V SA/Wa 2529/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Protokolant specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2012 r. sprawy ze skargi G. Sp. z o.o. w K. na rozstrzygnięcie zawarte w piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych oddala skargę Pismem z dnia [...] sierpnia 2011 roku [...] Kierownik Biura Wsparcia Inwestycyjnego [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa poinformował skarżącą Grupę Producentów B. sp. z o.o. , iż wniosek o przyznanie pomocy w ramach działania ,, Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" który wpłyną do ARiMR w dniu 8 lipca 2010 roku nie zyskał akceptacji z uwagi na zaistnienie okoliczności określonych w § 18 ust. 5 oraz § 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania ,, Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia zawartego w w/w piśmie podkreślono, że zgodnie z § 18 ust. 5 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi ,, Jeżeli wnioskodawca , pomimo wezwania do usunięcia pozostałych nieprawidłowości lub braków, nie usunął ich w terminie, pomocy nie przyznaje się, o czym Agencja informuje wnioskodawcę w formie pisemnej, podając przyczyny nieprzyznania pomocy". W związku z uzyskanymi przez [...] Oddziała Regionalny ARiMR w [...] informacjami o powiązaniach kapitałowo osobowych Wnioskodawcy z innymi przedsiębiorstwami działającymi na polskim rynku m. in.: F. spółka jawna, Przedsiębiorstwem D. Sp. z o.o. oraz po ponownym przeanalizowaniu Oświadczenia Wnioskodawcy o posiadaniu statusu mikroprzedsiębiorcy zaistniała konieczność wystosowania do Wnioskodawcy pisma [...] z prośbą o ponowną analizę podpisanego przez Wnioskodawcę oświadczenia, oraz dostarczenia dla wszystkich podmiotów gospodarczych, z którymi Wnioskodawca jest powiązany: - deklaracji ZUS DRA wraz z załącznikami ZUS RCA (RCX), ZUS RSA, ZUS RZA za trzy kolejne lata obrachunkowe poprzedzające rok złożenia wniosku o przyznanie pomocy a mianowicie 2007r, 2008r, 2009r.; - aktualnych wypisów z Krajowego Rejestru Sądowego dla ww. podmiotów gospodarczych. Organ podkreślił, że powyższe pismo ([...]) zostało odebrane (zgodnie ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru) w dniu 21 kwietnia 2011 roku. Termin na uzupełnienie został wydłużony do dnia 02.06.2011 roku. W wyznaczonym terminie Wnioskodawca nie dostarczył żadnych dokumentów/wyjaśnień, na podstawie których można byłoby dokonać oceny analizy statusu mikroprzedsiębiorcy uwzględniając powiązania z innymi podmiotami, czy też relacje które zachodzą między przedsiębiorstwami a osobami fizycznymi lub grupą osób fizycznych działających łącznie. Rozstrzygniecie zawarte w piśmie z dnia [...] sierpnia 2011 roku [...] zaskarżyła Grupa Producentów B. Sp. z o.o. zarzucając naruszenie przepisów prawa obowiązujących w ,,przedmiotowym zakresie" dających podstawę do wznowienia postępowania w sprawie przyznanie skarżącej pomocy. Powołując się na powyższe skarżąca wniosła o : - uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia - przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia - zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podkreślono m. in., że w postępowaniu poprzedzającym wydanie kwestionowanego rozstrzygnięcia doszło do naruszenia art. 21 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich (...) albowiem żądanie sformułowane w piśmie z dnia 15 kwietnia 2011 roku P-1/135 było błędne i nieprecyzyjne. Poza tym wnioskodawca został w toku procedury przyznawania pomocy tylko raz poinformowany o konieczności dostarczenia stosownych dokumentów dotyczących potencjalnych powiązań kapitałowo skarbowych. To z kolei było sprzeczne z § 18 ust 3 i 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008 roku w sprawie szczegółowych (...) które wprowadzają zasadę dwukrotnego wezwania wnioskodawcy w tej samej sprawie. Zwrócono uwagę także na naruszenie art. 21 ust. 1 pkt 3 w/w ustawy w zw. z art. 9 i art. 6 kpa albowiem nie została zachowana w toku postępowania zasada udzielania wyczerpującej, rzetelnej i prawidłowej informacji o wszystkich okolicznościach sprawy. Poza tym wszystkie dane w tym dotyczące udziałów grupy tj. powiązań kapitałowo – osobowych wnioskodawcy z innymi podmiotami były znane [...] Oddziałowi Regionalnemu ARiMR. Niezależnie od tego podkreślano, że wnioskujący o przyznanie pomocy jest przedsiębiorcą niezależnym gdyż nie posiada żadnych udziałów w Przedsiębiorstwie D. Sp. z o.o. Spółka ta nie posiada również żadnych udziałów w przedsiębiorstwie wnioskodawcy. Jeśli chodzi natomiast o przedsiębiorstwa F. Sp. jawna to de facto podmiot taki nie istnieje i z tego właśnie powodu dokumentów dotyczących tego podmiotu nie przesłano. Poza tym skarżąca prezentuje pogląd iż odmowa przyznania pomocy została wydana przez podmiot do tego nieuprawniony (właściwy jest dyrektor oddziału regionalnego ARiMR). Podobnie było w przypadku rozpatrzenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa (tutaj właściwy jest Prezes ARiMR) W piśmie z dnia 18 stycznia 2012 roku organ wniósł o oddalenie skargi jako niezasadnej. Sąd zważył co następuje: Wsparcie w ramach działania ,, Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" o które wystąpił wnioskodawca w sprawie niniejszej regulowane jest w szczególności przepisami ustawy z dnia 7 marca 2007 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64 z 2007r. poz. 427 ze zm. zwanej dalej ustawą), oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania ,, Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 Dz. U. Nr 139 z 2008 poz. 883 ze zm. zwanego dalej rozporządzeniem) Pierwsza z w/w regulacji wskazuje że pomoc jest przyznawana: 1. na wniosek osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej; 2. jeżeli wnioskodawca spełnia warunki przyznawania pomocy określone w przepisach o których mowa w art. 1 pkt 1 oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 (art. 10 ust. 1 ustawy). Te przepisy ( wydane na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy) są w istocie przepisami w/w rozporządzenia. Co istotne pomoc o którą wystąpił wnioskodawca jest przyznawana na podstawie umowy zawieranej pod rygorem nieważności w formie pisemnej, zaś do postępowania w sprawie przyznania pomocy na tej podstawie ( na podstawie umowy) nie stosuje się przepisów kodeksu postępowania administracyjnego z wyjątkiem przepisów dotyczących właściwości miejscowej organów, wyłączenia pracowników organu, doręczeń i wezwań, udostępnienia akt a także skarg i wniosków o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej ( art. 22 ust. 1 i 2 ustawy). Podkreślenia wymaga również to, że w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ przed którym toczy się postępowanie: 1. stoi na straży praworządności; 2. jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3. udziela stronom na ich żądanie niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4. zapewnia stronom na ich żądanie czynny udział w każdym stadium postępowania ( art. 21 ust 2 ustawy ). Stosowne obowiązki spoczywają jednak także na stronach, oraz uczestnikach toczących się postępowań. Mają one bowiem obowiązek przedstawić dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawem i bez zatajania czegokolwiek, a ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 21 ust. 3 ustawy). Swoistą konkretyzacją uprawnień i obowiązków o których wyżej mowa zawierają przepisy przewidzianego na wstępie rozporządzenia z dnia 7 marca 2007 roku. Przewiduje ono m. in., że: 1. za mikroprzedsiębiorcę uważa się przedsiębiorcę który prowadzi mikroprzedsiębiorstwo w rozumieniu zalecenia Komisji 2003/363/WE z dnia 6 maja 2003 roku dotyczącego definicji małych i średnich przedsiębiorstw (Dz. Urz. UE L 124 z 20 maja 2003r) – (§ 2 rozporządzenia); 2. o pomoc może ubiegać się osoba prawna jeżeli: a) podejmuje albo wykonuje we własnym imieniu działalność gospodarczą jako mikroprzedsiębiorca; b) spełnia warunki wymienione w § 4 pkt 1 lit e i pkt 2; c) ma siedzibę lub oddział o którym mowa w § 6 pkt 3; d) jest wpisana do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym albo ewidencji prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego obowiązaną do prowadzenia odpowiedniego typu szkół i placówek publicznych (§ 6 rozporządzenia); 3. Jeżeli wniosek o przyznanie pomocy nie został wypełniony we wszystkich wymaganych pozycjach lub nie dołączono do niego co najmniej jednego z dokumentów których niedołączenie skutkuje nieprzyznaniem pomocy, lub wniosek nie został złożony w terminie o którym mowa w art. 14 ust. 2 lub danym okresie składania wniosków jeden wnioskodawca złożył więcej niż jeden wniosek Agencja nie przyznaje pomocy (§ 18 ust 1) 3.1. Jeżeli we wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wskazano adresu wnioskodawcy nie ma możliwości ustalenia tego adresu na podstawie posiadanych danych wniosek pozostawia się bez rozpatrzenia (§ 18 ust. 2) 3.2. Jeżeli wniosek o przyznanie pomocy zawiera inne nieprawidłowości niż w/w lub braki Agencja wzywa wnioskodawcę w formie pisemnej do ich usunięcia w terminie 21 dni od dnia doręczenia wezwania (§ 8 ust. 3). 3.3 Jeżeli jednak wnioskodawca pomimo wezwania do usunięcia nieprawidłowości lub braków o których mowa w ust. 3 ; - nie usunął w terminie żadnych nieprawidłowości lub braków Agencja nie przyznaje pomocy o czym informuje wnioskodawcę w formie pisemnej podając przyczyny nieprzyznania pomocy; - usunął w terminie nie wszystkie nieprawidłowości lub braki Agencji wzywa wnioskodawcę w formie pisemnej do usunięcia pozostałych nieprawidłowości lub braków w terminie 21 dni od dnia doręczenia wezwania (§ 18 ust. 4 pkt 1 i 2 ) Brzmienie powyższego przepisu wskazuje na to że w sytuacji opisanej w § 18 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia wymagane jest ponowne wezwanie wnioskodawcy do usunięcia pozostałych ( niusuniętych ) nieprawidłowości lub braków. Przechodząc na grunt przedmiotowej sprawy przypomnieć należy, że w pierwszym wezwaniu do uzupełnienia złożonych dokumentów z dnia [...] października 2010 roku [...] wnioskodawca zobowiązany został m. in. do doręczenia oświadczenia o posiadaniu statusu mikroprzedsiębiorcy ( pkt 6 pisma o którym wyżej mowa). W ponownym wezwaniu (drugim z kolei) z dnia [...] kwietnia 2011 roku [...] w pkt. 10 zobowiązano wnioskodawcę powtórnie do złożenia oświadczenia o posiadaniu statusu mikroprzedsiębiorcy i po raz pierwszy do dostarczenia wszystkich dokumentów potwierdzających/niepotwierdzających powiązanie osobowo – kapitałowe Grupy Producentów B. Sp. z o.o. z innymi podmiotami np. F. Sp. jawna, Przedsiębiorstwem D. Sp. z o.o., a nadto KRS-y, oraz deklaracje ZUS DRA wraz z załącznikami za kolejne 3 okresy obrachunkowe poprzedzające rok złożenia wniosku. W ocenie skarżącego nie złożenie dokumentów w/w skutkował koniecznością ponownego wezwania wnioskodawcy do ich złożenia stosownie do wymogu jaki stawiał § 18 ust. 4 pkt. 2 rozporządzenia. Ponieważ organ tego nie uczynił naruszył tenże przepis. Zdaniem sądu w przedmiotowej sprawie zaistniała jednak sytuacja określona w § 18ust. 6 rozporządzenia. Wskazuje on, że przepisów ust. 3 i ust. 4pkt 2 § 18 nie stosuje się jeżeli zachodzą niebudzące wątpliwości przesłanki nieprzyznania pomocy. To, że przesłanki takie wystąpiły potwierdzają nie tylko okoliczności sprawy ale i po części sam skarżący. Otóż pismo z dnia [...] kwietnia 2011 roku [...] zostało odebrane przez wnioskodawcę w dniu 21 kwietnia 2011 roku. Termin na złożenie tychże dokumentów upłynął w dniu 12 maja 2011 roku . Wnioskodawca analizując jego treść i wnosząc o przedłużenie terminu do ich złożenia nie zgłaszał wątpliwości co do zasadności i celowości ich przedłożenia. Poza tym mimo tego, iż termin został przedłużony nie wykonał ciążącego na nim obowiązku. Co charakterystyczne dopiero w skardze podnosi, że żadnych powiązań z podmiotami wymienionymi przez organ nie było a żądane dokumenty takiego powiązania nie wykazałyby. W związku z tym prezentuje pogląd że obowiązek o którym mowa był nie tylko nieuzasadniony ale i bezpodstawny. W ocenie sądu także i z ta tezą nie sposób się zgodzić. Trzeba bowiem pamiętać, iż obowiązkiem podmiotu ubiegającego się o wsparcie finansowe w ramach określonego działania jest podporządkowanie się regułom jakie w tej materii obowiązują. Domaganie się wsparcia nie jest przecież obowiązkowe co oznacza, iż siłą rzeczy ten który o wsparcie występuje akceptuje reguły których spełnienie wywołuje jego przyznanie. Poza tym żądanie którego adresatem był wnioskodawca a które sformułowano w piśmie z dnia [...] kwietnia 2011 roku [...] znajdowało oparcie m. in. w zaleceniach Komisji WE z dnia 6 maja 2003 roku dotyczących definicji przedsiębiorstw mikro, małych i średnich (2003/361/WE). Otóż w zaleceniach tych podkreślono m. in. (pkt. 12) że w odpowiednich przypadkach należy także wziąć pod uwagę relacje między przedsiębiorstwami które zachodzą miedzy osobami fizycznymi w celu zapewnienia, że tylko przedsiębiorstwa które naprawdę potrzebują przywilejów wynikających dla MŚP z różnych przepisów lub środków zastosowanych dla ich korzyści faktycznie z nich skorzystają. Powyższe oznacza, że organ miał uzasadnione podstawy faktyczne i prawne aby domagać się od wnioskodawcy dokumentów potwierdzających bądź nie jego powiązania kapitałowe i osobowe z innymi podmiotami. Zatem zobowiązanie nałożone w/w pismem z dnia [...] kwietnia 2011 roku nie było bezpodstawnym wymysłem organu. Brak jego wykonania w terminie zakreślonym przez organ ( następnie przedłużonym) skutkował tym samym zasadną odmową przyznania pomocy. Jeśli chodzi natomiast o zarzut skargi dotyczący niewłaściwości podmiotów podejmujących rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie to ich bezzasadność została wykazana załącznikami do pisma organu z dnia [...] stycznia 2012 roku (chodzi o pełnomocnictwo udzielone J. K. i R. K.) Z powyższych względów skargę oddalono na podstawie art. 151 ppsa.