V SA/Wa 2533/15
PostanowienieWSA w Warszawie2015-09-23
Skład orzekający: Marek Krawczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy może zostać uwzględniony, jeśli wnioskodawca nie uzupełnił brakujących informacji i dokumentów pomimo wezwania sądu?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, ponieważ wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. Złożone oświadczenie o stanie majątkowym było niewystarczające, a wnioskodawca nie uzupełnił brakujących informacji i dokumentów pomimo wezwania sądu, co uniemożliwiło ocenę jego rzeczywistych możliwości płatniczych. Sąd nie jest zobowiązany do prowadzenia z urzędu dochodzeń w tej materii, gdy wnioskodawca uchyla się od złożenia stosownych dokumentów.Stan faktyczny
M. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wnioskodawca wskazał na posiadanie nieruchomości i środków do prowadzenia warsztatu, ale jednocześnie zaznaczył, że dochód z działalności nie wystarcza na utrzymanie. Złożone oświadczenie o stanie majątkowym okazało się niewystarczające, a pomimo wezwania do uzupełnienia informacji i złożenia dokumentów, wnioskodawca tego nie uczynił. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, a skarżący wniósł sprzeciw, który został rozpatrzony przez WSA.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący sędzia WSA – Marek Krawczak po rozpoznaniu w dniu 23 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi M. K. na postanowienie Ministra Finansów z dnia ... marca 2015 r. nr ... w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym
M. K. wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, że posiada mieszkanie o pow. ... m2, lokale użytkowe i budynek warsztatu, a nadto niezbędny sprzęt, urządzenia oraz środki transportowe do prowadzenia warsztatu. W rubryce nr 6 wniosku oświadczył, że osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym to "troje młodocianych dzieci i osoba je wychowująca". W rubryce nr 10 wniosku wskazał, że jego dochód z prowadzonej działalności nie wystarcza na utrzymanie.
W związku z tym, że złożone oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia [..] lipca 2015 r. wezwano go do udzielenia dodatkowych informacji oraz złożenia określonych dokumentów. Pismo sporządzone w wykonaniu powyższego zarządzenia zostało doręczone do rąk dorosłego domownika skarżącego w dniu 27 lipca 2015 r. (potwierdzenie - k. 21 akt sądowych), mimo tego w zakreślonym terminie oświadczenie nie zostało złożone.
Wobec powyższego referendarz sądowy postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015 r. odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, uzasadniając swoje rozstrzygnięcie niemożnością dokonania oceny spełnienia przez skarżącego ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Skarżący wniósł w ustawowym terminie sprzeciw od powyższego postanowienia, oświadczając, że przedstawił szczegółowe oświadczenie dotyczące jego sytuacji majątkowej, które nie zostało uwzględnione.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. z 2012 r., poz. 270 ze zm. dalej: p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Ustawodawca użył w tym przepisie określenia "gdy wykaże", co oznacza, że wnioskodawca ma obowiązek udowodnić i przekonać Sąd, że znajduje się w sytuacji określonej w art. 246 § 1 i 2 p.p.s.a. (por. "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym – komentarz" ; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek; wydanie II – Kantor Wydawniczy ZAKAMYCZE 2006; str. 554).
W niniejszej sprawie treść oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu byłą niewystarczająca do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej. Wbrew bowiem stanowisku wyrażonym w sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego, zawarte we wniosku oświadczenia miały charakter bardzo ogólny, w żaden sposób nie precyzujący, czy i ile skarżący zarabia, jakie są jego koszty utrzymania, jakie posiada zobowiązania. Ze złożonego formularza wynikało jedynie, że ma on na utrzymaniu trójkę dzieci oraz prowadzone jest wobec niego postępowanie egzekucyjne.
Skarżącego wezwano do udokumentowania stanu majątkowego przedstawionego we wniosku o przyznanie prawa pomocy. bowiem zakres żądanych dokumentów i informacji miał istotne znaczenie dla oceny zasadności wniosku.
Skarżący nie odpowiedział na wezwanie referendarza sądowego, nie przedstawił również żadnej z żądanych informacji przy wniesionym sprzeciwie, oświadczając stanowczo, że oświadczenie już złożył.
Sąd stwierdza, że Skarżący nie uzupełnił brakujących danych, a złożone oświadczenia nie pozwalają na jakąkolwiek ocenę jego rzeczywistych możliwości płatniczych. Sąd natomiast nie jest zobowiązany do prowadzenia z urzędu dochodzeń w tej materii, w sytuacji, gdy wnioskodawca uchyla się od złożenia stosownych dokumentów w tym przedmiocie.
Z tych względów Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło