V SA/Wa 2504/11

Referendarz sądowy Anna Nasiłowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi Z.M. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] września 2011 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego WE p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W złożonym na urzędowym formularzu (PPF) wniosku o przyznanie prawa pomocy Z. M. (dalej: "skarżąca") wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że przebywa na rencie chorobowej oraz posiada oszczędności zdeponowane na koncie bankowym. Zgromadzone oszczędności wykorzystuje na bieżąco celem uzupełnienia wydatków ponoszonych na utrzymanie. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazała, że jest właścicielką mieszkania w E. o powierzchni 60 m.kw. oraz posiada oszczędności w kwocie 38.000 zł. Ponieważ oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazało się niewystarczające do oceny stanu majątkowego skarżącej, wezwano ją do udzielenia dodatkowych informacji oraz złożenia dodatkowych dokumentów. Odpowiadając na wezwanie skarżąca powtórzyła, że przebywa na rencie chorobowej (od [...].05.2010r.) i otrzymuje świadczenie pieniężne z tego tytułu w wysokości 640 zł. Podstawę jej utrzymania stanowią również pieniądze uzyskane tytułem odszkodowania za wypadek w wysokości 15.525 zł. Skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Do bieżących wydatków zaliczyła opłatę za mieszkanie (380 zł), wyżywienie (300 zł), leczenie (200 zł). Skarżąca załączyła do pisma kopie decyzji w sprawie waloryzacji renty oraz stan księgowy rachunku klienta na 17 kwietnia 2012 r. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako P.p.s.a, Sąd może - na wniosek strony - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 258 § 1 P.p.s.a. czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy mogą wykonywać referendarze sądowi. Zgodnie z art. 245 § 2 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Sąd może natomiast zwolnić osobę fizyczną z części kosztów postępowania, jeśli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Zawarte w omawianym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa. Zatem rozstrzygnięcie będzie zależało od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione. W niniejszej sprawie skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata, a więc o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy oraz stan faktyczny sprawy, brak uzasadnienia dla przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie, ponieważ skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Rozpoznanie skargi przez Sąd zależy od uiszczenia wpisu w kwocie 300 zł. Jeśli skarżąca, pomimo że przed sądem pierwszej instancji nie obowiązuje "przymus adwokacki", zdecyduje się zatrudnić profesjonalnego pełnomocnika koszty postępowania będą wyższe, podkreślić jednak należy, że strony mogą negocjować wysokość wynagrodzenia pełnomocnika. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz informacji przedstawionych przez skarżącą wynika, że źródłem jej utrzymania jest świadczenie pieniężne z tytułu renty w wysokości 640 zł. Ponadto skarżąca posiada oszczędności pieniężne. W oświadczeniu złożonym na formularzu PPF skarżąca wykazała oszczędności w wysokości 38.000 zł, a przedstawiony stan księgowy rachunku wskazuje, że w dniu 17 kwietnia 2012 r. na rachunku bankowym skarżąca posiadała 2010,20 euro oraz 15796,92 zł. We wniosku o przyznanie prawa pomocy, złożonym na urzędowym formularzu PPF skarżąca wykazała również mieszkanie o powierzchni 60 m.kw. Stwierdzić należy, że skarżąca posiada stały dochód. Kwota dochodu nie jest wysoka (640 zł miesięcznie), ale oprócz dochodu skarżąca posiada oszczędności w kwocie znacznie przekraczającej wysokość prawdopodobnych kosztów sądowych (wpis sądowy od skargi – 300 zł, wpis sądowy od ewentualnej skargi kasacyjnej – 150 zł). Ponieważ zwolnienie z kosztów postępowania może dotyczyć jedynie osoby, która faktycznie nie dysponuje środkami pieniężnymi na ich uiszczenie, przyznanie skarżącej takiej pomocy nie jest zasadne. Zauważyć również należy, że zwolnienie od kosztów postępowania zależy od wykazania przez wnioskodawcę wszystkich okoliczności uzasadniających jego żądanie. Jeżeli w ocenie referendarza sądowego rozpoznającego wniosek, przedstawione informacje nie są wystarczające do pełnej oceny wniosku, referendarz sądowy może wezwać wnioskodawcę do przedstawienia dodatkowych informacji - co w tym postępowaniu uczynił. Wprawdzie w piśmie procesowym z [...] kwietnia 2012 r. skarżąca odpowiedziała na część postawionych pytań, jednakże nie nadesłał wszystkich wskazanych dokumentów, np. wyciągów z rachunków bankowych oraz zeznań podatkowych. W tym miejscu przypomnieć należy, iż wnioskodawca – na którym spoczywa ciężar wykazania uprawnienia do skorzystania z wyjątkowej instytucji prawa pomocy – winien z należytą starannością zapoznać się z treścią wezwania oraz udzielić odpowiedzi na zadane pytania i złożyć wskazane w nim dokumenty, zaś w razie gdyby okazało się to niemożliwe bądź znacznie utrudnione, winien wyjaśnić przyczyny takiego braku. Skarżąca nie udokumentowała bieżących wydatków (w tym opłaty na mieszkanie), nie przedstawiła zeznań podatkowych. Odpowiadając na wezwanie do nadesłania wyciągów i wykazów z posiadanych rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych, a w przypadku ich likwidacji – dokumentu potwierdzającego ten fakt wraz z historią rachunku z ostatnich 3 miesięcy, skarżąca przedstawiła jedynie informację o aktualnym stanie konta. Wynika z niej, że skarżąca posiada znaczne oszczędności (15000 zł oraz 2000 euro). W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 P.p.s.a., należało orzec jak w sentencji postanowienia.