V SA/Wa 2517/11
WyrokWSA w Warszawie2012-03-06
Skład orzekający: Irena Jakubiec-Kudiura, Krystyna Madalińska – Urbaniak, Piotr Kraczowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, wydając decyzję o przyznaniu wsparcia w sektorze owoców i warzyw, prawidłowo ustalił wysokość tego wsparcia, uwzględniając sposób prowadzenia produkcji rolnej przez wnioskodawcę, a także czy prawidłowo zastosował przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie postępowania dowodowego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ administracji nie wyjaśnił w sposób wystarczający przesłanek, którymi kierował się przy ustalaniu wysokości wsparcia, w szczególności nie przedstawił jasno, dlaczego sposób produkcji rolnej wnioskodawcy (uprawa w tunelach foliowych) nie kwalifikuje się do wyższej stawki wsparcia. Ponadto, mimo że ustawa o Agencji Rynku Rolnego wyłącza stosowanie niektórych przepisów K.p.a., organ nadal jest zobowiązany do prawidłowej oceny materiału dowodowego i wyjaśnienia podstaw swojej decyzji.Stan faktyczny
M. P. złożył wniosek o wsparcie w sektorze owoców i warzyw z powodu kryzysu EHEC, wskazując na realizację działań zielonych zbiorów i niezbierania. Kontrola wykazała inne powierzchnie niż wnioskowane. Organ I instancji przyznał częściowe wsparcie, odmawiając go w pozostałej części. Wnioskodawca w odwołaniu zakwestionował ustalenia dotyczące sposobu prowadzenia produkcji (w tunelach foliowych, a nie jak błędnie zapisano w protokole – w gruncie pod osłonami), co miało wpłynąć na zaniżenie kwoty wsparcia. Organ II instancji utrzymał decyzję organu I instancji w mocy, wskazując m.in. na brak zastrzeżeń do protokołu kontroli i terminy przekazywania danych do Komisji UE. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów K.p.a. dotyczących postępowania dowodowego i uzasadnienia decyzji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego i zasądził od Prezesa Agencji Rynku Rolnego na rzecz M.P. kwotę 440 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska – Urbaniak, Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Protokolant specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2012 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia wsparcia w sektorze owoców i warzyw; 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Prezesa Agencji Rynku Rolnego na rzecz M.P. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wnioskiem z dnia z [...] lipca 2011 r. M. P. zwrócił się do Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w K. o udzielenie wsparcia w sektorze owoców i warzyw z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC. Producent wnioskował o udzielenie wsparcia z uwagi na zrealizowanie działania dotyczącego zielonych zbiorów na powierzchni 0,70 ha oraz niezbierania z pow. 0,30 ha. Wniosek dotyczył warzyw w postaci sałaty i papryki.
W dniu [...] lipca 2011 r. w gospodarstwie wnioskodawcy przeprowadzono kontrolę w efekcie której ustalono, że powierzchnia, na której doszło do działania w postaci niezbierania (sałaty) wynosi 0,30 ha zaś powierzchnia, na której realizowano działanie w postaci zielonych zbiorów (papryki) wynosi 0,55 ha. Raport z kontroli po jego podpisaniu doręczono żonie wnioskodawcy tego samego dnia.
Decyzją z dnia [...] września 2011 r., o numerze [...] Dyrektor Oddziału Terenowego ARR w K., przyznał wnioskodawcy wsparcie z tytułu działania w postaci zielonych zbiorów papryki do powierzchni 0,55 ha w kwocie [...] EUR i w odniesieniu do działania - niezbierania sałaty do powierzchni 0,30 ha w kwocie [...] EUR - łącznie [...] EUR t.j. [...] zł oraz odmówił udzielenia wsparcia do powierzchni 0,15 ha.
Organ podniósł, że wnioskodawca spełnia warunki do udzielenia wsparcia określone treścią § 5 ust. 1- 4 oraz § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 21 czerwca 2011 r. w sprawie realizacji przez Agencję Rynku Rolnego zadań związanych z ustanowieniem tymczasowych nadzwyczajnych środków wspierania rynków owoców i warzyw (Dz. U.130, poz. 750 ze zm.). Kwota wsparcia została przyznana w oparciu o treść art. § 5 ust. 5 w/w rozporządzenia z uwzględnieniem współczynnika przydziału zgodnie z art. 7 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 585/2011 z 17 czerwca 2011 r. oraz art. 1 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 769/2011 z 2 sierpnia 2011 r. dot. sposobu produkcji, rodzaju dokonanych działań, o których mowa w § 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 21 czerwca 2011 r. i przy uwzględnieniu ustalonych stawek wsparcia na hektar. Organ wskazał obowiązujące stawki wsparcia i podkreślił, że stawki te w odniesieniu do zielonych zbiorów w przypadku produkcji polowej papryki wynoszą 7428,99 EUR, zaś w przypadku produkcji polowej sałaty w odniesieniu do działania niezbieranie 8260,23 EUR. Organ wyjaśnił, że ustalając jednostkowe wsparcie został wzięty pod uwagę fakt zmiany rozporządzenia Rady Ministrów z 11 czerwca 2011 r., w ramach której w § 5 rozporządzenia wskazano kierunkowe wskazania co do realizacji mechanizmu oraz wysokości stawek. Określając wysokość stawek przyjęto informacje zawarte w uzasadnieniu rozporządzenia zmieniającego.
Od decyzji tej wnioskodawca złożył odwołanie.
W odwołaniu wnioskodawca zakwestionował prawidłowość przyznanego mu wsparcia uznając, że decyzja zawiera błędne ustalenia co do rodzaju prowadzonej przez niego produkcji. Wnioskodawca podkreślił, że produkcja warzyw miała miejsce w tunelach foliowych, które kontrolujący widział, tymczasem w protokole umieścił zapis, że produkcja odbywała się w gruncie pod osłonami, co doprowadziło do zaniżenia kwoty przyznanego mu wsparcia.
Decyzją z [...] października 2011 r. nr [...] Prezes Agencji Rynku Rolnego powołując m.in. § 4 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 czerwca 2011 r. w sprawie realizacji przez Agencję Rynku Rolnego zadań związanych z ustanowieniem tymczasowych nadzwyczajnych środków wspierania rynków owoców i warzyw (Dz.U. nr 130 poz. 750) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Prezes wyjaśnił, że producent warzyw otrzymał za pośrednictwem żony obecnej w czasie kontroli raport z kontroli lecz nie wniósł do niego żadnych zastrzeżeń. Uczynił to dopiero w odwołaniu kwestionując zapis kontrolera co do rodzaju sposobu prowadzonej produkcji warzyw. Wskazując na treść art. 7 rozporządzenia Komisji (WE) nr 585/11 z 17 czerwca 2011 r. ustanawiającego tymczasowe nadzwyczajne środki wspierania sektora owoców i warzyw (Dz.U.UE L 160 z dnia 18.06.2011 r., str. 71). organ podniósł, że państwa członkowskie do dnia 18 lipca 2011 r. zobowiązane były przekazać Komisji Unii Europejskiej informacje o łącznych ilościach warzyw wycofanych z rynku, łącznej powierzchni, której dotyczyło zbieranie lub niezbieranie, co obligowało do szybkiej weryfikacji złożonych wniosków o wsparcie. Dane przesłane Komisji były podstawą do ustalenia współczynnika przydziału kwot pomocy poszczególnym państwom. Po tej dacie nie ma żadnych możliwości zmiany kwalifikacji złożonych wniosków. W odniesieniu do wnioskodawcy wysokość pomocy uzależniona była od przyjętego rodzaju produkcji, który nie został w stosownym czasie skutecznie zakwestionowany. Mając powyższe okoliczności na uwadze Prezes uznał, że decyzja organu I instancji oparta m.in. o treść § 5 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z 21 czerwca 2011 r. jest prawidłowa.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Wraszawie pełnomocnik wnioskodawcy zarzucił: naruszenie art. 7, 77 i 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie właściwych kroków do wyjaśnienia sprawy, w tym brak dokumentacji fotograficznej upraw,
art. 9 k.p.a. poprzez brak poinformowania strony, co oznacza zawarte w raporcie kontroli sformułowanie " sposób uprawy – uprawa w gruncie pod osłonami",
art. 75 k.p.a. poprzez brak przesłuchania wskazanych we wniosku świadków,
art. 107 § 3 k.p.a poprzez brak wskazania w uzasadnieniu decyzji przyczyn, dla których organ nie wskazał dlaczego nie przesłuchał świadków.
W tym stanie rzeczy Pełnomocnik zaskarżył decyzję Prezesa w całości i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej.
Pełnomocnik zarzucił, że organa błędnie przyjęły, że uprawa warzyw, których dotyczyło wsparcie była uprawą polową, tymczasem zgodnie z treścią protokołu kontroli była to uprawa polowa pod osłonami, którą należy utożsamiać z uprawą pod tunelami foliowymi, tak też rozumiała to żona producenta podpisując protokół z kontroli. Zarzucił, że decyzja organu jest wewnętrznie sprzeczna ponieważ produkcja wnioskodawcy odbywała się w tzw. "tunelach igołomskich" w związku z czym wsparcie powinno być przewidziane za taką uprawę czyli za uprawę pod tunelami foliowymi albo w całości albo co najmniej w części. Rodzaj tej produkcji potwierdzają zdjęcia, które pełnomocnik załączył do skargi. Skarżący podniósł ponadto, że organ nie wyjaśnił prawidłowo stanu faktycznego sprawy, mimo, że mógł przesłuchać wskazanych we wniosku świadków, którzy dysponowali wiedzą na temat rodzaju produkcji prowadzonej przez producenta. Uchybienie to skutkuje naruszeniem treści art. 7 k.p.a i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia powodu rezygnacji z przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków, który pozwoliłby na prawidłowe wyjaśnienie sprawy. Skarżący podkreślił, że bez znaczenia dla prawidłowego wyjaśnienia sprawy powinien być fakt związania Polski jako członka UE terminem 18 lipca 2011 r. t.j. terminem zgłaszania wielkości potrzebnego wsparcia w związku z wystąpieniem zagrożenia szczepem bakterii EHEC.
W odpowiedzi na skargę Prezes Agencji podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego.
W niniejszej sprawie przedmiotem sporu jest to, czy skarżący spełnił warunki niezbędne do udzielenia mu wsparcia w zwiększonej wysokości biorąc pod uwagę sposób prowadzonej przez niego produkcji.
Wsparcie o jakie ubiegał się wnioskodawca przewidziane zostało w rozporządzeniu wykonawczym Komisji (UE) nr 585/2011 z dnia 17 czerwca 2011 r. ustanawiającym tymczasowe nadzwyczajne środki wspierania sektora owoców i warzyw (Dz.U.UE L 2011.169.71), zwanego dalej: rozporządzeniem nr 585/2011.
Nałożone powyższym rozporządzeniem zadania i obowiązki związane z udzielaniem wsparcia realizuje Agencja Rynku Rolnego, na podstawie § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 czerwca 2011 r. w sprawie realizacji przez Agencję Rynku Rolnego zadań związanych z ustanowieniem tymczasowych środków wspierania rynków owoców i warzyw (Dz.U. nr 130, poz. 750), zwanego dalej: rozporządzeniem z dnia 21 czerwca 2011 r. Powyższe rozporządzenie określa również zasady i warunki udzielania wsparcia, które obejmuje działania wymienione w § 4 ust. 1 pkt 2 lit. a i b rozporządzenia z dnia 21 czerwca 2011 r., tj. “zielone zbiory" oraz “niezbieranie".
Jednocześnie w myśl § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 czerwca 2011 r. Agencja przeprowadza kontrole, o których mowa w art. 6 rozporządzenia nr 585/2011.
Zgodnie z treścią art. 6 ust. 2 w zw. z art. 5 ust.5 w/w rozporządzenia nr 585/2011 działania dotyczące niezbierania i zielonych zbiorów podlegają kontrolom i warunkom określonym w art. 112 rozporządzenia (WE) nr 1580/2007 i art. 110 rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 543/2011, a kontrole te obejmują 100 % obszarów produkcji.
W przedmiotowej sprawie kontrola przeprowadzona w gospodarstwie producenta doprowadziła do ustalenia powierzchni, na jakiej producent prowadził niezbieranie oraz zielone zbiory oraz do stwierdzenia, że produkcja jaką prowadził producent odbywała się na polu - pod osłonami. Ze stwierdzeniem tym producent się nie zgadza uznając, że w istocie rzeczy produkcja prowadzona była przez niego w tunelach foliowych, których zdjęcia załączył do skargi podnosząc, że są to tzw. " tunele igołomickie" znane i używane przez producentów w Małopolsce od lat, co powinno spowodować przyjęcie przez Agencję wyższej stawki wsparcia.
W myśl art. 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 czerwca 2011 r. w sprawie realizacji przez Agencję Rynku Rolnego zadań związanych z ustanowieniem tymczasowych środków wspierania rynków owoców i warzyw wsparcie jest udzielane na wniosek uznanej organizacji producentów owoców i warzyw albo producenta owoców i warzyw niebędącego członkiem tej organizacji, w drodze decyzji administracyjnej wydawanej przez dyrektora oddziału terenowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę wnioskodawcy.
Zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy o ARR jeżeli przepisy ustawy albo przepisy odrębne nie stanowią inaczej, do postępowań w sprawach indywidualnych, rozstrzyganych w drodze decyzji przez dyrektorów oddziałów terenowych oraz Prezesa Agencji, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem art. 7, art. 9, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 81.
Mając na uwadze powyższy zapis należy stwierdzić, że wyklucza on możliwość przesłuchania świadków, udzielania stronie informacji, zasadę wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, co powoduje, że nietrafny jest zarzut skargi wskazujący na naruszenie przez organ wymienionych przepisów prawa tak jak i art. 107 § 3k.p.a. w kontekście braku wyjaśnienia powodów, dla których organ nie przesłuchał świadków. W tym stanie rzeczy należy uznać, że dla rozpoznania sprawy miarodajny powinien być protokół kontroli oraz potencjalna aktywność strony polegająca na złożeniu ewentualnych wyjaśnień, czy jeśli widziała taką potrzebę choćby złożenia zdjęć przynajmniej na etapie odwołania.
Mając na uwadze treść art. 7 ust. 2 ustawy o ARR i uwagi odnoszące się do zasad procedowania Agencji w odniesieniu do spraw dotyczących udzielania wsparcia, trzeba jednak stwierdzić, że treść tego przepisu, nie zwalnia jednak Agencji od prawidłowej oceny będącego w jej dyspozycji materiału dowodowego, jak również prawidłowego wyjaśnienia przesłanek jakimi się kierowała przy wydawaniu decyzji – co nakłada na nią treść art. 107 § 3 k.p.a. Tymczasem w treści decyzji nie wskazano w jaki sposób ustalone zostały stawki za uprawy polowe w ramach, których mieszczą się także uprawy polowe – pod osłonami oraz nie wyjaśniono w jednoznaczny sposób dlaczego tunele o jakich mówi skarżący, i których zdjęcia załączył do skargi, nie spełniają warunków dla przyznania wyższej kwoty pomocy.
Powołanie się na treść § 5 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z 21 czerwca 2011 r., (który określa przesłanki, od których zależy wysokość wsparcia, w tym przesłankę sposobu produkcji) , ogólnych przepisów prawa wspólnotowego oraz na wyjaśnienia do rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie z 21 czerwca 2011 r., nie można uznać za wystarczające. Organ odwołując się bowiem do zasady w oparciu, o którą doszło do ustalenia zróżnicowanych stawek (w zależności od rodzaju uprawianych warzyw ), powinien odwołać się do źródła i metody na jakiej się oparto. Ponadto jak już wskazano powinien dokładnie wyjaśnić prawidłowość przyjętego sposobu produkcji ponieważ wyjaśnienia tej kwestii w odpowiedzi na skargę, nie może być uznane za wystarczające.
Z tych względów uznając, że doszło do naruszenia przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 ustawy p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło