V SA/Wa 2520/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Protokolant - ref. staż. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2014 r. sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] września 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia wsparcia finansowego w sektorze owoców i warzyw oddala skargę. Przedmiotem skargi z dnia [...] października 2013 r. wniesionej przez M. S. jest postanowienie Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] września 2013r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w K. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. w sprawie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie odmowy udzielenia wsparcia w sektorze owoców i warzyw z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC. Postanowienia zostały wydane w następującym stanie faktycznym. Pismem z dnia 26 czerwca 2013 r. M. S. (dalej skarżący) skierował do Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w K. roszczenie wypłaty kwoty w wysokości [...] zł tytułem należnego wsparcia ze środków UE w mechanizmie "Wsparcie w sektorze owoców i warzyw z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC" lub wypłatę odszkodowania w tej samej wysokości. Do powyższego pisma skarżący dołączył projekt zawiadomienia o możliwości popełnienia przestępstwa. Następnie Dyrektor OT ARR w K. pismem z dnia 2 lipca 2013 r. przekazał powyższe pismo do Prezesa Agencji Rynku Rolnego zgodnie z wewnętrznymi uregulowaniami. Pismem z dnia 15 lipca 2013 r. do skarżącego wystosowane zostało wezwanie do sprecyzowania jaki charakter ma pismo z dnia 26 czerwca 2013 r., gdyż z jego treści nie wynikało jednoznacznie czy jest to wniosek o udzielenie wsparcia w sektorze owoców i warzyw z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC, czy podanie o odszkodowanie. Pouczono również, iż w przypadku braku odpowiedzi w zakreślonym terminie 7 dni lub podtrzymania alternatywnego żądania podania, powyższe pismo potraktowane zostanie jako wniosek o udzielenie wsparcia w sektorze owoców i warzyw z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC. W odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia 29 lipca 2013 r. skarżący poinformował Agencję Rynku Rolnego, że kwestię formy prawnej działania zmierzającego do pozytywnego załatwienia roszczenia pozostawia Agencji. Zawiadomieniem z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] Prezes ARR poinformował skarżącego o uznaniu się niewłaściwym i przekazaniu sprawy Dyrektorowi OT ARR w K. ze względu na uznanie pisma z dnia 26 czerwca 2013 r. jako wniosek o udzielenie wsparcia w sektorze owoców i warzyw z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC. Zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 czerwca 2011 r. w sprawie realizacji przez Agencję Rynku Rolnego zadań związanych z ustanowieniem tymczasowych nadzwyczajnych środków wspierania rynków owoców i warzyw (Dz. U. Nr 130, poz. 750, z późn. zm.) wsparcie jest udzielane na wniosek uznanej organizacji producentów owoców i warzyw albo producenta owoców i warzyw niebędącego członkiem tej organizacji, w drodze decyzji administracyjnej wydawanej przez dyrektora oddziału terenowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę wnioskodawcy. Natomiast zgodnie z § 5 ust. 1 w/w rozporządzenia Rady Ministrów w związku z art. 7 ust. 3 tej ustawy organem pierwszej instancji jest dyrektor oddziału terenowego, a Prezes Agencji jest organem wyższego stopnia. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] Dyrektor OT ARR w K. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia wsparcia w sektorze owoców i warzyw z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC w oparciu o art. 61 a §1 kodeksu postępowania administracyjnego. Podkreślił, że z § 5 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 czerwca 2011 r. wynika, że wsparcie było udzielane na wniosek uznanej organizacji producentów owoców i warzyw albo producenta owoców i warzyw niebędącego członkiem tej organizacji, w drodze decyzji administracyjnej wydawanej przez Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę wnioskodawcy. Wniosek o udzielenie wsparcia składany był na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję. Jednocześnie zgodnie z art. 8 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) Nr 585/2011 z dnia 17 czerwca 2011 r. ustanawiającego tymczasowe nadzwyczajne środki wspierania sektora owoców i warzyw, producenci spoza organizacji zgłaszali wnioski o wypłatę wsparcia Unii bezpośrednio do właściwych organów państw członkowskich do dnia 11 lipca 2011r. Natomiast zgodnie z art. 61 a § 1 k.p.a., gdy żądanie strony zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Do innych uzasadnionych przyczyn z powodu, których postępowanie nie może być wszczęte zalicza się sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np., gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygniecie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Ponadto, do innych uzasadnionych przyczyn z powodu których postępowanie nie może być wszczęte należy zaliczyć przedawnienie materialnoprawne - upływ terminu, po którym jednostka nie może domagać się uprawnienia. (Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz prof. dr hab. Barbara Adamiak, prof. dr hab. Janusz Borkowski, C.H.Beck 2011) Zażaleniem z dnia 23 sierpnia 2013 r. skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora OT ARR z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] oraz o przywrócenie terminu do złożenia wniosku, gdyż uchybienie nastąpiło bez jego winy. Ponadto zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie prawa: 1. materialnego - w odniesieniu do art. 8 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 585/2011, poprzez niewłaściwe zastosowanie i błędną wykładnię, gdyż według skarżącego nie ma on charakteru terminu materialnoprawnego – zawitego, oraz 2. procesowego – w odniesieniu do art. 6 – 9 oraz 61 a § 1 k.p.a. W wyniku postępowania odwoławczego Prezes Agencji Rynku Rolnego, w dniu [...] września 2013 r. wydał postanowienie nr [...], którym utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Dyrektora OT ARR w K.. W uzasadnieniu przytoczono stan faktyczny ustalony w sprawie oraz motywy podjętego rozstrzygnięcia wskazując jednocześnie, że Dyrektor OT ARR w K. przed przekazaniem pisma skarżącego z dnia 26 czerwca 2013 r. do Centrali ARR powinien ustalić charakter żądania zawartego w powyższym piśmie. Organ odwoławczy stwierdził, iż rozstrzygnięcie sprawy, uwzgledniające stan faktyczny i prawny w dniu wydania postanowienia było prawidłowe. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. postanowienie z dnia [...] września 2013 r., skarżący wniósł o jego uchylenie oraz uchylenie postanowienia Dyrektora OT ARR z dnia [...] sierpnia 2013 r. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie prawa: 1. materialnego - w odniesieniu do art. 8 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 585/2011, poprzez niewłaściwe zastosowanie i błędną wykładnię, gdyż według skarżącego nie ma on charakteru terminu materialnoprawnego – zawitego, oraz 2. procesowego – w odniesieniu do art. 6 , art. 8, art. 15 oraz art. 107 § 1 k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację oraz odnosząc się do zarzutów skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skarga nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego. Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach - art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012.270 – t. j.) - zwanej w dalszej części rozważań p.p.s.a.). Wojewódzki Sąd Administracyjny, kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, nie dopatrzył się naruszenia prawa przez organy orzekające w sprawie i stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd nie podziela zarzutów podniesionych w skardze, zarówno w zakresie naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Na wstępie rozważań wskazać należy, iż organ właściwie potraktował pismo z dnia 26 czerwca 2013 r. Uznał, iż dotyczyło ono wniosku o udzielenie wsparcia w sektorze owoców i warzyw z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC w roku 2011. Wsparcie to, przewidziane zostało w rozporządzeniu wykonawczym Komisji (UE) nr 585/2011 z dnia 17 czerwca 2011 r. ustanawiającym tymczasowe nadzwyczajne środki wspierania sektora owoców i warzyw (Dz.U.UE L 2011.160.71), zwanego dalej: rozporządzeniem nr 585/2011. Nałożone tym rozporządzeniem zadania i obowiązki związane z udzielaniem wsparcia realizuje, na podstawie § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 czerwca 2011 r. w sprawie realizacji przez Agencję Rynku Rolnego zadań związanych z ustanowieniem tymczasowych środków wspierania rynków owoców i warzyw (Dz.U. nr 130, poz. 750), zwanego dalej: rozporządzeniem z dnia 21 czerwca 2011 r., Agencja Rynku Rolnego. Powyższe rozporządzenie określa również zasady i warunki udzielania wsparcia, które obejmuje działania wymienione w § 5 rozporządzenia z dnia 21 czerwca 2011 r., według którego, wsparcie jest udzielane na podstawie wniosku uznanej organizacji producentów owoców i warzyw albo producenta owoców i warzyw niebędącego członkiem tej organizacji, w drodze decyzji administracyjnej wydawanej przez Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę wnioskodawcy. Wniosek o udzielenie wsparcia składa się na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję. Zgodnie z art. 8 ust. 3 rozporządzenia nr 585/2011 producenci spoza organizacji producentów zgłaszają wnioski o wypłatę wsparcia Unii bezpośrednio do właściwych organów państw członkowskich do dnia 11 lipca 2011 r. Pismo uznane za Agencję Rynku Rolnego za wniosek o udzielenie wsparcia w sektorze owoców i warzyw z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC został złożony przez skarżącego w dniu 28 czerwca 2013 r., a zatem z uchybieniem terminu określonego w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 585/2011 r. Przechodząc do oceny podniesionych w skardze zarzutów procesowych wskazać w pierwszej kolejności należy, iż za niezrozumiały Sąd uznał zarzut dotyczący naruszenia zasady dwuinstancyjności, które w ocenie strony skarżącej miało polegać na odniesieniu się do kolejnych zarzutów podniesionych w odwołaniu, podczas gdy obowiązkiem organu odwoławczego było ponowne rozpoznanie sprawy w jej całokształcie. Podkreślenia wymaga, iż dokonane przez organ odwoławczy szczegółowe i wyczerpujące odniesienie się do zarzutów podniesionych w odwołaniu nie pozostawało w żadnej sprzeczności z obowiązkiem ponownego rozpoznania sprawy ustanowionym w art. 15 k.p.a. Odnosząc się do zarzutów skarżącego dotyczących naruszenia dyspozycji art. 8 k.p.a., Sąd nie dopatrzył się aby organ ich nie przestrzegał. Pismo organu z dnia 15 lipca 2013 r. wzywające do jednoznacznego wskazania charakteru pisma skarżącego z dnia 26 czerwca 2013 r., nie miało według Sądu na celu jak to skarżący stwierdził "próby uzyskania od strony oświadczenia woli sprzecznego z jego interesem" a jedynie skonkretyzowanie pisma strony celem właściwego skwalifikowania. Sąd w pełni podzielił też stanowisko Dyrektora ARR, iż zachowanie terminu o którym mowa w art. 8 ust. 3 rozporządzenia z dnia 17 czerwca 2011 r. lub uchybienie terminowi powoduje określone skutki w sferze uprawnień i obowiązków strony kształtowanych materialnym stosunkiem administracyjnoprawnym, stąd przyjąć należy, iż termin przewidziany w tym przepisie jest terminem materialnoprawnym. Ponadto materialny charakter terminów powoduje, że nie podlegają one przywróceniu, tak jak terminy o charakterze procesowym a ich upływ, bez wykonania przez stronę obowiązków nałożonych przez ustawodawcę skutkuje tym, że określone uprawnienie – wygasa. W pełni zatem uzasadnione jest stanowisko organu odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia wsparcia w sektorze owoców i warzyw z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC, na podstawie art. 61 a § 1 k.p.a. gdyż zgodnie z jego treścią, gdy żądanie strony zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Do innych uzasadnionych przyczyn z powodu, których postępowanie nie może być wszczęte zalicza się sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np., gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygniecie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Ponadto, do innych uzasadnionych przyczyn z powodu których postępowanie nie może być wszczęte należy zaliczyć przedawnienie materialnoprawne - upływ terminu, po którym jednostka nie może domagać się uprawnienia. (Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz prof. dr hab. Barbara Adamiak, prof. dr hab. Janusz Borkowski, C.H.Beck 2011) Stosownie do powyższego, skoro termin składania wniosków przez uczestników mechanizmu "Wsparcie w sektorze owoców i warzyw z tytułu spowodowanego szczepem bakterii EHEC", określony w art. 8 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) Nr 585/2011 z dnia 17 czerwca 2011 r. ustanawiającego tymczasowe nadzwyczajne środki wspierania sektora owoców i warzyw upłynął w dniu 11 lipca 2011 r. organ właściwie uznał, że wniosek M. S. złożony został po terminie. Reasumując, za niezasadne należało uznać twierdzenia skarżącego o możliwości przywrócenia powyższego terminu. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przez organ innych przepisów postępowania administracyjnego, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało oddalić skargę jako niezasadną.