V SA/Wa 2519/12
WyrokWSA w Warszawie2013-01-28
Skład orzekający: Beata Blankiewicz – Wóltańska, Michał Sowiński, Tomasz Zawiślak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stwierdzenie nieważności decyzji przyznającej płatności bezpośrednie na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jest uzasadnione, jeśli zarzucane naruszenie prawa nie ma charakteru rażącego, a jedynie dotyczy błędnego ustalenia powierzchni kwalifikowalnej do płatności?Ratio decidendi
Sąd uznał, że błąd w ustaleniu powierzchni kwalifikowalnej do płatności, nawet jeśli stanowi naruszenie przepisów postępowania, nie jest rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Rażące naruszenie prawa wymaga oczywistej sprzeczności decyzji z przepisem prawnym, która uniemożliwia jej akceptację jako aktu wydanego przez organ praworządnego państwa. W przypadku wątpliwości co do powierzchni kwalifikowalnej, konieczne jest przeprowadzenie dalszego postępowania dowodowego, a nie stwierdzenie nieważności decyzji.Stan faktyczny
Skarżący H.O. złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2010. Decyzją Kierownika Biura ARiMR płatności zostały przyznane. Następnie Dyrektor Oddziału ARiMR stwierdził nieważność tej decyzji, a Prezes ARiMR utrzymał ją w mocy, uznając, że pierwotna decyzja rażąco naruszała prawo poprzez przyznanie płatności do powierzchni przekraczającej maksymalny kwalifikowalny obszar. Skarżący zaskarżył decyzję Prezesa ARiMR, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i niezbadanie stanu faktycznego. Sąd uchylił obie decyzje organów.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa ARiMR oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Oddziału ARiMR. Sąd orzekł również, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził od Prezesa ARiMR na rzecz H.O. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Blankiewicz – Wóltańska, Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak (spr.), Protokolant specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi H. O. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Dyrektora [...] Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] nr [...] z [...] maja 2012 r. 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, 3. zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz H. O. kwotę 200 zł ( dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi złożonej przez H. O. (zwanego dalej Skarżącym) jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (zwanego dalej Prezesem ARiMR) nr [...] z [...] sierpnia 2012r. utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (zwanego dalej Dyrektorem Oddziału ARiMR) Nr [...] z [...] maja 2012 r. stwierdzającą nieważność decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (zwanego dalej Kierownikiem Biura ARiMR) Nr [...] z [...] listopada 2010r. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.
Wnioskiem z 19 kwietnia 2010 r. Skarżący zwrócił się o przyznanie na rok 2010 jednolitej płatności obszarowej (JPO) do działek rolnych o łącznej powierzchni 9,33 ha, uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO) do powierzchni 5,01 ha, uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych do łącznej powierzchni 3,98 ha oraz płatności do krów.
Decyzją z [...] listopada 2010r. Kierownik Biura ARiMR przyznał Skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010 do powierzchni działek rolnych zadeklarowanej i stwierdzonej w kontroli administracyjnej.
Zawiadomieniem z 3 kwietnia 2012 r. Dyrektor Oddziału ARiMR poinformował Skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Biura ARiMR z [...] listopada 2010 r.
Decyzją z [...] maja 2012 r. Dyrektor Oddziału ARiMR stwierdził nieważność decyzji Kierownika Biura ARiMR z [...] listopada 2010 r. w sprawie przyznania Skarżącemu wnioskowanych płatności.
Prezes ARiMR, w wyniku rozpatrzenia odwołania, zaskarżoną decyzją z [...] sierpnia 2012r. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału ARiMR z [...] maja 2012r. W uzasadnieniu wskazał - na podstawie przeglądu orzecznictwa zarówno wojewódzkich sądów administracyjnych oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczącego pojęcia rażącego naruszenia prawa, a także opierając się na poglądach prezentowanych w doktrynie prawa o postępowaniu administracyjnym - że naruszenie prawa w decyzji ma charakter rażący wówczas, gdy w sposób oczywisty, bezsporny i nie stwarzający odmiennej wykładni został naruszony przepis prawny.
Organ odwoławczy podkreślił, że ustalenie, czy dane grunty kwalifikują się do objęcia płatnościami w ramach systemów wsparcia bezpośredniego następuje w wyniku przeprowadzonej zgodnie z treścią art. 28 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającym szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. L 316 z 02.12.2009 r., str. 65), zwanego dalej rozporządzeniem Komisji (WE) Nr 1122/2009, kontroli administracyjnej, która stosownie do treści art. 28 ust. 1 lit. c tego rozporządzenia dotyczy zgodności między zadeklarowanymi w pojedynczym wniosku działkami rolnymi a działkami referencyjnymi w systemie identyfikacji działek rolnych oraz weryfikuje kwalifikacje do pomocy określonych terenów jako takich, tzn. polega na porównaniu danych dotyczących poszczególnych działek rolnych zawartych we wniosku z danymi znajdującymi się w systemie identyfikacji działek rolnych, w tym szczególnie polega na porównaniu powierzchni działek rolnych z wniosku z zapisaną w systemie identyfikacji działek rolnych maksymalną powierzchnią kwalifikowalną do płatności na poszczególnych działkach ewidencyjnych, na których znajdują się deklarowane działki rolne. Zgodnie z ww. przepisem płatności przysługują do powierzchni nie większej niż wyznaczony maksymalny kwalifikowalny obszar.
Ponadto w myśl art. 7 ust. 1 a ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. 2008, Nr 170, poz. 1051, ze zm.), zwanej dalej ustawą o płatnościach bezpośrednich, jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach, o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Jednocześnie na podstawie ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 r., Nr 10, poz. 76, ze zm.), zwanej dalej ustawą o krajowym systemie ewidencji, to Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa jest właściwa do tworzenia i prowadzenia systemu identyfikacji działek rolnych. Stosownie do art. 9a pkt 1 ww. ustawy system identyfikacji działek rolnych zawiera: wektorowe granice oraz powierzchnię maksymalnego kwalifikowanego obszaru, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, a także identyfikatory działek ewidencyjnych zawarte w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej na podstawie przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Natomiast w myśl art. 9a pkt 2 przedmiotowej ustawy do prowadzenia systemu, o którym mowa w ust. 1, wykorzystuje się w szczególności:
1. ortofotomapy cyfrowe sporządzane zgodnie z przepisami Prawa geodezyjnego i kartograficznego;
2. dane z ewidencji gruntów i budynków prowadzonej na podstawie przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego;
3. dane z wniosków o przyznanie płatności;
4. wyniki kontroli na miejscu, o których mowa w rozporządzeniu Komisji (WE) Nr 1122/2009 (...).
Dodatkowo organ odwoławczy przywołał przepisy prawa jakie znalazły zastosowanie w sprawie oraz stwierdził, iż decyzja Kierownika Biura ARiMR z [...]listopada 2010 r. rażąco narusza przepisy prawa procesowego tj. art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich, w związku z art. 7 i 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) zwanej dalej k.p.a. Kierownik Biura ARiMR bowiem przyznał przedmiotowe płatności na rok 2010 nie ustalając powierzchni kwalifikowanej do ich przyznania na zadeklarowanej działce ewidencyjnej Nr [...], zgodnie z wartością maksymalnego kwalifikowalnego obszaru wyznaczonego w systemie identyfikacji działek rolnych, stosownie do treści art. 28 ust. 1 lit. c) rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009. Organ wskazał, że o płatność do gruntów rolnych położonych na działce ewidencyjnej oznaczonej nr 270 oprócz Skarżącego wnioskowali również inni rolnicy. Łączna powierzchnia zadeklarowanych przez nich gruntów rolnych na tej działce wynosiła 18,03 ha, podczas gdy wartość maksymalnego obszaru kwalifikowalnego (PEG) wyznaczonego na tej działce ewidencyjnej wynosi 14,44 ha. Wskazał zatem, że część działki oznaczonej nr [...] o powierzchni 1,63 ha zadeklarowanej przez Skarżącego we wniosku z 19 kwietnia 2010 r. zawiera się w jednej z ww. części powierzchni kwalifikowanej do płatności na działce ewidencyjnej oznaczonej nr [...] o powierzchni 14,44 ha. Tym samym zdaniem Prezesa ARiMR zasadnie Dyrektor Oddziału ARiMR stwierdził nieważność decyzji Kierownika Biura ARiMR na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie H. O. wystąpił o uchylenie decyzji Prezesa ARiMR z [...]sierpnia 2012 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Oddziału ARiMR z [...] maja 2012 r. Zaskarżonym decyzjom zarzucił: 1) naruszenie przepisów postępowania, 2) niezbadanie stanu faktycznego, 3) nieprzeprowadzenie rozprawy administracyjnej, kiedy było to niezbędne, 4) nieprzeprowadzenie wizji lokalnej na działce nr [...].
W uzasadnieniu skargi wyjaśnił, że przeprowadzona na zlecenie ARiMR w dniu 17 września 2009r. kontrola jego gospodarstwa rolnego przez [...] Sp. z o.o. w zakresie kwalifikowalności powierzchni nie wykazała jakichkolwiek niezgodności pomiędzy stanem faktycznym, a danymi zawartymi we wnioskach o stosowne dopłaty. Zarówno w 2009 jak i w 2010 r. i latach kolejnych wykazywane przeze niego we wnioskach o płatności powierzchnie działek, a w szczególności spornej działki [...] pozostawały bez zmian. Wskazał, że sporna część działki [...] pozostaje w jego użytkowaniu od 2007 r. Dodał również, że dołączona do wniosków o płatności fotomapa z zaznaczonym fragmentem działki [...] (pozostającym w jego użytkowaniu), wskazuje jednoznacznie, że nie ma na niej powierzchni nieuprawnionych do płatności.
W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o jej oddalenie podtrzymując twierdzenia i wnioski zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie zaznaczyć należy, iż zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sady administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, to znaczy ustalenie, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. W przypadku stwierdzenia, iż w sprawie naruszono przepisy – czy to prawa materialnego, czy też postępowania – sąd uchyla zaskarżoną decyzję i zwraca sprawę do postępowania przed organem administracyjnym, właściwym do jej rozstrzygnięcia. Natomiast w żadnym razie sąd nie jest władny by samodzielnie rozstrzygnąć indywidualną sprawę w zastępstwie organu administracyjnego.
Rozpoznając skargę w świetle powyższych kryteriów uznać należało, że zasługuje ona na uwzględnienie.
Sąd rozpoznając skargę korzysta ze wszystkich dowodów zebranych w toku postępowania administracyjnego, gdyż rozpoznaje sprawę na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.). Ponadto w myśl art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
W tym miejscu zaznaczyć należy, iż kontrolowane w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia organów zapadły w ramach jednego z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego, tj. w trybie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej.
W podstawie prawnej decyzji Dyrektora Oddziału ARiMR z [...] maja 2012 r. wskazano przepis art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., zgodnie z którym, organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.
Skoro zatem organ uznał, że w sprawie zaistniały przesłanki do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, Sąd poddał analizie zasadność weryfikacji decyzji ostatecznej w drodze postępowania nieważnościowego. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest postępowaniem nadzwyczajnym i stanowi formę nadzoru. Może zostać wszczęte na wniosek lub jak w niniejszej sprawie z urzędu.
W postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej obowiązkiem organu administracji publicznej jest rozpatrywanie sprawy wyłącznie w granicach określonych przez przepis art. 156 § 1 k.p.a., co oznacza, że w tym postępowaniu organ administracji publicznej nie jest władny rozpatrywać sprawy co do jej istoty, jak to może uczynić w postępowaniu odwoławczym, działa jako organ kasacyjny i nie może rozstrzygać żadnej innej kwestii merytorycznej (por. wyrok NSA z 27 października 1995 r., sygn. akt III SA 829/95, niepublikowany, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 1996 r., sygn. akt III ARN 70/95, OSNAP 1996/18/258). Powołany art. 156 § 1 k.p.a. stanowi zamknięty katalog przyczyn stwierdzenia nieważności decyzji.
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, organy orzekające założyły, że w sprawie przyznania płatności Skarżącemu w ramach systemu wsparcia bezpośredniego doszło do rażącego naruszenia prawa procesowego tj. przepisu art. 3 ust 2 pkt 1 i 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich w związku z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., bowiem przyznając wnioskodawcy płatności bezpośrednie na rok 2010 do powierzchni części działki ewidencyjnej nr [...] Kierownik Biura ARiMR przyznał przedmiotowe płatności nie ustalając powierzchni kwalifikowanej do płatności na tej części działki zgodnie z wartością maksymalnego kwalifikowalnego obszaru wyznaczonego w systemie identyfikacji działek rolnych, stosownie do treści art. 28 ust. 1 lit c rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym oraz doktrynie przyjęto, iż rażące naruszenie prawa, będące przyczyną nieważności decyzji występuje wówczas, "gdy decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, wbrew wszelkim przesłankom przepisu nadano prawa albo ich odmówiono albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem albo uchylono obowiązek" (por. Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz J. Borkowski, J. Jendrośka, R. Orzechowski, A. Zieliński, Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 1985 r., s. 237 ). Rażące naruszenie prawa zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa (zob. wyrok NSA z dnia 21 października 1992 r., V SA 86/92, ONSA 1993, nr 1, poz. 23). O tym, czy miało miejsce rażące naruszenie prawa, decyduje przede wszystkim oczywistość tego naruszenia i jego wpływ na sposób załatwienia sprawy. Rażące naruszenie prawa to oczywiste naruszenie jednoznacznego przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej (wyrok NSA z dnia 6 lutego 1995 r., II SA 1531/94, ONSA 1996, nr 1, poz. 37).
Badając zarzuty skargi w powyższym kontekście, Sąd stwierdza, że wskazane przez organy wady decyzji Kierownika Biura ARiMR z [...] listopada 2010r., jeżeli w ogóle wystąpiły, będą dotyczyły naruszenia przepisów postępowania i w przedmiotowej sprawie nie mogą stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności rozstrzygnięcia organu administracyjnego o przyznaniu płatności. Decyzja organu ARiMR o przyznaniu producentowi rolnemu płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego wydana została bowiem w oparciu o właściwą - mającą w sprawie zastosowanie podstawę prawną art. 7 ust. 1 i 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich, po przeprowadzeniu kontroli administracyjnej wniosku co do ustalenia powierzchni (patrz: strona pierwsza i druga decyzji Kierownika Biura ARiMR oraz raport z kontroli administracyjnej). Do ustalenia płatności przyjęto więc, jak twierdzą organy nieprawidłową, błędną powierzchnię części działki ewidencyjnej nr [...], gdyż przyjęto powierzchnię deklarowaną, zamiast powierzchnię wynikającą z PEG.
Orzekający jako organ II instancji Prezes ARiMR stwierdził, że decyzja wydana przez Kierownika Biura ARiMR rażąco narusza przepisy prawa procesowego tj. art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich w związku z art. 7 i 77 § 1 k.p.a.
W tym miejscu Sąd wyjaśnia, że przepis art. 3 ust.2 pkt 1 i 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji o przyznaniu płatności za 2010 r.) stanowił, że w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów oraz wsparcia specjalnego organ administracji publicznej stoi na straży praworządności i jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Przepisy art. 7 (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji o przyznaniu płatności) i 77 § 1 k.p.a. stanowią, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Jak wyżej wyjaśniono cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią zastosowanego przepisu, przez ich proste zestawienie ze sobą. Natomiast w rozpoznawanej sprawie dla stwierdzenia , czy decyzja o przyznaniu płatności została wydana z naruszeniem prawa konieczne było przeprowadzenie postępowania dowodowego w zakresie określenia maksymalnej kwalifikowanej powierzchni dla każdej z działek objętych wnioskiem o przyznanie płatności oraz dodatkowo porównanie w systemie identyfikacji wniosków innych rolników o przyznanie płatności odnoszących się do całej działki ewidencyjnej nr [...]. Dopiero po dokonaniu porównania powierzchni działek wskazanych we wniosku z powierzchniami działek w systemie identyfikacji działek rolnych można było ustalić, czy powierzchnie te są niezgodne (tak ustalono dla działki nr [...]) i następnie ustalić, czy płatność przyznano do działki większej niż powierzchnia ewidencyjno – gospodarcza PEG wyznaczona dla danej działki. Jeżeli w sprawie doszło do naruszenia przepisów procedury w zakresie prawidłowego ustalenia wielkości działek, do których mogą być przyznane płatności bezpośrednie, to naruszenie prawa nie miało charakteru rażącego naruszenia prawa.
W zaskarżonej decyzji organ orzekający powołując się na przepis art. 28 ust. 1 lit. c rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 oraz przepisy prawa krajowego dotyczące zasad prowadzenia postępowania wyjaśniającego wskazał, że obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie było wyjaśnienie rozbieżności w pomiędzy powierzchnią zgłoszoną do płatności przez Skarżącego, a wielkością maksymalnego kwalifikowanego obszaru do płatności zapisanego w systemie identyfikacji działek rolnych, z wykorzystaniem dostępnych w sprawie materiałów dowodowych w tym wypełnionego przez stronę załącznika graficznego. Stanowisko takie jest niewątpliwie słuszne. Nie wyjaśnienie ewentualnych rozbieżności (jeżeli takie w dacie orzekania wystąpiły, co w świetle zapisu w decyzji Kierownika Biura ARiMR dotyczącego przeprowadzenia kontroli administracyjnej nie jest oczywiste) stanowiłoby naruszenie przepisów procedury, nie stanowiłby jednak rażącego naruszenia prawa.
Sąd wskazuje, że przepis art. 28 ust. 1 lit. c rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 stanowi, że kontrole administracyjne, o których mowa w art. 20 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, pozwalają na wykrywanie nieprawidłowości, a w szczególności na ich automatyczne wykrywanie za pomocą narzędzi informatycznych, w tym kontroli krzyżowych, które dotyczą zgodności między zadeklarowanymi w pojedynczym wniosku działkami rolnymi a działkami referencyjnymi w systemie identyfikacji działek rolnych, w celu sprawdzenia kwalifikowalności obszarów jako takich do pomocy. Cytując przepis art. 28 ust.1 lit. c rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 organ orzekający nie wziął pod uwagę treści ust. 2 tego artykułu zgodnie, z którym wykazanie nieprawidłowości w trakcie kontroli krzyżowych powoduje wszczęcie odpowiedniej procedury administracyjnej i, w stosownym przypadku, przeprowadzenie kontroli na miejscu. Z przepisu ust. 2 wynika, że niezgodność pomiędzy działką zadeklarowaną, a działką w systemie identyfikacji działek nie oznacza, iż parametry działki określone w systemie identyfikacji są z pewnością prawidłowe i należy je bezwzględnie przyjąć jako podstawę ustalenia powierzchni kwalifikowanej do dopłat, ale że należy dokonać stosownych ustaleń, w tym przeprowadzając kontrolę na miejscu. Tak więc do ustalenia rzeczywistej powierzchni działki, do której przysługuje płatność, nie jest wystarczające przeprowadzenia kontroli polegającej na porównaniu powierzchni działki zgłoszonej we wniosku z powierzchnią działki wynikającą z właściwego rejestru, ale w przypadku wystąpienia wątpliwości należy przeprowadzić dalej idące postępowanie dowodowe w postaci kontroli na miejscu w gospodarstwie. Co więcej, jak wynika z akt taka kontrola w dniu 17 września 2009r. została przeprowadzona i w jej wyniku nie ustalono żadnych nieprawidłowości co do powierzchni kwalifikowanej do płatności, w tym przede wszystkim spornej części działki nr [...]. Należy podkreślić, że w związku z przeprowadzoną kontrolą na miejscu twierdzenia organu, co do nieprawidłowości we wskazaniu przez rolnika powierzchni kwalifikowanej do płatności w zakresie części działki ewidencyjnej nr [...] są niezasadne i gołosłowne. Szczególnie, że organ w żaden sposób do powyższego się nie ustosunkował.
Dodatkowo organ nie wyjaśnił dlaczego oparł się tylko na ortofotomapie, bez korekty tych wyników, o ustalenia kontroli na miejscu, skoro te wyniki winien uwzględnić, zgodnie z art. 9a ust. 2 ustawy o krajowym systemie identyfikacji ewidencji w prowadzonym przez siebie systemie identyfikacji działek rolnych. Powyższe również prowadzi do wniosku, że ustalona przez Kierownika Biura ARiMR powierzchnia części działki ewidencyjnej nr 270 mogła być prawidłowa.
Ponadto również należy zauważyć, że art. 20 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz.U. UE L z 2009r., Nr 30, s. 16), zwanego dalej rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009, dotyczący kontroli administracyjnych, stanowi w ust. 1, że państwa członkowskie przeprowadzają kontrole administracyjne wniosków o pomoc w celu weryfikacji warunków kwalifikowalności do pomocy, w ust. 2 wskazano, iż kontrole administracyjne uzupełnia system kontroli na miejscu w celu zweryfikowania kwalifikowalności do pomocy.
Trzeba również zauważyć, że zgodnie z obowiązującymi przepisami, wniosek został złożony na formularzu przysłanym rolnikowi wraz z materiałem graficznym zawierającym działki producenta stosownie do art. 25 ust. 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich w zw. z art.19 ust.2 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009, który stanowi, że państwo członkowskie (...) rozprowadza wydrukowane uprzednio formularze w oparciu o obszar określone w poprzednim roku oraz dostarcza materiały graficzne wskazujące położenie takich obszarów, natomiast z art. 25 ustawy o płatnościach bezpośrednich wynika, że rolnik składa wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na formularzach opracowanych i udostępnionych przez Agencję.
Brak jest więc podstaw do stwierdzenia, że Kierownik Biura ARiMR oceniając wniosek złożony na przesłanym uprzednio rolnikowi formularzu wraz z załącznikami graficznymi, nie wziął pod uwagę powierzchni kwalifikowanej do płatności na poszczególnych działkach ewidencyjnych zgodnie z wartością maksymalnego kwalifikowanego obszaru wyznaczonego w systemie identyfikacji działek rolnych, stosownie do treści art. 28 ust.1 lit. c rozporządzenia Komisji (WE) 1122/2009, co wynika również, i o czyn była mowa wyżej, z decyzji tego organu z 29 listopada 2010r. Oceniając decyzję nie można natomiast stwierdzić, czy prawidłowo zastosował tę wielkość. Fakt wystąpienia ewentualnych niezgodności między powierzchnią do której przyznano płatności a powierzchnią referencyjną wymagają, jak wyżej powiedziano, przeprowadzenia postępowania dowodowego, wobec czego nie stanowią rażącego naruszenia prawa w świetle przytoczonej wykładni przepisu art.156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Reasumując, należy stwierdzić, że decyzja Kierownika Biura ARiMR o przyznaniu producentowi rolnemu płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego za 2010 r. została wydana w oparciu o właściwą - mającą w sprawie zastosowanie podstawę prawną art. 7 ust. 1 i 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich. Wskazane przez Prezesa ARiMR przepisy procedury administracyjnej nie mogą stanowić w przypadku ich naruszenia podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji z powodu ich "rażącego naruszenia". Nie można bowiem przyjąć, wbrew twierdzeniom organu, iż treść decyzji jaką podjął Kierownik Biura ARiMR o przyznaniu Skarżącemu płatności bezpośrednich stoi w oczywistej, jaskrawej sprzeczności z treścią zastosowanych w sprawie przepisów prawa bądź rozstrzygnięcie organu o przyznaniu rolnikowi płatności zawiera wadę tkwiącą w samej decyzji, a tylko w takiej sytuacji zaistniałyby przesłanki do stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 §1 pkt 2 k.p.a. W świetle wskazanych wyżej argumentów, w ocenie Sądu brak było podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu wnioskodawcy płatności, w oparciu o przesłankę wynikającą z art. 156 §1 pkt 2 k.p.a. Rozpoznając sprawę na nowo Dyrektor Oddziału ARiMR weźmie pod uwagę ocenę prawną zawartą w wyroku i wyda stosowne rozstrzygnięcie.
Z przedstawionych wyżej względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji. Zgodnie z dyspozycją art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz Skarżącego kwotę uiszczonego wpisu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło