zwartych w decyzji organu II instancji dokonania oceny czy środki finansowe wypłacone stronie jako dyrektorowi placówki stanowią wynagrodzenie, o jakim mowa w przepisach o systemie oświaty.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Starosta [...] decyzją z [...] lutego 2014r. nadal określił na kwotę [...] zł wysokość dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem za 2012 rok przez organ prowadzący dotowany Młodzieżowy Ośrodek Wychowawczy w [...] podlegającej zwrotowi do budżetu Powiatu [...] jak też określił odsetki od dotacji podlegającej zwrotowi do budżetu powiatu od kwot i w terminach wskazanych w lit. a) -1), tak jak w poprzednio wydanej decyzji.
Od tej decyzji J. M. ponownie złożył odwołanie, po rozpatrzeniu którego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], w związku niewykonaniem zaleceń Kolegium zawartych w poprzedniej decyzji, decyzją z [...] maja 2014 r. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Kolegium ponownie wskazało, że organ pierwszej instancji powinien zebrać materiał dowodowy dokumentujący czy odwołujący się J. M. w 2012 r. faktycznie wykonywał zadania dyrektora dotowanej placówki określone przepisach ustawy o systemie oświaty oraz w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy i ocenić ten materiał z uwzględnieniem wymogów określonych w art. 7 Kpa, art. 77 § 1 Kpa oraz art. 80 Kpa.
W ponownie prowadzonym postępowaniu Starosta [...] pismem z [...] czerwca 2014r. zawiadomił stronę o zmianie przedmiotu toczącego się postępowania w sprawie wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem dotacji za 2012 rok przez organ prowadzący dotowany Młodzieżowy Ośrodek Wychowawczy polegającej na rozszerzeniu postępowania o postępowanie w sprawie dotacji pobranej w 2012r. na uczniów skierowanych do Ośrodka, którzy w Placówce nie zostali zakwaterowani, w wysokości takiej, jaka przysługiwała na uczniów faktycznie zakwaterowanych w Ośrodku. Rozszerzenie postępowania związane było z ustaleniami kontroli wykonanej przez Urząd Kontroli Skarbowej.
W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania decyzją z [...] czerwca 2014 r. Starosta [...]:
- określił na kwotę [...] zł dotację wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem za 2012 rok przez organ prowadzący dotowany Młodzieżowy Ośrodek Wychowawczy w [...] podlegającą zwrotowi do budżetu Powiatu [...],
- określił odsetki od dotacji podlegającej zwrotowi do budżetu powiatu od kwot i w terminach wskazanych w lit. a) —1), tak jak w poprzednio wydanej decyzji
- określił na kwotę [...] zł dotację pobraną nienależnie na [...] uczniów/wychowanków skierowanych do Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego w [...] ale fizycznie nieobecnych i niezakwaterowanych w Ośrodku i w Gimnazjum, podlegającą zwrotowi do budżetu Powiatu [...] wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych zgodnie z art. 252 ust. 1 pkt 2 i ust. 6 pkt 2 ustawy o finansach publicznych od dnia stwierdzenia tej okoliczności.
Organ I instancji przyjął za dzień stwierdzenia powyższych okoliczności dzień przyjęcia przez J. M. zawiadomienia o rozszerzeniu toczącego się postępowania o postępowanie w sprawie dotacji pobranej na uczniów skierowanych do Ośrodka, którzy w Ośrodku nie zostali zakwaterowani, tj. [...] czerwca 2014 r.
Od decyzji tej J. M. złożył odwołanie, po rozpatrzeniu którego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] września 2014 r. Nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia SKO wskazało, że organ I instancji powinien zebrać materiał dowodowy dokumentujący czy J. M. w 2012 r. faktycznie wykonywał zadania dyrektora dotowanej placówki określone w art. 39 ustawy o systemie oświaty oraz w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy i ocenić ten materiał z uwzględnieniem wymogów określonych w art. 7 Kpa, art. 77 § 1 Kpa oraz art. 80 Kpa. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że podejmując rozstrzygnięcie w kwestii dotacji pobranej nienależnie Starosta powinien dokonać wszechstronnej oceny okoliczności przyznawania dotacji za 2012 r. i odnieść się do zarzutu naruszenia art. 8 kpa oraz zwrócił uwagę na nieprawidłowe ustalenie terminu naliczania odsetek od dotacji pobranej na osoby, które nie były zakwaterowane w Ośrodku.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją z [...] listopada 2014 r. Starosta [...]:
- określił na kwotę [...] zł wysokość dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem za 2012 rok przez organ prowadzący dotowany Młodzieżowy Ośrodek Wychowawczy w [...] podlegającej zwrotowi do budżetu Powiatu [...],
- określił odsetki od dotacji podlegającej zwrotowi do budżetu powiatu od kwot i w terminach wskazanych w lit. a) —1), tak jak w poprzednio wydanej decyzji.
- określił na kwotę [...] zł wysokość dotacji pobranej nienależnie na [...]uczniów/wychowanków skierowanych do Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego w [...], ale fizyczne nieobecnych i niezakwaterowanych w Ośrodku i w Gimnazjum podlegającą zwrotowi do budżetu Powiatu [...] wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych zgodnie z art. 252 ust. 1 pkt 2 i ust. 6 pkt 2 ustawy o finansach publicznych od dnia stwierdzenia tej okoliczności.
Organ I instancji przyjął za dzień stwierdzenia okoliczności j.w. dzień przyjęcia przez J. M. zawiadomienia o rozszerzeniu toczącego się postępowania w sprawie nienależnie pobranej dotacji na uczniów skierowanych do Ośrodka, którzy w Ośrodku nie zostali zakwaterowani, tj. [...] czerwca 2014 r.
W ponownie złożonym od powyższej decyzji odwołaniu J. M. wniósł o uchylenie w całości ww. decyzji Starosty [...] z dnia [...] listopada 2014 r. i orzeczenie w tym zakresie co do istoty sprawy.
Zdaniem odwołującego, przesłanką do sfinansowania z otrzymanej dotacji wynagrodzenia dyrektora było i jest faktyczne sprawowanie przez niego funkcji dyrektora jednostki oświatowej.
Według odwołania za prawidłową interpretacją przez odwołującego przepisów ustawy o systemie oświaty w brzemieniu z roku 2012 i zgodnym z przepisami wydatkowaniem dotacji w roku 2012 przyznanej przez Starostę [...] świadczy również odpowiedź Ministra Edukacji Narodowej na interpelację nr 3800 z dnia 20 kwietnia 2009 r. posła J. Z., w sprawie interpretacji przepisów ustawy o systemie oświaty odnośnie do funkcjonowania małych szkół niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych, prowadzonych przez osoby fizyczne. Odwołujący powołał ponadto treść odpowiedzi z dnia 26 maja 2009 r. na interpelację poselską nr 3800 K. S. Sekretarza Stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej, a w latach 2011 - 2013 Ministra Edukacji Narodowej.
W ocenie odwołującego na poparcie prawidłowego stosowania i wykładni przepisów dotyczących wydatkowania dotacji przez Młodzieżowy Ośrodek [...] w G. dodatkowo wskazuje kierunek nowelizacji art. 90 ust. 3d ustawy o systemie oświaty dokonanej ustawą z dnia 13 czerwca 2013 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2013 r., poz. 827), który wszedł w życie 1 stycznia 2014 r.
Uzasadniając natomiast odwołanie w zakresie dotyczącym określenia na kwotę [...] zł dotacji pobranej nienależnie na [...] uczniów/wychowanków skierowanych do Młodzieżowego Ośrodka w [...], ale fizycznie nieobecnych i niezakwaterowanych w Ośrodku wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych zgodnie z art. 252 ust. 1 pkt 2 i ust. 6 pkt 2 ustawy o finansach publicznych od dnia stwierdzenia tej okoliczności, odwołujący wskazując iż w tej części decyzja ta jest drugą decyzją wydaną przez Starostę [...] stwierdził, że jest ona niezgodna z obowiązującym stanem prawnym, w szczególności z przepisami proceduralnymi kpa oraz przepisami materialnymi dotyczącymi ustawy o systemie oświaty i przepisami dotyczącymi Młodzieżowych Ośrodków Wychowawczych.
Odwołujący podniósł zarzut naruszenia art. 71b ust. 3 ustawy o systemie oświaty.
Wyjaśnił, iż ośrodek wychowawczy ponosi koszty utrzymania zarezerwowanego miejsca, które od 2010 roku do 2014 roku były uznawane przez Starostwo Powiatowe w S. i subwencjonowane dotacją oświatową.
W ocenie odwołującego są podstawy do wykazywania danych statystycznych o liczbie uczniów/wychowanków, którzy zostali skierowani do Ośrodka, ale jeszcze nie zostali do niego doprowadzeni, nie korzystają z zakwaterowania i nie są objęci dotowaniem.
Odwołujący wyjaśnił, że pobyt wychowanka w młodzieżowym ośrodku wychowawczym jest realizowany na podstawie rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 27 grudnia 2011r. w sprawie szczegółowych zasad kierowania, przyjmowania, przenoszenia, zwalniania i pobytu nieletnich w młodzieżowym ośrodku wychowawczym (Dz. U. Nr 296, poz. 1755). Jego zdaniem od momentu otrzymania przez starostę wskazania z ośrodka rozwoju edukacji i przekazania dokumentacji nieletniego łącznie ze skierowaniem, nieletni staje się wychowankiem MOW oraz uczniem konkretnej klasy funkcjonującej w nim szkoły. Odwołujący podkreślił, że wobec konieczności utrzymywania przez ośrodek stałej gotowości do przyjęcia wychowanka, który ma być doprowadzony na podstawie skierowania, ośrodek ponosi określone wydatki.
Dalej wyjaśnił, iż warunkiem koniecznym jest podanie przez organ prowadzący placówkę planowanej liczby uczniów i wychowanków organowi właściwemu do udzielenia dotacji nie później niż do dnia 30 września roku poprzedzającego rok udzielenia dotacji. Dotacje, o których mowa powyżej, przysługują, jak wskazał na każdego ucznia i wychowanka wykazanego w dokumentacji przebiegu nauczania. Podstawę ustalenia liczby wychowanków młodzieżowego ośrodka wychowawczego stanowi stan faktyczny określony na podstawie księgi wychowanków oraz liczba wskazań dla nieletnich do danego ośrodka, wystawionych przez Ośrodek Rozwoju Edukacji, realizowanych w ciągu miesiąca.
Dalej wyjaśnił, iż zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 27 grudnia 2011 r. w sprawie szczegółowych zasad kierowania, przyjmowania, przenoszenia, zwalniania i pobytu nieletnich w młodzieżowym ośrodku wychowawczym (Dz. U. Nr 296, poz. 1755) w przypadku niedoprowadzenia nieletniego do ośrodka w ciągu miesiąca od dnia wskazania tego ośrodka przez ORE dyrektor ośrodka powiadamia o tym właściwego starostę oraz ORE za pośrednictwem systemu teleinformatycznego, a ponadto sąd rodzinny.
W ciągu tego okresu (jednego miesiąca) nieletni wychowanek może zostać w każdej chwili umieszczony w młodzieżowym ośrodku wychowawczym. Zdaniem odwołującego należy go traktować jak wychowanka tej placówki, a zatem w tym czasie przysługuje Ośrodkowi dotacja.
Odwołujący w nawiązaniu do stanowiska Ministerstwa Edukacji Narodowej wskazał, że dotacja dla Ośrodka była pobrana w sposób należyty i zgodny z przepisami.
Odwołujący zauważył ponadto, że wszystkie dane za lata 2010-2014, podawane Staroście [...] przez Młodzieżowy Ośrodek Wychowawczy w [...], dotyczące liczby uczniów/wychowanków oraz sposobu jej naliczania, były w pełni akceptowane i rozliczane przez pracowników Starostwa Powiatowego w [...].
O powyższym, jak podkreślił świadczą kontrole problemowe przeprowadzane przez pracowników Starostwa w Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym: między innymi w roku 2012.
W tej sytuacji, w jego ocenie zasadnym jest zarzut naruszenia przez Starostę [...] zasady prowadzenia postępowania przez organy administracji publicznej w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publiczne określonej w art. 8 kpa.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] marca 2015 r. Nr [...] uchyliło w całości zaskarżoną decyzję organu I instancji i orzekło
- o umorzeniu postępowania w sprawie określenia na kwotę [...] zł dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem za 2012 r. przez organ prowadzący Młodzieżowy Ośrodek Wychowawczy w [...], podlegającej zwrotowi do budżetu Powiatu [...] oraz w sprawie określenia odsetek od dotacji podlegającej zwrotowi do budżetu powiatu
- o ustaleniu na kwotę [...] zł dotacji pobranej w nadmiernej wysokości przypadającej do zwrotu przez J. M. prowadzącego Młodzieżowy Ośrodek Wychowawczy w [...] do budżetu Powiatu [...] wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych naliczanymi począwszy od dnia następującego po upływie 15 dni od daty wydania niniejszej decyzji.
W ocenie organu II instancji przeprowadzone przez SKO postępowanie potwierdziło, że wydatki w łącznej kwocie [...] zł wypłacone w 2012 r. J. M. stanowiły wynagrodzenie za pełnienie przez niego funkcji dyrektora MOW w [...], tj. wykonywanie zadań dyrektora określonych w art. 39 ustawy o systemie oświaty. Wobec powyższego środki w łącznej kwocie [...] zł stanowiły wbrew uznaniu przez organ I instancji, dotację wykorzystaną zgodnie z przeznaczeniem. W tych okolicznościach pkt 1 i 2 decyzji Starosty [...] podlega uchyleniu, a postępowanie w sprawie zwrotu tej dotacji jako pobranej niezgodnie z przeznaczeniem oraz w sprawie określenia odsetek od tej dotacji uznano zgodnie z art. 105 § 1 kpa za bezprzedmiotowe.
Kwestią sporną w sprawie pozostawało również ustalenie przypadającej do zwrotu dotacji pobranej nienależnie w 2012 roku na [...] uczniów/wychowanków skierowanych do Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego w [...]. Organ odwoławczy ustalił, że J. M. - dyrektor Ośrodka w składanych w 2012 roku informacjach miesięcznych o faktycznej liczbie uczniów tej placówki, stanowiących podstawę naliczania dotacji, wykazał wg stanu na pierwszy dzień miesiąca liczbę uczniów/wychowanków niedostosowanych społecznie: za miesiąc styczeń — [...] osób, za miesiąc luty (po korekcie) - [...] osób, za miesiąc marzec - [...] osób, za miesiąc kwiecień — [...] osób, za miesiąc maj — [...] osób, za miesiąc czerwiec — [...] osób, za miesiąc lipiec - [...] osób, za miesiąc sierpień — [...] osób, za miesiąc wrzesień — [...] osób, za miesiąc październik — [...] osób, za miesiąc listopad — [...] osób i za miesiąc grudzień [...] osób. W dniach [...] lutego 2013 r. w Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym w [...] została przeprowadzona kontrola w zakresie sprawdzenia prawidłowości wykorzystania dotacji przekazanej z budżetu Powiatu [...] w 2012 na finansowanie zadań bieżących Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego w [...]. W toku tej kontroli m.in. sprawdzono i ustalono faktyczną liczbę umieszczonych na podstawie skierowań w "Ośrodku" wychowanków w poszczególnych miesiącach i skonfrontowano ją z informacjami przekazywanymi do Starostwa Powiatowego w [...]. Sprawdzono zapisy w dziennikach lekcyjnych oraz skierowania ORE. Sporządzono tabelaryczne zestawienie liczby uczniów wg miejsc zajętych i zarezerwowanych dla osób skierowanych (łącznie [...] osób w 2012 r. było wyłącznie skierowanych). W toku kontroli ustalono, że ogólna liczba uczniów/wychowanków, tj. fizycznie przebywających w Ośrodku i miejsc zarezerwowanych zgodnie z systemem ORE jak w/w w poszczególnych miesiącach jest zgodna z informacjami przekazywanymi do Starostwa Powiatowego. Ustalono również , że po przeprowadzeniu opisanej wyżej kontroli Starosta [...] skierował do J. M. Dyrektora MOW w [...] wystąpienie pokontrolne, w którym stwierdził, iż wyniki kontroli przedstawione w dwustronnie podpisanym w dniu [...] marca 2013 r. protokole z kontroli wykazały nieprawidłowości dotyczące niezgodnego z przeznaczeniem wykorzystania dotacji na ogólną kwotę [...] zł na sfinansowanie dochodu Dyrektora Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego, stanowiącego wynagrodzenie za wkład pracy właściciela. Następnie, pismem z dnia [...] kwietnia 2013 r. zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania w sprawie niezgodnego z przeznaczeniem wykorzystania dotacji. Następnie w Powiecie [...] została przeprowadzona kontrola przez pracowników Urzędu Kontroli Skarbowej w L. w zakresie prawidłowości otrzymania z budżetu państwa części oświatowej subwencji ogólnej na rok budżetowy 2011, z której ustalenia i wnioski zostały przedstawione w wyniku kontroli Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w L. z dnia [...] kwietnia 2014 r. Nr [...]. W wyniku kontroli stwierdzono nieprawidłowości polegające na wykazaniu przez Młodzieżowy Ośrodek Wychowawczy w [...] w SIO nieprawidłowych danych dotyczących wychowanków i uczniów, co spowodowało zawyżenie naliczenia przyznanej Powiatowi [...] na 2011 r. części oświatowej subwencji ogólnej. Starosta [...] w związku z prowadzoną kontrolą UKS w L., pismem z dnia [...] marca 2014 r zwrócił się do Ministerstwa Edukacji Narodowej o zajęcie stanowiska w sprawie prawidłowego wykazywania w SIO liczby wychowanków Młodzieżowych Ośrodków Wychowawczych na dzień 30 września stanowiących podstawę naliczania subwencji oświatowej dla j.s.t. i udzielania dotacji dla placówek. Odpowiedź na zapytanie Starosty [...] udzielona została w piśmie Ministerstwa Edukacji Narodowej z dnia [...] kwietnia 2014r. Nr [...], w którym wyjaśniono:
1) iż wychowankiem nie jest osoba skierowana do młodzieżowego ośrodka wychowawczego oraz niewpisana do księgi wychowanków;
2) błędne jest twierdzenie, że zapis w instrukcji "należy wykazać wszystkich wychowanków ze względu na rodzaj skierowania lub zgłoszenia do ośrodka" oznacza, że należy wykazać również tych wychowanków, którzy otrzymali skierowania, ale jeszcze nie przybyli do ośrodka; podkreślono przy tym, iż obowiązujące w 2011 roku rozporządzenie MEN w sprawie podziału części oświatowej subwencji ogólnej wskazywało, że waga P34 przeznaczona jest dla wychowanków młodzieżowych ośrodków wychowawczych korzystających z zakwaterowania w ośrodkach
3) dotacje powinny być naliczane na liczbę wychowanków zakwaterowanych w ośrodku.
Po otrzymaniu odpowiedzi w dniu [...] kwietnia 2014 r. Starosta [...] w czasie trwającego postępowania administracyjnego w przedmiocie przypadającej do zwrotu dotacji wykorzystanej w opinii organu pierwszej instancji niezgodnie z przeznaczeniem, pismem z dnia [...] czerwca 2014 r. zawiadomił J. M. o zmianie przedmiotu postępowania w sprawie wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem dotacji za 2012 rok przez organ prowadzący dotowany Młodzieżowy Ośrodek Wychowawczy w [...] polegającej na rozszerzeniu postępowania o postępowanie w sprawie dotacji pobranej na uczniów skierowanych do Ośrodka, którzy w Ośrodku nie zostali zakwaterowani w wysokości takiej jaka przysługiwała na uczniów faktycznie zakwaterowanych w Ośrodku. Rozszerzenie postępowania związane było z ustaleniami kontroli wykonanej przez Urząd Kontroli Skarbowej.
W odniesieniu do podniesionego w odwołaniu zarzutu naruszenia zasady zaufania wyrażonej w art. 8 Kpa organ odwoławczy stwierdził iż zasada zaufania obywatela do Państwa nie oznacza, że organ nie może zmieniać ocen prawnych - w szczególności, gdy zmiana prowadzi do prawidłowego zastosowania określonych przepisów - ale że nie może tego czynić dowolnie. W ocenie Kolegium fakt, iż Starosta [...] nie objął postępowaniem administracyjnym w przedmiocie zwrotu dotacji kwot wypłaconych na osoby, które nie były wychowankami Ośrodka, a następnie po kontroli przeprowadzonej w Starostwie Powiatowym przez Urząd Kontroli Skarbowej rozszerzył zakres prowadzonego postępowania nie uzasadnia odstąpienia od żądania dotacji wypłaconej na te osoby.
Powołując zapis art. 90 ust. 3a ustawy o systemie oświaty i § 5 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie sposobu prowadzenia przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki dokumentacji przebiegu nauczania, działalności wychowawczej i opiekuńczej oraz rodzajów tej dokumentacji (Dz. U. Nr 23, poz. 225 z późn. zm.), zdaniem Kolegium wychowankiem jest osoba, która posiada skierowanie do Ośrodka i z dniem przyjęcia do Ośrodka została wpisana do księgi wychowanków.
W tej sytuacji SKO podzieliło stanowisko Starosty [...], że dotacja oświatowa nie przysługuje na osoby skierowane do Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego w [...], które nie zostały wpisane do księgi wychowanków i nie zostały zakwaterowane w Ośrodku. W niniejszej sprawie jak wskazało SKO bezspornym jest, że w 2012 r. [...] osób posiadało skierowania do Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego w [...], jednak osoby te nie zostały wpisane do księgi wychowanków. Zatem łączna kwota przypadającej do zwrotu dotacji za 2012 r. stanowi [...] zł ([...] osób x [...] zł).
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] nie podzieliło natomiast stanowiska Starosty [...], iż dotacja pobrana na ww. osoby stanowi dotację nienależną Zdaniem Kolegium, w rozpatrywanym przypadku dotacja oświatowa została pobrana w nadmiernej wysokości, została bowiem otrzymana przez Ośrodek w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach. Ponadto, organ odwoławczy wskazał, że stwierdzenie nieprawidłowego naliczenia lub nienależnego pobrania dotacji może nastąpić wyłącznie w decyzji dotyczącej zwrotu dotacji.
Pismem z 21 maja 2015 r. J. M., prowadzący Młodzieżowy Ośrodek Wychowawczy w [...], reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika - radcę prawnego- zaskarżył do WSA w Warszawie decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2015 r., w części dotyczącej uchylenia decyzji Starosty [...] z [...] listopada 2014 r. i ustalenia na kwotę [...].zł dotacji pobranej w nadmiernej wysokości przypadającej do zwrotu do budżetu Powiatu [...] wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych naliczanymi począwszy od dnia następującego po upływie 15 dni od daty wydania decyzji.
Zaskarżonej decyzji autor skargi zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe ich zastosowanie i wykładnię (niezastosowanie), tj. § 1 i następne rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 27 grudnia 2011 r. w sprawie szczegółowych zasad kierowania, przyjmowania. przenoszenia, zwalniania i pobytu nieletnich w młodzieżowym ośrodku wychowawczym (Dz.U.2011.296.1755), wydanych na podstawie art. 81 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich (Dz. U. z 2002 r. Nr 11, poz. 109 i Nr 58, poz. 542 oraz z 2003 r. Nr 137, poz. 1304 i Nr 223, poz. 2217) oraz naruszenie art. 8 k.p.a, tj. zasady prowadzenia postępowania przez organy administracji publicznej w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.
W oparciu o powyższe skarżący wniósł o:
- uwzględnienie skargi w całości i uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej ustalenia przez SKO w [...] na kwotę [...] zł dotacji pobranej w nadmiernej wysokości przypadającej do zwrotu do budżetu Powiatu [...] wraz z odsetkami.
- zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych;
Ponadto w skardze zawarto wniosek o przeprowadzenia dowodu z protokołów kontroli Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego w [...] za lata 2012 i 2013r. na okoliczność przeprowadzania przez Starostę [...] kontroli rozliczania dotacji oświatowych, w tym stwierdzenia poprawności wydatkowania dotacji.
W obszernym uzasadnieniu skargi jej autor opisał przebieg postępowania w sprawie i zarzucił, iż decyzja Kolegium w zaskarżonej części, tak jak i poprzedzająca ją decyzja Starosty [...] jest decyzją niezgodną z obowiązującym stanem prawnym, w szczególności z przepisami proceduralnymi zawartymi w kpa oraz przepisami materialnymi dotyczącymi poprawnej wykładni i zastosowania przepisów ustawy o systemie oświaty oraz przepisów dotyczących Młodzieżowych Ośrodków Wychowawczych.
Skarżący w zasadniczej części skargi powtórzył argumenty zawarte w odwołaniu i stwierdził, że wbrew stanowisku organów istnieją podstawy prawne do wykazywania danych statystycznych stanowiących podstawę naliczenia subwencji oświatowej zarówno w Systemie Informacji Oświatowej, jak i w informacji miesięcznej o faktycznej liczbie uczniów/wychowanków oraz w rozliczeniu wykorzystania dotacji na tych uczniów/wychowanków, którzy zostali skierowani do Ośrodka, ale jeszcze do niego nie zostali doprowadzeni, nie korzystają z zakwaterowania i nie są objęci dotowaniem.
Podobnie jak w odwołaniu przedstawił poglądy prezentowane przez posłankę na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej I. L. w sprawie dotacji przyznawanych wychowankom młodzieżowych ośrodków wychowawczych oraz T. S., Sekretarza Stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej.
Następnie wskazał, iż warunkiem koniecznym do uzyskania dotacji jest podanie przez organ prowadzący placówkę planowanej liczby uczniów i wychowanków organowi właściwemu do udzielenia dotacji nie później niż do dnia 30 września roku poprzedzającego rok udzielenia dotacji. Wyjaśnił, iż dotacje oświatowe przysługują na każdego ucznia i wychowanka wykazanego w dokumentacji przebiegu, nauczania. Podstawę ustalenia liczby wychowanków młodzieżowego ośrodka wychowawczego stanowi stan faktyczny określony na podstawie księgi wychowanków oraz liczba wskazań dla nieletnich do danego ośrodka, wystawionych przez Ośrodek Rozwoju Edukacji, realizowanych w ciągu miesiąca.
Powołując się na przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 27 grudnia 2011 r. w sprawie szczegółowych zasad kierowania, przyjmowania, przenoszenia, zwalniania i pobytu nieletnich w młodzieżowym ośrodku wychowawczym (Dz. U. Nr 296, poz. 1755) skarżący wyjaśnił, że w przypadku niedoprowadzenia nieletniego do ośrodka w ciągu miesiąca od dnia wskazania tego ośrodka przez ORE dyrektor ośrodka powiadamia o tym właściwego starostę oraz ORE za pośrednictwem systemu teleinformatycznego, a ponadto sąd rodzinny. W tym momencie wygasa termin rezerwowania dla nieletniego miejsca w danym ośrodku. Zdaniem skarżącego skoro w ciągu tego okresu (jednego miesiąca) nieletni wychowanek może zostać w każdej chwili umieszczony w młodzieżowym ośrodku wychowawczym, należy go, zgodnie z przepisami rozporządzenia, traktować jak wychowanka tej placówki. W tym czasie zatem na wychowanka tej placówki przysługuje dotacja.
Wskazując cele na jakie przeznaczone są dotacje oświatowe (art. 90 ust. 3d ustawy o systemie oświaty) oraz w nawiązaniu do ww. stanowiska wyrażonego przez Ministerstwo Edukacji Narodowej, dotyczącego interpretacji przepisów prawa w sprawie dotacji przyznawanych dla wychowanków młodzieżowych ośrodków wychowawczych skarżący stwierdził, że dotacja w kwocie [...] zł przyznana przez Starostę [...] dla Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego w [...] w 2012 roku na [...] uczniów/wychowanków skierowanych do Ośrodka była pobrana w sposób należyty i zgodny z przepisami.
Skarżący zauważył, iż wszystkie dane za lata 2010 - 2014 podawane Staroście [...] przez Młodzieżowy Ośrodek Wychowawczy w [...] dotyczące liczby uczniów/wychowanków oraz sposobu jej naliczania, były w pełni akceptowane i rozliczane przez pracowników Starostwa. Do końca kwietnia 2014r. Starostwo Powiatowe w pełni akceptowało i rozliczało bez uwag powyższy sposób naliczania liczby uczniów/wychowanków, nie wnosząc zastrzeżeń.
W tej sytuacji całkowicie niezrozumiałe jest dla niego stanowisko organu odnośnie zmiany podejścia do sposobu naliczania liczby uczniów/wychowanków, polegającego na ograniczeniu liczby uczniów/wychowanków do osób przebywających w Ośrodku. Zmiany tej, jego zdaniem, nie uzasadnia powoływanie się przez SKO na kontrolę prowadzoną przez Urząd Kontroli Skarbowej w dniach od [...] stycznia do [...] lutego 2014 r., stwierdzającą rzekome nieprawidłowości w tej materii .
Następnie skarżący zarzucił, iż działanie organu odwoławczego polegające na próbie zastosowania w chwili obecnej nowych zasad (sposobu) naliczania liczby uczniów/wychowanków, może stanowić próbę zmiany interpretacji dotychczas stosowanych przepisów z "mocą wsteczną". W konsekwencji może to, jak podkreślił spowodować naruszenie jednej z podstawowych zasad wynikających z art. 8 k.p.a., tj. zasady prowadzenia postępowania przez organy administracji publicznej w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje;
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz. U. Nr 153, poz. 1269). W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny (w tym przypadku – decyzję) konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Przed przystąpieniem do szczegółowej oceny prawnej zaskarżonej decyzji należy wskazać, że skarżący w skardze zawarł wniosek o przeprowadzenie dowodów z wymienionych tam dokumentów: protokołów kontroli Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego w [...] za lata 2012 i 2013r. na okoliczność przeprowadzania przez Starostę [...] kontroli rozliczania dotacji oświatowych, w tym stwierdzenia poprawności wydatkowania dotacji.
Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Sąd postanowił nie uwzględnić tego wniosku ponieważ okoliczności przeprowadzenia kontroli i ich wyniku nie były w sprawie kwestionowane i zostały omówione w decyzjach organów obu instancji. Celem postępowania dowodowego o którym stanowi art. 106 § 3 p.p.s.a. nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej , lecz ocena, czy właściwe w sprawie organy ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do poczynionych ustaleń. Zdaniem Sądu, w rozpatrywanej sprawie stan faktyczny ustalony został w sposób prawidłowy, natomiast istota sporu sprowadza się do wyjaśnienia kwestii, czy skarżący pobrał dotację dla niepublicznej placówki oświatowej za 2012r. w nadmiernej wysokości i w związku z tym, czy organy orzekające w sprawie uprawnione były do określenia przypadającej do zwrotu kwoty nadmiernie pobranej dotacji wraz z odsetkami na podstawie przepisów ustawy o finansach publicznych.
Przechodząc na grunt niniejszej sprawy, na wstępie Sąd wyjaśnia, iż zgodnie z art. 252 ust.1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego :
1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem,
2) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości
- podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2.
Dotacjami pobranymi w nadmiernej wysokości są dotacje otrzymane z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie lub wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania (ust. 3). Dotacjami nienależnymi są natomiast dotacje udzielone bez podstawy prawnej (ust.4). Zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, nienależnie udzielona lub pobrana w nadmiernej wysokości (ust.5).
Rozważając argumenty przedstawione w skardze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że nie są one trafne, a w konsekwencji skarga podlega oddaleniu
W rozpatrywanej sprawie ( dotacji za 2012r.) zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 7 września 1991 o systemie oświaty o systemie oświaty w brzmieniu obowiązującym w 2012 r i na podstawie tych przepisów przyznana dotacja podlega rozliczeniu.
W myśl art. 2 pkt 5 z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty system oświaty obejmuje młodzieżowe ośrodki wychowawcze, młodzieżowe ośrodki socjoterapii, specjalne ośrodki szkolno-wychowawcze oraz specjalne ośrodki wychowawcze dla dzieci i młodzieży wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki, metod pracy i wychowania, a także ośrodki umożliwiające dzieciom i młodzieży, o których mowa w art. 16 ust. 7, a także dzieciom i młodzieży z upośledzeniem umysłowym z niepełnosprawnościami sprzężonymi realizację odpowiednio obowiązku, o którym mowa w art. 14 ust. 3, obowiązku szkolnego i obowiązku nauki. Poza sporem pozostaje, że skarżący J. M. jest organem prowadzącym Młodzieżowy Ośrodek Wychowawczy w [...] – placówkę resocjalizacyjno – wychowawczą dla chłopców. Ośrodek ten prowadzi działalność w formie pracy ciągłej, całodobowej jako placówka nieferyjna. Skarżący pełni w niej funkcję dyrektora Ośrodka i Gimnazjum.
Zgodnie z art. 90 ust. 1a ustawy o systemie oświaty niepubliczne przedszkola, szkoły podstawowe oraz ośrodki, o których mowa w art. 2 pkt 5, a także niepubliczne poradnie psychologiczno-pedagogiczne, które, zgodnie z art. 71b ust. 2a, prowadzą wczesne wspomaganie rozwoju dziecka, otrzymują dotację z budżetu odpowiednio gminy lub powiatu w wysokości nie niższej niż kwota przewidziana na jedno dziecko objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego, pod warunkiem, że osoba prowadząca przedszkole, szkołę, ośrodek lub poradnię poda organowi właściwemu do udzielania dotacji planowaną liczbę dzieci, które mają być objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju, nie później niż do dnia 30 września roku poprzedzającego rok udzielania dotacji.
Stosownie do art. 90 ust. 3a ustawy o systemie oświaty placówki niepubliczne, o których mowa w art. 2 pkt 5 i 7, otrzymują na każdego wychowanka dotacje z budżetu powiatu w wysokości nie niższej niż kwota przewidziana na jednego wychowanka tego rodzaju placówki w części oświatowej subwencji ogólnej dla danej jednostki samorządu terytorialnego, a w przypadku niepublicznych ośrodków umożliwiających realizację obowiązku, o którym mowa w art. 14 ust. 3, obowiązku szkolnego i obowiązku nauki dzieciom i młodzieży, o których mowa w art. 16 ust. 7, a także dzieciom i młodzieży z upośledzeniem umysłowym z niepełnosprawnościami sprzężonymi, w wysokości nie niższej niż kwota przewidziana na jednego wychowanka tego rodzaju ośrodków w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego, pod warunkiem, że osoba prowadząca placówkę przedstawi planowaną liczbę wychowanków organowi właściwemu do udzielenia dotacji, nie później niż do dnia 30 września roku poprzedzającego rok udzielenia dotacji.
Dotacje są przekazywane w 12 częściach w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca na rachunek bankowy szkoły lub placówki (art. 90 ust. 3c ww. ustawy).
Zgodnie z obowiązującym w 2012 r. brzmieniem art. 90 ust. 3d ustawy dotacje, o których mowa w ust. 1 a-3b, są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań szkoły lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Dotacje mogą być wykorzystane wyłącznie na pokrycie wydatków bieżących szkoły lub placówki. W myśl art. 90 ust. 4 cyt. ustawy tryb udzielania i rozliczania dotacji ustala organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, uwzględniając w szczególności podstawę obliczania dotacji i zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji oraz w rozliczeniu wykorzystania dotacji.
Poza sporem pozostaje, że skarżący w składanych w 2012 roku informacjach miesięcznych o faktycznej liczbie uczniów tej placówki, stanowiących podstawę naliczania dotacji, wykazał obok uczniów faktycznie przebywających w Ośrodku, osoby skierowane do niego przez system ORE (Ośrodek Rozwoju Edukacji) dla których to miejsca zostały niejako "zarezerwowane" w oczekiwaniu na stawienie się w placówce. Powyższe potwierdziła przeprowadzona w dniach [...] lutego 2013 r. kontrola w zakresie sprawdzenia prawidłowości wykorzystania dotacji przekazanej z budżetu Powiatu [...] w 2012 na finansowanie zadań bieżących Placówki po sprawdzeniu i ustaleniu faktycznej liczby umieszczonych na podstawie skierowań w Ośrodku wychowanków w poszczególnych miesiącach i skonfrontowaniu jej z informacjami przekazywanymi do Starostwa Powiatowego w [...]. Sprawdzono zapisy w dziennikach lekcyjnych oraz skierowania ORE. Sporządzone tabelaryczne zestawienie liczby uczniów wg miejsc zajętych i zarezerwowanych dla osób skierowanych istotnie wykazało, że w 2012 r. [...] osób było wyłącznie skierowanych. Nie mniej wyniki kontroli nie zakwestionowały tego rodzaju rozliczenia dotacji pobranej na osoby wykazane w miesięcznej informacji dla których jedynie miejsca w Placówce były zarezerwowane bowiem w protokole z kontroli wykazano jedynie nieprawidłowości dotyczące niezgodnego z przeznaczeniem wykorzystania dotacji na sfinansowanie dochodu Dyrektora MOW stanowiącego wynagrodzenie za wkład pracy właściciela. Dopiero w wyniku przeprowadzonej w Powiecie [...] kontroli przez pracowników Urzędu Kontroli Skarbowej w L. w zakresie prawidłowości otrzymania z budżetu państwa części oświatowej subwencji ogólnej na rok budżetowy 2011, z której ustalenia i wnioski zostały przedstawione w wyniku kontroli Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w L. z dnia [...] kwietnia 2014 r. stwierdzono nieprawidłowości polegające na wykazaniu przez Młodzieżowy Ośrodek Wychowawczy w [...] w Systemie Informacji Oświatowej nieprawidłowych danych dotyczących wychowanków i uczniów, co spowodowało zawyżenie naliczenia przyznanej Powiatowi [...] na 2011 r. części oświatowej subwencji ogólnej. Wobec powyższego Starosta [...] po uzyskaniu od MEN stanowiska w sprawie prawidłowego wykazywania w Systemie Informacji Oświatowej liczby wychowanków Młodzieżowych Ośrodków Wychowawczych na dzień 30 września stanowiących podstawę naliczania subwencji oświatowej dla j.s.t. i udzielania dotacji dla placówek pismem z dnia [...] czerwca 2014r., zawiadomił skarżącego o zmianie przedmiotu postępowania w sprawie wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem dotacji za 2012 rok przez organ prowadzący dotowany Młodzieżowy Ośrodek Wychowawczy w [...] polegającej na rozszerzeniu postępowania o postępowanie w sprawie dotacji pobranej na osoby jedynie skierowane do Ośrodka, w wysokości takiej jaka przysługiwała na uczniów faktycznie zakwaterowanych w Ośrodku.
Powyższy stan faktyczny ustalony został prawidłowo i nie jest kwestionowany przez stronę. Nie mniej w świetle tych ustaleń skarżący nie zgadza się z obowiązkiem zwrotu dotacji w kwocie określonej zaskarżoną decyzją jako nadmiernie pobranej podnosząc po pierwsze, że dotacja przysługiwała na wykazanych w SIO uczniów, którym placówka zobowiązana była zatrzymać miejsca ze skierowania, co miało miejsce zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 27 grudnia 2011 r. w sprawie szczegółowych zasad kierowania, przyjmowania, przenoszenia, zwalniania i pobytu nieletnich w młodzieżowym ośrodku wychowawczym (Dz.U.2011.296.1755), wydanych na podstawie art. 81 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich (Dz. U. z 2002 r. Nr 11, poz. 109 i Nr 58, poz. 542 oraz z 2003 r. Nr 137, poz. 1304 i Nr 223, poz. 2217), a po drugie zarzuca, że obowiązek jej zwrotu nie powinien mieć miejsca z uwagi na naruszenie art. 8 k.p.a, tj. zasady prowadzenia postępowania przez organy administracji publicznej w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, skoro Starostwo Powiatowe w pełni akceptowało stosowany w spornym okresie sposób liczenia dotacji.
Sąd nie podziela stanowiska skarżącego. Wskazując na powołany wyżej art. 90 ust. 3a ustawy o systemie oświaty podkreślić z naciskiem należy, że ustawodawca przewidział w nim, iż dotacja oświatowa przysługuje na każdego wychowanka niepublicznej placówki oświatowej. Po wtóre nie można pomijać i tego czemu dotacja określona w.w. przepisem służy. Wyjaśnić w tym miejscu wypada, że celem dotacji, nie jest dofinansowywanie realizacji zadań organu prowadzącego placówkę (właściciela), lecz dofinansowywanie zadań placówki w zakresie wskazanym w art. 90 ust. 3d ustawy o systemie oświaty, tj. wyłącznie na pokrycie wydatków bieżących w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej placówki. Zatem zgodnie z art. art. 90 ust. 3a ustawy o systemie oświaty ostatecznym "beneficjentem" dotacji ma być wychowanek, wobec którego placówka realizuje funkcje kształcenia, wychowania i opieki.
W ocenie Sądu organy administracyjne obu instancji prawidłowo wywiodły, że wychowankiem jest osoba, która nie tylko posiada skierowanie do ośrodka ale ta, która z dniem przybycia do ośrodka została do niego przyjęta i wpisana do księgi (dokumentacji) wychowanków. Z chwilą wpisu do księgi wychowanków osoba skierowana do młodzieżowego ośrodka wychowawczego staje się wychowankiem tej placówki. Dotacja przysługuje na wychowanków placówki, zatem tylko na osoby skierowane do młodzieżowego ośrodka wychowawczego, które następnie do niego przybyły, zostały przyjęte, wpisane do dokumentacji wychowanków i zakwaterowane w Ośrodku. Powołane przez skarżącego zasady kierowania, przyjmowania, przenoszenia, zwalniania i pobytu nieletnich w młodzieżowym ośrodku wychowawczym określone w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 27 grudnia 2011r. ( Dz. 2011 296. 1755 ), zgodnie z którymi skarżący, jak podkreślił postępował posiadając skierowania "ORE"- Ośrodka Rozwoju Edukacji, nie mogą wpłynąć na zmianę stanowiska bowiem przepisy te nie definiują pojęcia "wychowanek" w odmienny sposób aniżeli przyjął to organ. Niezależnie od powyższego, argumentacji skarżącego w świetle której, jego zdaniem uprawniony był on do wykazania nieletnich skierowanych do placówki dla których miejsca zostały " zarezerwowane" jako wychowanków ośrodka sprzeciwia się też zapis § 4.ust 2 w.w rozporządzenia zgodnie z którym o przyjęciu nieletniego do ośrodka dyrektor ośrodka powiadamia właściwe organy obowiązane do kontroli spełniania obowiązku szkolnego lub obowiązku nauki. Natomiast w przypadku niedoprowadzenia nieletniego do ośrodka w ciągu miesiąca od dnia wskazania tego ośrodka przez ORE, dyrektor ośrodka powiadamia o tym właściwego starostę oraz ORE, za pośrednictwem systemu teleinformatycznego, o którym mowa w § 2 ust. 1, a ponadto - sąd rodzinny. Niezwłocznie zaś po powiadomieniu właściwego starosty oraz ORE o przypadku niedoprowadzenia nieletniego do ośrodka dyrektor ośrodka przesyła właściwemu staroście, za pośrednictwem poczty, dokumentację nieletniego, o której mowa w § 3 ust. 6. Nie ulega kwestii, że rezerwując miejsce dla nieletniego w danym ośrodku, w ciągu tego okresu nieletni może zostać umieszczony nie mniej jednak nie uzasadnia to wbrew twierdzeniem skarżącego stanowiska, że zgodnie z przepisami w.w. rozporządzenia należy traktować go jak wychowanka tej placówki, jeżeli do niej nie trafił.
Jeżeli, jak w sprawie niniejszej poza sporem pozostaje, iż w informacjach miesięcznych o faktycznej liczbie uczniów składanych przez skarżącego za 2012r zawyżono liczbę wychowanków o osoby skierowane do Ośrodka, niewpisane do księgi wychowanków ("miejsca zarezerwowane") o [...] osób, z tego w miesiącu styczniu o [...] osobę, w miesiącu lutym o [...] osobę, w miesiącu kwietniu o [...] osobę, w miesiącach maju o [...] osoby i w czerwcu o [...] osoby oraz w miesiącu listopadzie o [...] osoby i w grudniu o [...] osoby, a stawka dotacji na jednego ucznia wynosiła [...] zł. to łączna kwota przypadającej do zwrotu dotacji za 2012 r. stanowi kwotę [...] zł. Jest to dotacja oświatowa , która w tej części została pobrana w nadmiernej wysokości, a zatem podlega zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia tej okoliczności co w sprawie jak zasadnie uznano miało miejsce w decyzji dotyczącej zwrotu dotacji. Wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu dotacji nie może być jak słusznie wskazało Kolegium utożsamiane ze stwierdzeniem wystąpienia przesłanek uzasadniających zwrot dotacji w całości lub w części.
W zakresie pozostałych zarzutów skargi co do naruszenia wskazanych zasad postępowania administracyjnego, w ocenie Sądu nieuzasadnione jest stanowisko skarżącego wg którego Starosta [...] w decyzji z dnia [...] listopada 2014 r. nie uwzględnił zawartego w decyzji SKO z dnia [...] września 2014 r wskazania, tj. nie rozważył czy w niniejszej sprawie zaistniały szczególne okoliczności uzasadniające zaniechanie ustalenia wymaganej od strony należności. W decyzji z dnia [...] września 2014 r. Kolegium wskazało, aby organ pierwszej instancji poddał szczegółowej ocenie zarzuty odwołania, według których próba zastosowania obecnie nowych zasad naliczania liczby uczniów z mocą wsteczną doprowadzi do naruszenia zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej wyrażonej w art. 8 Kpa. Kolegium wyjaśniło, jak rozumie się tę zasadę w orzecznictwie sądów administracyjnych i zaleciło, aby podejmując rozstrzygnięcie w kwestii dotacji pobranej nienależnie organ pierwszej instancji dokonał wszechstronnej oceny okoliczności przyznawania dotacji za 2012 r. uwzględniając wskazane w decyzji okoliczności. Jednocześnie Kolegium nie przesądziło, jakie powinno być stanowisko organu pierwszej instancji, wskazując jedynie jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę podejmując ponowne rozstrzygnięcie w sprawie.
Zaskarżona decyzja stwierdzająca, iż brak jest podstaw do umorzenia postępowania w sprawie zwrotu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości - nie oznacza, jak słusznie wywodzi SKO, iż organ pierwszej instancji nie zastosował się do zaleceń organu odwoławczego. Starosta, wbrew zarzutom skargi uzasadnił, dlaczego dokonał zmiany stanowiska w sprawie przysługującej Młodzieżowemu Ośrodkowi Wychowawczemu dotacji za 2012 r. stwierdzając, że nastąpiło to w związku z kontrolą przeprowadzoną w Starostwie Powiatowym przez Urząd Kontroli Skarbowej oraz stanowiskiem Ministerstwa Edukacji Narodowej. Podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie zasadnie zatem Kolegium uznało, że w tym konkretnym przypadku zmiana stanowiska organu była uzasadniona i prowadzi do prawidłowego zastosowania przepisów ustawy o systemie oświaty. Fakt, że Starosta [...] nie objął postępowaniem administracyjnym w przedmiocie zwrotu dotacji kwot wypłaconych na osoby, które nie były wychowankami Ośrodka, a następnie po kontroli przeprowadzonej w Starostwie Powiatowym przez Urząd Kontroli Skarbowej rozszerzył zakres prowadzonego postępowania, nie uzasadnia uznania naruszenia zasady praworządności zawartej w art. 8 kpa i odstąpienia od żądania dotacji wypłaconej na te osoby. Podkreślić ponownie należy, że Sąd oceniając legalność zaskarżonej decyzji bada prawidłowość subsumpcji mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa materialnego do ustalonego stanu faktycznego. Nieistotne z punktu widzenia takiej oceny pozostają szeroko powoływane przez skarżącego okoliczności związane z kontrolą rozliczeń dotacji pobranej za 2012r. nie wskazującą na nieprawidłowości co do kwot wypłaconych na osoby nie będące wychowankami ośrodka zwłaszcza, że przepisy ustawy o systemie oświaty nie upoważniały skarżącego do wystąpienia o dotację na osobę nie będącą wychowankiem ośrodka.
Reasumując, Sąd uznał zarzuty skargi za nieuzasadnione, nie stwierdził także w rozpatrywanej sprawie innego naruszenia prawa, uzasadniającego uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji. Organ wydając zaskarżoną decyzję działał na podstawie i w granicach prawa.
W tym stanie rzeczy działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło