V SA/Wa 2523/10

PostanowienieWSA w Warszawie2011-01-07

Skład orzekający: Konrad Łukaszewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym może zostać uwzględniony częściowo poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu, gdy skarżąca nie wykazuje braku środków na zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym może być przyznane w zakresie częściowym, tj. ustanowienia pełnomocnika z urzędu, gdy strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowe, jeśli skarga jest z mocy prawa wolna od kosztów sądowych, jak ma to miejsce w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.
Stan faktyczny
Skarżąca A. K. złożyła skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z sierpnia 2010 r. dotyczącą odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego) został złożony w grudniu 2010 r. Skarżąca wskazała trudną sytuację materialną i rodzinną, w tym niskie dochody i chorobę własną oraz fakt, że córka jest studentką.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego z urzędu; wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych pozostawiono bez rozpatrzenia.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Konrad Łukaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 7 stycznia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2010 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego, o którego wyznaczenie zwrócić się do Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...]. Postanowieniem z 18 listopada 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę A. K. na decyzję działającego w imieniu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych – Prezesa tego Zakładu z [...] sierpnia 2010 r. Wnioskiem – sporządzonym na urzędowym formularzu PPF z 23 grudnia 2010 r. skarżąca wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku oraz oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazała, iż we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z córką, posiada mieszkanie o pow. [...] m2, natomiast nie posiada zasobów pieniężnych, oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Wnioskodawczyni oświadczyła, iż źródłem dochodów jej rodziny jest prowadzona działalność gospodarcza, z której osiąga miesięczny dochód w wysokości około 1.000 – 1.200 zł. W uzasadnieniu podniosła, iż jest osobą chorą, córka jest studentką, nie posiadają żadnej rodziny ani nikogo bliskiego, kto mógłby im pomóc. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Prawo pomocy stanowi wyjątek od obowiązującej w postępowaniu przed sądem administracyjnym zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych z jej udziałem w sprawie (wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. Stosownie do treści przepisu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., może zostać ono przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Biorąc pod uwagę opisaną przez skarżącą sytuację rodzinną i majątkową oraz porównując ją z obciążeniem wynikającym z zastępstwa profesjonalnego pełnomocnika uznać należało, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do udzielania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Natomiast wniosek w części zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy. Zauważyć bowiem należy, iż skargi wnoszone w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych są wolne od kosztów sądowych z mocy samego prawa (art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a.), zatem wnioskodawczyni nie ma obowiązku ich uiszczania w całym postępowaniu, w tym również występując ze skargą kasacyjną. Wobec tego, wniosek w tym zakresie należało pozostawić bez rozpatrzenia. Z wyłożonych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło