V SA/Wa 2511/12
WyrokWSA w Warszawie2013-02-13
Skład orzekający: Izabella Janson, Dorota Mydłowska, Tomasz Zawiślak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) zasadnie odmówiła przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych z powodu nieusunięcia przez wnioskodawcę braków we wniosku w wyznaczonym terminie, mimo wniosku o jego ponowne przedłużenie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że ARiMR zasadnie odmówiła przyznania pomocy finansowej, ponieważ wnioskodawca nie usunął braków we wniosku w wyznaczonym terminie, a ponowny wniosek o przedłużenie terminu nie był uzasadniony. Sąd podkreślił, że postępowanie o przyznanie pomocy finansowej ma charakter konkursu, a wnioskodawca musi wykazać szczególną staranność. Ryzyko związane z korzystaniem z usług projektanta obciąża wnioskodawcę, a odmowa przedłużenia terminu przez ARiMR była uprawnieniem, a nie obowiązkiem organu.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie pomocy finansowej w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich. Po wezwaniu do uzupełnienia braków, ARiMR przedłużyła jej termin. Mimo kolejnego przedłużonego terminu, skarżąca nie usunęła braków, a jej wniosek o kolejne przedłużenie został odrzucony. W konsekwencji ARiMR odmówiła przyznania pomocy. Skarżąca wniosła skargę, zarzucając niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących usuwania braków i odmowy przyznania pomocy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Protokolant spec. - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2013 r. sprawy ze skargi E. B. T. na rozstrzygnięcie zawarte w piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych oddala skargę
Przedmiotem postępowania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest skarga E. T. (dalej: skarżąca) na rozstrzygnięcie Kierownika Biura Wsparcia Inwestycyjnego [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) – działającego z upoważnienia Prezesa ARiMR w W. zawarte w piśmie z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...].
Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w następującym stanie faktycznym:
Dnia 4 listopada 2011 r. w [...] OR ARiMR złożony został przez skarżącą wniosek o przyznanie pomocy w ramach działania "Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007- 2013.
Wniosek został poddany ocenie pod kątem spełniania warunków przyznania pomocy, w wyniku czego pismem z 31 stycznia 2012 r. skarżąca została wezwana do jego uzupełnienia. Pełnomocnik skarżącej odebrał wezwanie w dniu 7 lutego 2012 r.
W odpowiedzi w dniu 13 lutego 2012 r. do ww. OR ARiMR wpłynął wniosek skarżącej o przedłużenie, o cztery miesiące, terminu na dokonanie uzupełnień. Wraz z tym wnioskiem skarżąca złożyła dwa wnioski o ustalenie warunków zabudowy.
ARiMR wyraziła zgodę na przedłużenie terminu do dnia 28 czerwca 2012 r. W ostatnim dniu tego terminu skarżąca wystąpiła z kolejną prośbą o jego przedłużenie – tym razem o dwa miesiące.
Z uwagi na to, że do powyższej prośby skarżąca dołączyła wniosek o pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego z dnia 11 maja 2012 r. ARiMR w piśmie z dnia 3 lipca 2012 r. wskazała, że budowa budynku mieszkalnego nie stanowi kosztu kwalifikowanego. Z uwagi na to organ zwrócił się do skarżącej o przedstawienie dokumentu dotyczącego planowanych do poniesienia kosztów kwalifikowanych objętych pomocą w ramach wnioskowanego działania, uzasadniającego drugą prośbę o przedłużenie terminu.
W odpowiedzi na wezwanie z dnia 3 lipca 2012 r. skarżąca zmieniła wcześniejszą argumentację i jako przyczynę drugiego przedłużenia terminu podała brak dysponowania ostatecznym pozwoleniem na budowę altany. W celu potwierdzenia swojego stanowiska skarżąca dołączyła wyjaśnienia projektanta, z których wynikało, że sporządzenie projektu altany dla skarżącej nie jest obecnie możliwe ze względu na konieczność realizacji innych zleceń.
Pismem z dnia 26 lipca 2012 r. ARiMR poinformowała skarżącą, iż nie wywiązanie się projektanta z ustalonego terminu na sporządzenie projektu altany z powyższych przyczyn, nie stanowi wystarczającego uzasadnienia dla przedłużenia terminu o kolejne dwa miesiące.
W konsekwencji skarżąca nie uzyskała zgody ARiMR na przedłużenie terminu na uzupełnienie braków i nieprawidłowości we wniosku, a z uwagi na to, że w zakreślonym terminie (28 czerwca 2012 r.) tych braków nie usunęła organ orzekł o odmowie przyznania pomocy. Orzeczenie to zawarte w piśmie z dnia [...] sierpnia 2012 r. zostało wydane na podstawie art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. nr 64, poz. 427 z późn. zm.) oraz §10 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej objętego PROW na lata 2007-2013 (Dz.U. nr 200, poz. 1442 z późn. zm.).
Pismem z dnia 16 sierpnia 2012 r. skarżąca – w związku z powyższym rozstrzygnięciem – wezwała Prezesa ARiMR do usunięcia naruszenia prawa. W wyniku rozpatrzenia tego wezwania Prezes ARiMR w piśmie z dnia [...] października 2012 r. podtrzymał wcześniejsze rozstrzygnięcie o odmowie przyznania pomocy.
E. T. skierowała do WSA w Warszawie skargę na zawarte w piśmie ARiMR rozstrzygnięcie odmawiające jej przyznania pomocy finansowej. Skarżąca wniosła o jego uchylenie podnosząc zarzuty naruszenia:
- § 10 ust. 3 rozporządzenia MRiRW z dnia 17 października 2007 r. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie oraz błędne przyjęcie, że skarżąca pomimo wezwania do usunięcia braków, nie usunęła w terminie żadnego z braków i w efekcie błędnej analizy akt sprawy, bezpodstawne odmówienie skarżącej przyznania wnioskowanej pomocy.
- art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i bezpodstawne przyjęcie, że skarżąca nie spełniła warunków przyznania pomocy z uwagi na fakt, iż pomimo wezwania do usunięcia braków, nie usunęła w terminie żadnego z nich, co skutkuje odmową przyznania pomocy.
W uzasadnieniu skargi skarżąca przedstawiła dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie złożonego wniosku o przyznanie pomocy. Skarżąca przyznała, iż rzeczywiście nie usunęła żadnego z braków wskazanych w piśmie ARiMR z dnia 31 stycznia 2012 r. Wskazała jednak równoczesnie, że nastąpiło to z powodu nieprzedłużenia przez ARiMR terminu na dokonanie tych uzupełnień. Gdyby organ przedłużył termin o postulowane przez skarzącą dwa miesiące (do 28 sierpnia 2012 r.) braki w zakresie pozwolenia na budowę altany zostałyby uzupełnione. Skarżąca wskazała przy tym, że do wezwania do usunięcia naruszenia prawa dołączyła decyzję o pozwoleniu na budowę altany z dnia 13 sierpnia 2012 r. Przedłużenie terminu o wnioskowane dwa miesiące byłoby zatem wystarczające.
Skarżąca podkreśliła, że odmowa przedłużenia terminu była niezasadna, ponieważ w piśmie z dnia 3 lipca 2012 r. wniosek w tym zakresie został należycie uzasadniony. Dodatkowe dwa miesiące były niezbędne dla wykonania projektu budowlanego altany i innych czynności niezbędnych do uzyskania decyzji pozwalającej na jej budowę. We wcześniej zakreślonym terminie projektant altany nie mógł – ze względu na konieczność realizacji innych projektów – wykonać zamówienia skarżącej.
Organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując zaskarżone rozstrzygnięcie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. nr 270 - dalej p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Funkcją sądownictwa administracyjnego jest więc sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. Wymaga to oceny, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.
Rozważając w tym kontekście zarzuty zawarte w skardze stwierdzić należy, że nie są one zasadne.
Podstawę prawną przyznania pomocy finansowej na realizację działania "Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 stanowią przepisy ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. Na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy z 7 marca 2007 r. ARiMR wykonuje zadania instytucji zarządzającej w zakresie wdrażania m.in. działania "Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej". Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy 7 marca 2007 r. pomoc w ramach działania "Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej" przyznawana jest na podstawie umowy zawieranej pod rygorem nieważności w formie pisemnej.
Szczegółowe zasady dotyczące przyznawania pomocy w ramach działania "Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej" określa rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej" objętego PROW na lata 2007-2013, wydane na podstawie delegacji zawartej w art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z 7 marca 2007 r.
Jak wynika z art. 10 ust. 1 pkt 1 i 2 ww. ustawy pomoc jest przyznawana na wniosek osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, jeżeli wnioskodawca spełnia warunki przyznania pomocy określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy.
Z kolei stosownie do § 10 ust. 3 rozporządzenia jeżeli wniosek nie spełnia innych niż określone w ust. 1 i 2 wymagań, Agencja wzywa wnioskodawcę w formie pisemnej, do usunięcia braków formalnych w terminie 21 dni od dnia doręczenia wezwania. Jednocześnie, w myśl § 10 ust. 4 rozporządzenia jeżeli wnioskodawca, pomimo wezwania do usunięcia braków, nie usunął w terminie żadnego z braków - Agencja nie przyznaje pomocy, jeżeli nie usunął wszystkich braków - Agencja wzywa ponownie wnioskodawcę w formie pisemnej, do usunięcia braków w terminie 21 dni od dnia doręczenia wezwania, chyba że zachodzą niebudzące wątpliwości przesłanki nieprzyznania pomocy.
Zatem zgodnie z zapisem cyt. § 10 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia jeżeli wnioskodawca, pomimo wezwania do usunięcia braków, nie usunął w terminie żadnego z braków, Agencja nie przyznaje pomocy; przy czym przepis art. 22 ust. 3 ustawy, dotyczący odmowy przyznania pomocy, stosuje się odpowiednio. Przepis ustawy stanowi, że w przypadku, gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy, podmiot wdrażający informuje wnioskodawcę, w formie pisemnej, o odmowie jej przyznania z podaniem przyczyn odmowy.
Jednocześnie zgodnie z § 13 ust. 1 rozporządzenia Agencja na uzasadnioną prośbę wnioskodawcy może wyrazić zgodę na przedłużenie terminu wykonania przez wnioskodawcę określonych czynności w toku postępowania o okres nieprzekraczający 6 miesięcy. Z ust. 3 powołanego przepisu wynika natomiast, że przedłużenie terminu o więcej niż miesiąc wymaga udokumentowania przez wnioskodawcę przyczyny przedłużenia.
Mając na uwadze wyżej wskazane podstawy prawne, Sąd dokonał oceny objętego skargą rozstrzygnięcia Agencji pod względem jego zgodności z prawem.
Pismem z dnia 31 stycznia 2012 r. skarżąca została wezwana do usunięcia braków we wniosku o przyznanie pomocy, w terminie 21 dni od dnia doręczenia wezwania. Odbiór korespondencji przez stronę nastąpił 7 lutego 2012 r. W zakreślonym terminie wezwanie to nie zostało wykonane, a wnioskodawczyni zwróciła się do ARiMR o przedłużenie o cztery miesiące terminu na usunięcie braków we wniosku. Uzyskała zgodę na przedłużenie terminu do dnia 28 czerwca 2012 r. Jednak i w tym terminie braki wniosku wymienione przez ARiMR nie zostały usunięte, zaś strona wniosła o ponowne przedłużenie terminu o dwa miesiące. Powodem złożenia tego wniosku była niemożność wykonania projektu budowlanego altany do dnia 28 czerwca 2012 r. Projektant altany potrzebował na to więcej czasu ze względu na znaczne obciążenie realizacją innych projektów. Wniosek skarżącej został tym razem rozpatrzony negatywnie. ARiMR uznała bowiem, że nie wywiązanie się projektanta z ustalonego terminu na sporządzenie projektu altany z powodu spiętrzenia prac nad innymi projektami, nie stanowi wystarczającego uzasadnienia dla przedłużenia terminu o kolejne dwa miesiące.
W konsekwencji ostatecznym terminem na usunięcie braków wniosku wskazanych w piśmie z dnia 31 stycznia 2012 r. był ostatni dzień dodatkowego 4-miesięcznego terminu, tj. 28 czerwca 2012 r. Do tego dnia braki wniosku nie zostały jednak przez skarżącą usunięte, czego sama skarżąca w treści skargi nie kwestionuje. W jej ocenie błędne było jednak nieprzedłużenie po raz drugi terminu na usunięcie tych braków. Wniosek w tym zakresie był bowiem należycie – zgodnie z § 13 ust. 3 powołanego rozporządzenia – udokumentowany.
W ocenie Sądu ze stanowiskiem skarżącej, a co za tym idzie z zarzutami podniesionymi w skardze nie sposób się zgodzić. Wskazać bowiem należy, że postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie pomocy finansowej ze środków unijnych stanowi – jak trafnie zauważono w odpowiedzi na skargę – swoisty rodzaj konkursu. Przystępując do niego wnioskodawca zobowiązany jest zaakceptować jego zasady oraz wykazać szczególną staranność przy wypełnianiu wniosku oraz dołączaniu wymaganej dokumentacji. W niniejszej sprawie działania skarżącej cechują się znacznym deficytem w zakresie tej staranności. Analiza akt sprawy jasno bowiem wskazuje, iż przystępując do konkursu skarżąca dopiero gromadziła niezbędną dokumentację. Nie była jednak w stanie jej skompletować nawet w przedłużonym o cztery miesiące terminie. Ostatecznie nie usunęła żadnego z braków wskazanych przez ARiMR wobec czego spotkała się z odmową przyznania wnioskowanej pomocy.
Przypomnienia wymaga, że skarżąca wnioskując początkowo o ponowne przedłużenie terminu na usunięcie braków wniosku uzasadniła to koniecznością uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego. Po tym, jak ARiMR wskazał, że budowa budynku mieszkalnego nie stanowi kosztu kwalifikowanego skarżąca zmieniła argumentację i jako przyczynę drugiego przedłużenia terminu podała brak dysponowania ostatecznym pozwoleniem na budowę altany.
W związku z powyższym zdaniem Sądu ostateczna argumentacja wniosku o przedłużenie terminu, dotycząca znacznego obciążenia projektanta altany zamówieniami innych klientów, nie uzasadniała ponownego przedłużenia terminu. Ryzyko korzystania z usług danego projektanta obciążało bowiem skarżącą. Poza tym sama skarżąca wskazała, iż niewywiązanie się przez niego z terminowego wykonania jej zamówienia (projektu altany) nie było spowodowane jakimiś niezwykłymi okolicznościami. Wynikało bowiem jeśli nawet nie z nieumiejętnego rozplanowania pracy, to z pewnością z możliwej do przewidzenia konieczności zwiększenia nakładu (czasu) pracy na wykonanie innych zleceń. Nie sposób też wykluczyć, iż skarżąca zwróciła się do projektanta o wykonanie projektu altany zbyt późno.
Wskazać przy tym należy, że zgodnie z § 13 ust. 1 ww. rozporządzenia MRiRW, Agencja może, a więc nie musi, wyrazić zgody na przedłużenie terminu do usunięcia braków wniosku. Pozytywne rozpatrzenie wniosku strony w tym zakresie jest więc uprawnieniem, a nie obowiązkiem organu.
Podsumowując Sąd stwierdza, że w świetle okoliczności faktycznych rozpatrywanej sprawy bezsporne jest, że wniosek o przyznanie pomocy złożony przez skarżącą zawierał braki, które pomimo wezwania nie zostały uzupełnione.
Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia, w granicach przysługujących mu kompetencji, nie stwierdził naruszeń prawa wskazanych w skardze. Nie dostrzegł również z urzędu innych naruszeń, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego orzeczenia.
Z tych względów, w oparciu o art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło