V SA/Wa 2538/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Sędzia WSA - Andrzej Kania, Protokolant - ref. staż. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2015 r. sprawy ze skargi G. P. R. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...]lipca 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej dla grupy producentów rolnych oddala skargę Grupa Producentów Rolnych "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w [...] złożyła w dniu 25 lutego 2014 r. w [...] Oddziale Regionalnym ARiMR wniosek o przyznanie pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 za okres od 17 kwietnia 2013 r. do 16 kwietnia 2018 r. wraz z aktualnym odpisem z KRS, a także wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia tego wniosku, powołując się na art. 58 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego. Do wniosku dołączyła dokumentację medyczną związaną z urazem ortopedycznym, któremu uległ w dniu 7 stycznia 2013 r. jeden ze wspólników – [...] i który to uraz był przyczyną niedochowania 6 miesięcznego terminu z § 3 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 81, poz. 550 ze zm.). Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...], odmówił Grupie producentów rolnych przywrócenia terminu na złożenie wniosku o przyznanie pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Organ I instancji stwierdził w uzasadnieniu, iż określony w § 3 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 20 kwietnia 2007 r. termin 6 miesięcy liczony od dnia wpisu grupy do rejestru jest terminem prawa materialnego, do którego nie ma zastosowania procesowa instytucja przywracania terminu z art. 58 kpa. Grupa Producentów Rolnych "[...]" Sp. z o.o. złożyła w dniu [...] kwietnia 2014 r. zażalenie. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...], utrzymał zaskarżone postanowienie mocy. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, że kwestię terminu w jakim należy złożyć wniosek o przyznanie pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 reguluje § 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Zgodnie z § 3 ust. 3 rozporządzenia – wniosek o przyznanie pomocy składa się w terminie 6 miesięcy od dnia wpisu grupy do rejestru do właściwego ze względu na siedzibę grupy dyrektora oddziału regionalnego Agencji. Spółka została wpisana do rejestru grup producentów rolnych w dniu [...] kwietnia 2013 r., w związku z tym, termin na złożenie wniosku o przyznanie pomocy upłynął w dniu [...] października 2013 r. Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie pomocy w dniu [....] lutego 2014 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Zatem wniosek ten został złożony po upływie terminu określonego w rozporządzeniu, co jest bezsporne. Organ odwoławczy wyjaśnił, że określony rozporządzeniem 6-miesięczny termin do złożenia wniosku o przyznanie pomocy w ramach działania "Grupy producentów rolnych" jest terminem prawa materialnego. Dlatego też organ I instancji słusznie uznał, że w sprawie nie ma zastosowania art. 58 k.p.a. Przepis § 3 ust. 4 rozporządzenia, który umożliwia grupie wydłużenie terminu na złożenie wniosku w sytuacji zaistnienia przypadków siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności uniemożliwiających dotrzymanie terminu, wymaga natomiast złożenia pisemnej prośby przed upływem tego terminu, czego Grupa nie uczyniła. Grupa nie uprawdopodobniła także, że złożenie wniosku o przyznanie pomocy w terminie było niemożliwe albo znacznie utrudnione z powodu działania siły wyższej lub wystąpienia wyjątkowych okoliczności, o których mowa w art. 47 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z 15 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 368 z 23.12.2006, str. 15, ze zm.) - mających wpływ na jej funkcjonowanie. Organ wskazał, iż do przypadków określonych w ust. 4 stosuje się art. 47 ust. 2 rozporządzenia nr 1974/2006 (§ 3 ust. 5 rozporządzenia). Zgodnie z art. 47 ust. 2 rozporządzenia nr 1974/2006 – przypadki siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności są zgłaszane przez beneficjenta lub przez upoważnioną przez niego osobę na piśmie właściwemu organowi, wraz z odpowiednimi dowodami wystarczającymi dla właściwych organów, w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać tej czynności. W art. 47 ust. 1 rozporządzenia nr 1974/2006 określono następujące kategorie siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności: a) śmierć beneficjenta; b) długotrwała niezdolność beneficjenta do wykonywania zawodu; c) wywłaszczenie dużej części gospodarstwa, jeśli takiego wywłaszczenia nie można było przewidzieć w dniu podjęcia zobowiązania; d) katastrofa naturalna poważnie dotykająca grunty gospodarstwa; e) wypadek powodujący zniszczenie budynków dla zwierząt gospodarskich; f) choroba epizootyczna dotykająca część lub całość należącego do rolnika żywego inwentarza. Zdaniem organu odwoławczego żaden z ww. przypadków siły wyższej nie miał miejsca w rozpoznawanej sprawie. [...] nie pełnił funkcji Prezesa Grupy a jego choroba nie uniemożliwiła Grupie podejmowania innych czynności. Grupa Producentów Rolnych "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w [...] złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] sierpnia 2014 r. na postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2014 r. Postanowieniu temu zarzuciła naruszenie przepisów: 1. § 3 ust. 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 – poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że niemożliwe jest wydłużenie terminu o czas niezbędny do dokonania czynności w wypadku zaistnienia wyjątkowych okoliczności po upływie 6 – miesięcznego terminu do złożenia wniosku o przyznanie pomocy, a w konsekwencji przywrócenie terminu; 2. art. 47 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z 15 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) – poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że w niniejszej sprawie nie zachodzą wyjątkowe okoliczności uzasadniające wydłużenie terminu do złożenia wniosku o udzielenie pomocy finansowej. Skargę swoją Skarżąca oparła na zarzutach skierowanych do błędnej w jej przekonaniu i zawężającej interpretacji pojęcia "wydłużenie terminu" stosowanej przez organ. Zdaniem Grupy, gdy wydłużenie terminu jest ograniczone wyłącznie do sytuacji, w których termin ten jeszcze nie upłynął – to możliwość ta wynika wprost z brzmienia przewidującego ją przepisu, co nie ma miejsca w uregulowaniu § 3 ust. 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 20 kwietnia 2007 r. Stojąc na stanowisku, iż wydłużenie tego terminu jest możliwe także po jego upływie, co przybiera postać przywrócenia terminu, Spółka przywołała okoliczności związane z chorobą członka Grupy [...] wskazując, iż stanowią one wyjątkowe okoliczności uzasadniające wydłużenie terminu przewidziane w art. 47 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z 15 grudnia 2006 r. Z powyższych względów Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga w przedmiotowej sprawie nie jest zasadna. Stan faktyczny sprawy został w postępowaniu administracyjnym ustalony prawidłowo. Problem sprowadza się do rozstrzygnięcia o charakterze 6 miesięcznego terminu z § 3 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 81, poz. 550 ze zm.) oraz do dokonania wykładni § 3 ust. 4 tego rozporządzenia w zakresie możliwości skutecznego złożenia pisemnej prośby o wydłużenie 6 miesięcznego terminu na złożenie wniosku o czas niezbędny do dokonania tej czynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie orzekającym, stoi na stanowisku, iż termin 6 miesięcy przewidziany w § 3 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 81, poz. 550 ze zm.) jest terminem prawa materialnego i jako taki nie podlega przywróceniu w oparciu o przepis art. 58 kodeksu postępowania administracyjnego. Odwołując się do wypracowanych przez lata poglądów piśmiennictwa oraz do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego należy wskazać, iż terminem zawitym jest termin, który ogranicza w czasie dochodzenie przed powołanym do tego organem prawa lub inną realizację praw podmiotowych, a jego bezskuteczny upływ powoduje wygaśnięcie prawa. Termin materialny z § 3 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 20 kwietnia 2007 r. związany jest z prawami i obowiązkami Grupy Producentów Rolnych, o których organ rozstrzyga, wydając decyzję administracyjną o przyznaniu pomocy finansowej. Jego uchybienie powoduje wydanie rozstrzygnięcia negatywnego. Jako termin prawa materialnego, nie podlegający przywróceniu w oparciu o przepis art. 58 kpa, 6 – cio miesięczny termin na złożenie wniosku mógłby zostać jedynie wydłużony – i takie właśnie rozwiązanie zawarte jest w § 3 ust. 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 20 kwietnia 2007 r. Zgodnie z jego brzmieniem, na pisemną prośbę Grupy, w przypadku, gdy uprawdopodobni ona, iż złożenie wniosku o przyznanie pomocy w terminie jest niemożliwe albo znacznie utrudnione właściwy ze względu na siedzibę Grupy dyrektor oddziału terenowego Agencji – wydłuża ten termin o czas niezbędny do dokonania tej czynności. W ocenie Sądu, zarówno językowe znaczenie terminu "wydłuża" (za Słownikiem Języka Polskiego m. innymi: czyni dłuższym w czasie) jak i przyjęty w § 3 ust. 4 rozporządzenia czas teraźniejszy : "złożenie wniosku ... w terminie jest niemożliwe" oraz organ "wydłuża ten termin" – jednoznacznie wskazują na zamiar ustawodawcy ograniczenia możliwości złożenia pisemnej prośby o wydłużenie terminu wyłącznie do czasu, gdy 6 miesięczny okres z § 3 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 20 kwietnia 2007 r. jeszcze nie upłynął. Nie może bowiem zostać wydłużony termin, który już upłynął. Bezsporne w sprawie jest, że wniosek Grupy o przyznanie pomocy finansowej wraz z wnioskiem o jego przyjęcie do rozpoznania po upływie przepisanego terminu został złożony w dniu [...] lutego 2014 r. gdy tymczasem Grupa została wpisana do rejestru w dniu [...]kwietnia 2013 r. i 6 –cio miesięczny termin na złożenie wniosku o przyznanie pomocy finansowej jak też ewentualnej prośby o wydłużenie tego 6 – cio miesięcznego terminu upływał w dniu [...] października 2013 r. Wobec złożenia przez Grupę "Wniosku o przyjęcie do rozpoznania wniosku o pomoc finansowa po upływie przepisanego terminu" dopiero w dniu [...] lutego 2014 r. a więc po upływie dopuszczalnego terminu, poza zakresem rozważań Sądu pozostają argumenty Skarżącej dotyczące wyjątkowych okoliczności uniemożliwiających spełnienie wymogu z § 3 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 20 kwietnia 2007 r. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w oparciu o art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił jako niezasadną.