V SA/Wa 2525/10
WyrokWSA w Warszawie2011-06-15
Skład orzekający: Jarosław Stopczyński, Jolanta Bożek, Małgorzata Rysz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie pomocy w ramach programu integracyjnego dla cudzoziemców, złożony po upływie terminu określonego w przepisach, może zostać przywrócony?Ratio decidendi
Sąd uznał, że termin na złożenie wniosku o przyznanie pomocy w ramach programu integracyjnego dla cudzoziemców, określony w art. 20 ust. 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jest terminem prawa materialnego. Jako taki, nie podlega przywróceniu, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. W związku z tym, złożenie wniosku po terminie skutkuje odmową przyznania pomocy.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie pomocy w ramach programu integracyjnego dla cudzoziemców wraz z dziećmi. Wniosek został złożony po terminie określonym w ustawie, który wynosił 3 miesiące od dnia wejścia w życie ustawy (tj. do 29 sierpnia 2008 r.). Organy administracji odmówiły przyznania pomocy, uznając wniosek za złożony po terminie. Skarżąca podnosiła, że termin nie ma charakteru materialnoprawnego i powinien zostać przywrócony.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Zasądzono od Skarbu Państwa na rzecz adwokata koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA - Jolanta Bożek (spr.), Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Protokolant st. sekr. sąd. - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy w ramach programu integracyjnego dla cudzoziemców 1. oddala skargę; 2. zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na rzecz adw. S. K., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) i tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy).
W dniu 23.04.2010 r. Skarżąca złożyła w [...] Centrum Pomocy Rodzinie wniosek o udzielenie sobie oraz małoletnim dzieciom: M. E., A. E., K. E., M. E., E. E. pomocy w ramach programu integracyjnego dla cudzoziemców. Do wniosku dołączyła kopię decyzji Rady do Spraw Uchodźców Nr [...] z dnia v grudnia 2007 r. o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców nr [...] z dnia 11 września 2007 o odmowie nadania statusu uchodźcy oraz udzieleniu zgody na pobyt tolerowany na terytorium RP. Dodatkowo w dniu 4.05.2010 r. do ww. Centrum doręczyła kopię kart pobytu – swoją i swoich dzieci, wydane w zwitku z uzyskaniem ochrony uzupełniającej.
Na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 18 marca 2008 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2008 Nr 70, poz. 416) w/w decyzja stała się z mocy prawa decyzją w sprawie udzielenia ochrony uzupełniającej.
W myśl art. 20 ust. 2 cyt. ustawy wniosek o udzielenie pomocy mającej na celu wspieranie procesu integracji, przez cudzoziemców legitymujących się zgodą na pobyt tolerowany, która z mocy prawa przekształciła się w ochronę uzupełniającą powinien być złożony w terminie 3 miesięcy od dnia wejścia w życie tej ustawy. Ustawa weszła w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia. Ogłoszenie ustawy nastąpiło 28.04.2008 r., wobec czego wniosek należało złożyć do 29.08.2008 r.
Decyzją z dnia [...] maja 2010 r. Prezydent [...] odmówił Pani S. S. oraz siedmiorgu małoletnim dzieciom udzielenia pomocy w ramach programu integracyjnego dla cudzoziemców.
W uzasadnieniu podano, że decyzja Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] grudnia 2007 r. (utrzymująca w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] września 2007 r.) została uznana za doręczoną Pani S. w dniu [...] stycznia 2008 r. w trybie art. 44 § 2 kpa. W związku z informacją Ośrodka dla Cudzoziemców w [...] o skreśleniu wnioskodawczyni z listy jej mieszkańców, wobec samowolnego opuszczenia ośrodka. Odwołanie od decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] złożone przez Skarżącą wpłynęło 28 maja 2010 r. Podniosła w nim swoją trudną sytuacja finansową i rodzinną oraz brak pracy i mieszkania,. Stwierdziła także, że według niej termin złożenia wniosku nie został przekroczony, a nawet jeśli to powinien być przywrócony, gdyż jej zdaniem nie ma charakteru materialnoprawnego.
Rozpoznając powyższe odwołanie została w dniu [...] września 2010 r. wydana decyzja utrzymująca w mocy wcześniej zaskarżoną. W jej uzasadnieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze ponowiło częściowo argumenty z pierwszej decyzji, a dodatkowo wskazało, że w oparciu o art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 18 marca 2008 r. o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 70, poz. 410) wniosek o udzielnie pomocy mającej na celu wspieranie procesu integracji powinien być złożony w terminie 3 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy.
Zgodnie zaś z art. 91 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tj. z 2009 r. Dz. U. Nr 175, poz. 1362 ze zm.) cudzoziemcowi, który uzyskał w Rzeczypospolitej Polskiej status uchodźcy lub ochronę uzupełniającą, zwanemu dalej w niniejszym rozdziale "cudzoziemcem", udziela się pomocy mającej na celu wspieranie procesu jego integracji, zwanej dalej "pomocą dla cudzoziemca".
Pomocy dla cudzoziemca udziela starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania cudzoziemca.
Pomocy dla cudzoziemca udziela się na wniosek cudzoziemca złożony do starosty, za pośrednictwem powiatowego centrum pomocy rodzinie, w terminie 60 dni od dni uzyskania przez niego w Rzeczypospolitej Polskiej statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej.
Wniosek obejmuje małoletnie dzieci cudzoziemca oraz jego małżonka, jeżeli uzyskali w Rzeczypospolitej Polskiej status uchodźcy lub ochronę uzupełniającą.
Wskazano, że w wyroku z dnia 28 września 2006 r. I SA/Wa 1092/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że
"Wskazany w art. 91 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) termin do dokonania czynności prawnej w nim określonej, jest terminem zawitym prawa materialnego."
Zatem termin prawa materialnego jest terminem, który ogranicza w czasie dochodzenie lub realizacją praw podmiotowych, a jego skuteczny upływ powoduje wygaśnięcie określonego prawa podmiotowego lub niemożność jego realizacji. Termin prawa materialnego podlega przywróceniu tylko wyjątkowo i jedynie wówczas, gdy taką możliwość przewidują przepisy określające dany termin (patrz wyrok NSA z dnia 19 stycznia 1998 r. sygn. Akt II SA 1252/97, LEX nr 43199).
Od tej decyzji Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu administracyjnego w Warszawie, w którym powieliła argumenty wcześniej przedstawione w odwołaniu od zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed Sądami Administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – dalej "ppsa".
Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Dokonując analizy złożonej skargi, sąd w pełni podzielił ustalony stan faktyczny i prawny, jaki ustaliły i przedstawiły w uzasadnieniach wydanych decyzji organy administracyjne oraz w odpowiedzi na skargę. Jest bezspornym, że argumenty te można jedynie powtórzyć: decyzją z dnia [...] września 2007 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmówił S. S. oraz jej małoletnim dzieciom nadania statusu uchodźcy oraz udzielił im zgody na pobyt tolerowany na terytorium RP. Orzeczenie to zostało utrzymane w mocy w dniu [...] grudnia 2007 r. przez Radę do Spraw Uchodźców.
Powyższa decyzja została doręczona Skarżącej w dniu 11 stycznia 2008 r. w trybie art. 41 § 2 kpa.
W dniu 4 kwietnia 2010 r. wnioskodawczyni wystąpiła do Urzędu do Spraw Cudzoziemców o doręczenie kopii decyzji "o nadaniu mi oraz moim małoletnim dzieciom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej", natomiast w dniu 23 kwietnia 2010 r. złożyła wniosek o udzielenie pomocy z ramach programu integracyjnego dla cudzoziemców. W dniu 24 maja 2010 r. wnioskodawczyni odebrała uwierzytelnioną kopię decyzji z dnia [...] września 2007 r. o odmowie nadania jej oraz małoletnim dzieciom statusu uchodźcy i udzielenia zgody na pobyt tolerowany. Decyzją z dnia [...] maja 2010 r. Prezydent [...] odmówił Skarżącej oraz siedmiorgu małoletnim dzieciom udzielenia pomocy w ramach programu integracyjnego dla cudzoziemców.
Decyzja Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] grudnia 2007 r. (utrzymująca w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] września 2007 r.) została uznana za doręczoną S. S. w dniu 11 stycznia 2008 r.
Zgodnie z art. 20 ust. 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw, wniosek o udzielenie pomocy mającej na celu wspieranie procesu integracji, przez cudzoziemców legitymujących się zgodą na pobyt tolerowany, która z mocy ustawy przekształciła się w ochronę uzupełniającą powinien być złożony w terminie 3 miesięcy od dnia wejścia w życie taj ustawy. Ustawa weszła w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia tj. 29 maja 2008 r. Zatem odpowiedni wniosek należało złożyć do dnia 29 sierpnia 2008 r. Jednocześnie Sąd podziela pogląd, że termin określony w art. 20 ust 2 cyt. ustawy jest terminem materialnym, który nie może zostać przywrócony.
Prawidłowa jest także ocena treści art. 91 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tj. z 2009 r. Dz. U. Nr 175, poz. 1362 ze zm.) cudzoziemcowi, który uzyskał w Rzeczypospolitej "cudzoziemcem", udziela się pomocy mającej na celu wspieranie procesu jego integracji, zwanej dalej "pomocą dla cudzoziemca".
Pomocy dla cudzoziemca udziela starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania cudzoziemca.
Pomocy dla cudzoziemca udziela starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania cudzoziemca.
Pomocy dla cudzoziemca udziela się na wniosek cudzoziemca złożony do starosty, za pośrednictwem powiatowego centrum pomocy rodzinie, w terminie 60 dni od dnia uzyskania przez niego w Rzeczypospolitej Polskiej statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej.
Wniosek obejmuje małoletnie dzieci cudzoziemca oraz jego małżonka, jeżeli uzyskali w Rzeczypospolitej Polskiej status uchodźcy lub ochronę uzupełniającą.
Utrwalony jest także pogląd (patrz wyrok WSA w Warszawie I SA/Wa z 28 września 2006 r.), że wskazany w art. 91 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (DZ. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) termin do dokonania czynności prawnej w nim określonej, jest terminem zawitym prawa materialnego.
Zatem termin prawa materialnego jest terminem, który ogranicza w czasie dochodzenie lub realizacją praw podmiotowych, a jego skuteczny upływ powoduje wygaśnięcie określonego prawa podmiotowego lub niemożność jego realizacji. Termin prawa materialnego podlega przywróceniu tylko wyjątkowo i jedynie wówczas, gdy taką możliwość przewidują przepisy określające dany termin (patrz wyrok NSA z dnia 19 stycznia 1998 r., sygn. Akt II SA 1252/92, LEX nr 43199).
Zatem bezpodstawne jest twierdzenie Skarżącej o możliwości przywrócenia terminu zawitego.
Reasumując Sąd dokonał kontroli legalności zaskarżonej decyzji Ministra Finansów w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności tak z przepisami prawa materialnego, jak i przepisami postępowania nie stwierdził istotnych naruszeń prawa, które skutkowałoby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji i na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę – jako niezasadną – oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło