V SA/Wa 2542/07

PostanowienieWSA w Warszawie2007-10-12

Skład orzekający: Referendarz sądowy Konrad Łukaszewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która posiada stałe źródło dochodów i nieruchomość, można odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia z opłat sądowych, jeśli miesięczne wydatki na utrzymanie i leki wynoszą 1.300 zł, a wpis od skargi wynosi 100 zł?
Ratio decidendi
Prawo pomocy stanowi wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania. Osoba fizyczna może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W przypadku posiadania stałego źródła dochodów i nieruchomości, a także przy relatywnie niskiej kwocie wpisu od skargi, strona powinna znaleźć pokrycie w swoich dochodach przez ograniczenie wydatków niebędących niezbędnymi. Odmowa zwolnienia z opłat sądowych w takiej sytuacji jest uzasadniona, jeśli nie spowoduje to uszczerbku w koniecznym utrzymaniu.
Stan faktyczny
Strona skarżąca T. S. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, w tym o zwolnienie z opłat sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu, w związku ze skargą na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Wnioskodawca wskazał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonką, posiada mieszkanie, a jego jedynym dochodem jest emerytura. Miesięczne wydatki na utrzymanie i leki wynoszą około 1.300 zł.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. ustanowienia adwokata. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (zwolnienie z opłat sądowych).

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Konrad Łukaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 12 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi T. S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] sierpnia 2007 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. ustanowienia adwokata, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Występując ze skargą na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...] sierpnia 2007 r. o numerze [...] strona wniosła o przydzielenie adwokata z urzędu i zwolnienie z opłat sądowych. Przedmiotowy wniosek został uzupełniony na urzędowym formularzu PPF z 5.10.2007 r. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca wskazał, iż we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z małżonką, posiadają mieszkanie o pow. [...], natomiast nie posiadają zasobów pieniężnych, oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Skarżący oświadczył, iż jedynym źródłem jego dochodów jest świadczenie emerytalne w wysokości [...] brutto. W uzasadnieniu wniosku podniósł ponadto, iż małżonka nie osiąga dochodów i pozostaje na jego utrzymaniu, zaś miesięczne wydatki na utrzymanie i zakup lekarstw wynoszą około 1.300 zł. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Prawo pomocy stanowi wyjątek od obowiązującej w postępowaniu przed sądem administracyjnym zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych z jej udziałem w sprawie (wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: P.p.s.a. Stosownie do treści przepisu art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., może zostać ono przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Do osób tych zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone. Podkreślić na wstępie należy, iż zasadność wniosku rozpatrywano w dwóch aspektach, tj. z jednej strony uwzględniono wysokość obciążeń finansowych, jakie strona będzie zobowiązana ponieść w postępowaniu (na obecnym etapie wpis od skargi w wysokości 100 zł oraz ewentualne koszty zastępstwa profesjonalnego pełnomocnika), z drugiej zaś strony jej możliwości majątkowe i finansowe. Biorąc pod uwagę, iż skarżący posiada stałe źródło dochodów w wysokości [...] oraz nieruchomość o pow. [...], a kwota wpisu od skargi wynosi 100 zł, uznać należało, iż jego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie w części zwolnienia go od udziału w kosztach sądowych. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, strona dla wydatków związanych z postępowaniem sądowym winna znaleźć pokrycie w swych dochodach przez odpowiednie ograniczenie innych wydatków nie będących niezbędnymi dla utrzymania. W tym stanie rzeczy, wnioskodawcę nie sposób uznać za osobę, której sytuacja majątkowa nie pozwala na pokrycie należnych opłat sądowych. Za przyjęciem takiego stanowiska przemawia również oświadczenie wnioskodawcy, iż miesięczne wydatki na utrzymanie i zakup lekarstw wynoszą 1.300 zł. Wniosek został natomiast uznany za zasadny w pozostałym zakresie. Porównując wykazywaną sytuację majątkową z obciążeniem wynikającym z zastępstwa profesjonalnego pełnomocnika przyjąć bowiem należało, iż udział strony w tych wydatkach mógłby spowodować uszczerbek w koniecznym utrzymaniu rodziny. Reasumując, jeżeli skarżący dysponuje jakimikolwiek zasobami majątkowymi winien partycypować w kosztach postępowania. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest bowiem formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło