V SA/Wa 2527/10

WyrokWSA w Warszawie2011-03-31

Skład orzekający: Barbara Mleczko-Jabłońska, Izabella Janson, Cezary Kosterna

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie kwoty indywidualnej dostaw mleka jest zasadne w przypadku niewykorzystania kwoty z powodu okoliczności osobistych producenta, które nie stanowią siły wyższej?
Ratio decidendi
Cofnięcie kwoty indywidualnej dostaw mleka jest zgodne z prawem, gdy producent nie wprowadził mleka do obrotu w roku kwotowym, a okoliczności podnoszone przez skarżącego nie stanowią siły wyższej ani innych należycie uzasadnionych i uznanych przez organ okoliczności tymczasowo wpływających na zdolność produkcyjną gospodarstwa. Siła wyższa musi być zdarzeniem zewnętrznym, niemożliwym do przewidzenia i zapobieżenia, stwierdzonym i udokumentowanym przez właściwy organ.
Stan faktyczny
W 2010 roku Dyrektor Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego cofnął skarżącemu kwotę indywidualną dostaw mleka w wysokości 5302 kg z powodu niewprowadzenia mleka do obrotu w roku kwotowym 2009/2010. Skarżący tłumaczył niewykorzystanie kwoty wypadkiem przy pracy, opieką nad chorą matką oraz brakiem środków na instalację zbiornika na mleko. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy, uznając, że przedstawione okoliczności nie stanowią siły wyższej.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Sędzia WSA - Cezary Kosterna, Protokolant ref. staż. - Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 marca 2011r. sprawy ze skargi F. G. na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia kwoty indywidualnej dostaw; oddala skargę. W dniu [...] lipca 2010 r. Dyrektor Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w Ł. wydał decyzję nr [...], na podstawie której cofnął F. G. ( dalej: skarżący) kwotę indywidualną (KI) dostaw w wysokości 5302 kg. W uzasadnieniu organ wskazał, iż skarżący w roku obrotowym 2009/2010 nie wprowadził do obrotu mleka lub przetworów mlecznych. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skarżący odwołał się do organu II instancji, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i wskazując, iż niewykorzystanie KI było spowodowane tym, iż uległ wypadkowi przy pracy rolniczej i pomimo tego, że zwolnienie lekarskie nie obejmowało roku kwotowego, nie nadawał się do ciężkiej pracy rolniczej. Podniósł ponadto, iż jest jedynym opiekunem 97 letniej mamy, która wymaga stałej całodobowej opieki, a także że z braku pieniędzy nie mógł zainstalować zbiornika na mleko, a przez to nie otrzymał certyfikatu na dostawę mleka do "[...]". W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Prezes Agencji Rynku Rolnego decyzją z [...] sierpnia 2010 r. r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję wydaną przez organ I instancji. W uzasadnieniu, powołując się na art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych (Dz.U. z 2009r. Nr 11, poz. 65 ze zm.) wyjaśnił, iż w przypadku gdy producent nie wprowadzi do obrotu w roku kwotowym mleka i przetworów mlecznych w ramach kwoty indywidualnej przysługującej mu na dzień [...] kwietnia danego roku kwotowego, właściwy miejscowo dyrektor OT Agencji cofa, w drodze decyzji, kwotę indywidualną. Jednocześnie Prezes Agencji powołując art. 72 ust. 3 Rozporządzenia Rady Nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007r. wyjaśnił, że cofnięcie kwoty indywidualnej nie nastąpi w przypadku siły wyższej oraz w należycie uzasadnionych przypadkach mających tymczasowy wpływ na zdolność produkcyjną gospodarstwa rolnego. Analizując zgromadzony w sprawie materiał dowodowy organ odwoławczy stwierdził prawidłowość wydanej w sprawie decyzji Dyrektora OT ARR w Ł. z dnia [...] lipca 2010 r. wskazując, iż okoliczności przedstawione przez skarżącego mające uzasadniać niewykorzystanie kwoty indywidualnej są niewystarczające i nie mogą stanowić podstawy do zmiany decyzji. Organ odwoławczy podkreślił, iż przykładowe przypadki siły wyższej zostały wyliczone w art. 40 Rozporządzenia Rady Nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników (OJ L 270 21.10.2003). Są to między innymi: śmierć rolnika, długookresowa niezdolność rolnika do pracy, poważna klęska żywiołowa w znacznym stopniu dotykająca grunty rolne gospodarstwa, zniszczenie budynków inwentarskich gospodarstwa w drodze wypadku, epidemia dotykająca część lub cały żywy inwentarz gospodarza. Siłą wyższą jest więc zdarzenie zewnętrzne, niemożliwe do przewidzenia i niemożliwe do zapobieżenia. Wystąpienie siły wyższej powinno być stwierdzone przez uprawniony organ i szczegółowo udokumentowane. Podkreślił, iż co do zasady producent powinien realizować dostawy w takiej wysokości, aby dążyć do wykorzystania całości kwoty indywidualnej przysługującej mu na dzień [...] kwietnia danego roku kwotowego. Jednakże ustawodawca, mając na uwadze fakt występowania normalnych i typowych zjawisk mających wpływ na wydajność stada krów mlecznych, dopuścił możliwość wykorzystania kwoty indywidualnej w mniejszej ilości, tj. 70% bez żadnych konsekwencji prawnych dla dostawcy, takich jak zmniejszenie posiadanej kwoty indywidualnej. W przedmiotowej sprawie skarżący w roku kwotowym 2009/2010 nie wprowadził mleka do obrotu, natomiast przedstawione przez skarżącego powody niewykorzystania KI w co najmniej w 70% niewątpliwie miały wpływ na produkcyjność gospodarstwa skarżącego jednakże nie usprawiedliwiają zaprzestania produkcji mleka w roku kwotowym 2009/2010. Ponadto z rejestru dostaw prowadzonego przez dyrektora OT ARR w Ł. wynikało, iż skarżący w roku kwotowym 2010/2011 nie wznowił produkcji mleka, wobec powyższego cofnięciu podlega całość kwoty indywidualnej będąca własnością skarżącego tj. 5302 kg o referencyjnej zawartości tłuszczu 38,820 g/kg. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Prezesa ARR z dnia [...] sierpnia 2010 r., wskazując, iż nie wprowadził mleka do obrotu w roku kwotowym 2009/2010 ponieważ jest sam w gospodarstwie z mamą, ma kłopoty finansowe i zdrowotne. Certyfikatu na produkcję mleka nie otrzymał, bo nie zainstalował zbiornika na mleko. Obecnie posiada 3 krowy i mleko od krów dodaje do paszy dla krów. Z dostawą mleka do OSM w G. będzie mógł przejść, gdyż tam odbierają mleko z baniek. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Uzupełnieniem powyższego jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - dalej: p.p.s.a., w którym wskazano, iż sądy stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Rozważając w tym kontekście argumenty przedstawione w skardze, stwierdzić należy, że są one bezzasadne. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] sierpnia 2010 r. utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego ARR w Ł. z dnia [...] lipca 2010 r. w sprawie cofnięcia kwoty indywidualnej dostaw. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 32 ust. 2 ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych, zgodnie z którym w przypadku, gdy producent nie wprowadzi do obrotu w roku kwotowym mleka lub przetworów mlecznych w ramach kwoty indywidualnej przysługującej temu producentowi na dzień [...] kwietnia danego roku kwotowego, właściwy miejscowo dyrektor oddziału terenowego Agencji cofa, w drodze decyzji, kwotę indywidualną. Tym samym oceniając sprawę w kontekście cytowanej powyżej normy prawnej (art. 32 ust. 2) należało brać pod uwagę dany rok kwotowy, a więc okres od [...] kwietnia do [...] marca i przysługującą w tym okresie producentowi KI. Nie ma wątpliwości, że w rozpoznawanej sprawie producent w roku kwotowym 2009/2010 nie sprzedawał mleka do podmiotu skupującego, a co za tym idzie nie wykorzystał w ogóle kwoty indywidualnej dostaw. Tym samym powyższe uzasadnia zastosowanie w sprawie przez organ administracji w/w art. 32 ust. 2 omawianej ustawy. Stosownie natomiast do art. 72 ust. 3 rozporządzenia Rady Nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007r., cofnięcie kwoty indywidualnej nie nastąpi w przypadku siły wyższej i w należycie uzasadnionych i uznanych przez właściwe organy, przypadkach tymczasowo wpływających na zdolność produkcyjną gospodarstwa rolnego. Do przypadków tych w art. 40 ust. 4 rozporządzenia Rady Nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE L 270 z 2003 r.), zaliczono przykładowo: śmierć rolnika, długookresową niezdolność rolnika do pracy, poważną klęskę żywiołową w znacznym stopniu dotykającą grunty rolne gospodarstwa, zniszczenie budynków inwentarskich gospodarstwa w drodze wypadku, epidemię dotykającą część lub cały żywy inwentarz gospodarza. Z powyższego wynika, iż aby możliwe było odstąpienie od zastosowania sankcji przewidzianej w art. 32 ust. 2 ww. ustawy: -muszą wystąpić zdarzenia, które można uznać za przypadki działania siły wyższej lub inne należycie uzasadnione i uznane przez właściwy organ okoliczności o charakterze nadzwyczajnym, oraz -zdarzenia te muszą mieć bezpośredni wpływ na zdolność produkcyjną danego producenta rolnego w roku kwotowym, który podlega rozliczeniu. Oznacza to, że ustawodawca kładzie nacisk nie tylko na charakter okoliczności, które mogą wpłynął na zdolność produkcyjną gospodarstwa rolnego, lecz również na rozmiar skutków spowodowanych przez takie zdarzenie. Według normy art. 40 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003, przypadek działania siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności, wraz z odpowiednią dokumentacją wymaganą przez właściwy organ, winien być zgłoszony przez rolnika na piśmie. W przedmiotowej sprawie skarżący mając na uwadze powyższe przepisy powołał się na okoliczność sprawowania opieki nad mamą w wieku 97 lat, nie otrzymanie certyfikatu na produkcję mleka z powodu nie zainstalowania zbiornika na mleko oraz kłopoty finansowe i zdrowotne. W ocenie Sądu, organy orzekające zasadnie uznały, iż wskazane przez skarżącego okoliczności nie mogą uzasadniać odstąpienia od sankcji w postaci cofnięcia kwoty indywidualnej dostaw. Siła wyższa to zdarzenie zewnętrzne, niemożliwe do przewidzenia i niemożliwe do zapobieżenia, a jej wystąpienie powinno być stwierdzone przez uprawniony do tego organ i szczegółowo udokumentowane, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Tym samym, zaskarżona decyzja odpowiada prawu, gdyż zarówno argumentacja skargi jak i analiza akt sprawy nie ujawniła wad uzasadniających wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Prezes Agencji Rynku Rolnego wydając przedmiotową decyzję działał na podstawie przepisów prawa materialnego, jak i procesowego, a w toku postępowania prawidłowo zgromadził i poddał wszechstronnej analizie zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy procesowej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło