V SA/Wa 2540/15
PostanowienieWSA w Warszawie2016-09-09
Skład orzekający: Joanna Kruszewska-Grońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, która nie przedstawiła wymaganych dokumentów finansowych mimo wezwania sądu, może uzyskać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od opłat sądowych?Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego, która nie przedstawiła wymaganych dokumentów finansowych mimo wezwania sądu, nie wykazała spełnienia przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od opłat sądowych. Ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym, a brak współpracy z sądem uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Spółka F. Sp. z o.o. złożyła skargę kasacyjną od wyroku WSA oddalającego jej skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej o wymierzeniu kary pieniężnej. Do skargi kasacyjnej załączyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od opłat sądowych, powołując się na trudną sytuację finansową. Sąd wezwał spółkę do uzupełnienia wniosku o dokumenty finansowe, czego spółka nie uczyniła.Rozstrzygnięcie
Odmówiono stronie skarżącej – F. Sp. z o.o. z siedzibą w O. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska-Grońska po rozpoznaniu w dniu 9 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku F. Sp. z o.o. z siedzibą w O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od opłat sądowych w całości w sprawie ze skargi F. Sp. z o.o. z siedzibą w O. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia ... kwietnia 2015 r. nr ... w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry postanawia: odmówić stronie skarżącej – F. Sp. z o.o. z siedzibą w O. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Postanowieniem z dnia 2 września 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącej – F. G. C. Spółka z o.o. z siedzibą w O. M. (reprezentowanej przez adwokatów: J. D., Z. G. i L. S.) przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu ww. rozstrzygnięcia – w oparciu o przedstawione przez skarżącą oświadczenia i dokumenty - stwierdzono, że nie wykazała ona spełnienia przesłanek warunkujących zwolnienie od kosztów sądowych. Powyższe orzeczenie skarżąca zaskarżyła zażaleniem, które Naczelny Sąd Administracyjny oddalił postanowieniem z dnia 17 listopada 2015 r. (sygn. akt II GZ 671/15).
Następnie, w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącej Wydziału V Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 stycznia 2016 r., doręczono pełnomocnikowi skarżącej wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 1080 zł – w terminie 7 dni od doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Wpis od skargi w niniejszej sprawie został uiszczony w terminie.
Wyrokiem z dnia 5 maja 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę F. G.C. Sp. z o.o. z siedzibą w O. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Od powyższego wyroku skarżąca wniosła skargę kasacyjną, do której załączyła (złożony na urzędowym formularzu PPPr) wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od opłat sądowych w całości.
W uzasadnieniu wniosku skarżąca powołała się na swoją obecną kondycję finansową, tj. brak środków pieniężnych, brak środków trwałych (z uwagi na zatrzymanie automatów do gier przez urzędy celne), brak zdolności kredytowej oraz brak możliwości dokapitalizowania spółki przez jej jedynego wspólnika. Skarżąca podała również, że jej trudności finansowe mają charakter trwały; istnieją od dłuższego czasu, co uniemożliwiło poczynienie oszczędności na poczet ewentualnych kosztów związanych z prowadzeniem sporów sądowych. Dodała, iż z końcem lutego 2016 r. Bank [...] rozwiązał z nią umowę rachunku bankowego, ponieważ urzędy celne zajęły środki pieniężne na nim zgromadzone, wobec czego bank nie miał możliwości pobrania środków na poczet obsługi tego rachunku. Oświadczyła również, że aktualnie nie zawarła nowej umowy rachunku bankowego.
W oświadczeniu o majątku i dochodach spółka wskazała, iż jej kapitał zakładowy wynosi 5.000,00 zł, wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok to [...] zł, a w ostatnim roku obrotowym odnotowała stratę w wysokości [...] zł.
W związku z kolejnym wnioskiem skarżącej o przyznanie prawa pomocy oraz mając na uwadze, iż informacje zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny sytuacji finansowej skarżącej spółki, (w wykonaniu zarządzenia referendarza sądowego) pełnomocnik skarżącej został wezwany do wyjaśnienia w terminie 14 dni, czy sytuacja materialna skarżącej zmieniła się w stosunku do stanu jaki istniał w momencie rozpoznawania poprzedniego wniosku o przyznanie prawa pomocy (wrzesień 2015 r.), a jeśli tak, to zobowiązano go do nadesłania dokumentów potwierdzających zmianę stanu majątkowego i dochodów skarżącej. Jednocześnie wezwano pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia w ww. terminie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedstawienie:
a/ pełnego rocznego sprawozdania finansowego spółki za 2015 rok,
b/ deklaracji CIT-8 za 2015 rok,
c/ wyciągów ze wszystkich posiadanych przez skarżącą spółkę rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy, obejmujących informację o wszystkich transakcjach dokonanych na rachunkach w objętym wezwaniem terminie, a w przypadku zamknięcia rachunku bankowego – zobowiązać do przedłożenia dokumentu potwierdzającego tę okoliczność.
Powyższe wezwanie doręczono pełnomocnikowi skarżącej spółki 27 lipca 2016 r. i dotychczas nie zostało ono wykonane.
Zgodnie z art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. (dalej p.p.s.a.), jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej, mianowicie skarżąca została wezwana do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, czego nie uczyniła.
W myśl art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z treści powyższego przepisu wynika, iż ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W związku z tym musi on przedstawić Sądowi argumentację, która potwierdzałaby jego niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie tych kosztów. Jeżeli zatem strona nie dopełniła w całości lub w części obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego i dochodów, to fakt ten uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (patrz: J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wyd. II, Warszawa 2006, s. 527).
W niniejszej sprawie, pomimo wezwania Sądu, strona skarżąca nie przedstawiła żadnych informacji ani dokumentów obrazujących jej aktualną sytuację majątkową. Wobec tego nie jest możliwe ustalenie, czy skarżąca wypełnia przesłanki z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało postanowić jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło