V SA/Wa 2542/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Asesor WSA - Piotr Kraczowski, Protokolant - Sylwia Wojtkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2008 r. sprawy ze skargi T.S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich. 1. oddala skargę, 2. zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata A.M. z Kancelarii Adwokackiej [...] W., ul. E. [...] tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu kwotę 292,80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) w tym tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych), tytułem 22 % podatku od towarów i usług kwotę 52,80 zł (pięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy). Przedmiotem skargi z 29 sierpnia 2007 r. wniesionej przez T.S. jest decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...] sierpnia 2007 r., Nr [...], którą organ administracyjny utrzymał w mocy decyzję własną z [...] kwietnia 2005 r., Nr [...] o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich. Zaskarżone orzeczenie wydane zostało w następującym stanie faktycznym: Wnioskiem z 4 marca 2005 r. T.S. wystąpił do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o przyznanie uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu wniosku podniósł, iż przebywał w obozie karnym w [...] od [...] do [...]. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, decyzją z [...] kwietnia 2005 r., Nr [...] odmówił stronie przyznania uprawnień kombatanckich wskazując, iż przedstawione przez stronę oświadczenia świadków nie są wiarygodnym dowodem w sprawie, ponieważ świadkowie ci nie pochodzą z tej samej miejscowości co strona. Następnie postanowieniem z [...] października 2005 r. ww. organ zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu podał, że przesłuchania świadków powołanych przez stronę ujawniły uzasadnione podejrzenie, że ich oświadczenia zostały sfałszowane. Oświadczenia świadków stanowią istotne źródło dowodowe co uniemożliwia wydanie decyzji gdy istnieją wątpliwości co do wiarygodności tych dowodów. Organ podał także, że w sprawie tych oświadczeń skierował stosowne powiadomienie do prokuratury. Postanowieniem z [...] lipca 2006 r. organ podjął zawieszone postępowanie administracyjne. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że rozpatrzenie sprawy nie zależy już od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Za taki stanowiskiem przemawia przyjęty przez organ ścigania kierunek postępowania gdzie prawidłowość oświadczeń świadków nie będzie pierwszoplanowym przedmiotem analizy. Następnie decyzją z [...] sierpnia 2006 r. organ utrzymał w mocy decyzję własną z [...] kwietnia 2005 r. o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że brak jest urzędowego lub prywatnego dokumentu potwierdzającego pobyt strony i jej rodziny w obozie przesiedleńczym w [...]. Brak jest również dokumentów, które potwierdzałyby, iż mieszkańcy wsi G. zostali w [...] wysiedleni do obozu. Z pisma Głównej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia 15 czerwca 2005 r. wynika, że podmiot ten nie posiada materiałów, na podstawie których można byłoby potwierdzić fakt przeprowadzenia przez okupanta niemieckiego w [...] r. akcji wysiedleńczej w miejscowości G.. Na podstawie ankiet Okręgowej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich w Warszawie można potwierdzić tylko wysiedlenie w [...] r. jednej, pięcioosobowej rodziny B. Natomiast Instytut Pamięci Narodowej Biuro Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów w Warszawie w piśmie z 11 lipca 2005 r. wskazał, że w zachowanych aktach i kartotece osobowej Tajnej Policji Państwowej w byłej rejencji [...] nazwisko rodziny strony nie figuruje. W tej sytuacji organ wskazał, że nie można uznać za wystarczające oświadczeń świadków, które obok relacji własnej osoby zainteresowanej są jedynym dowodem, że strona przebywała w obozie w [...]. Na powyższą decyzję T.S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wyrokiem z dnia 19 stycznia 2007 r., sygn. akt V SA/Wa 1573/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję bowiem organ nie zawiadomił strony o miejscu i terminie przeprowadzenia przesłuchania świadków, a treść protokołów przesłuchań wskazuje, że w tych czynnościach dowodowych nie uczestniczyła strona, co w sposób oczywisty narusza przepis art. 79 § 1 i § 2 k.p.a. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z [...] sierpnia 2007 r., nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] kwietnia 2005 r., odmawiającą przyznania uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu organ wskazał, iż skarżący nie przedstawił dowodów potwierdzających, "że został osadzony w [...] w obozie o charakterystyce określonej w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit b ustawy o kombatantach ..., ani nawet w żadnym innym obozie w tym mieście". Natomiast przedstawione przez stronę oświadczenia świadków J.K. i W.O., okazały się niewiarygodne (oświadczenia pisemne przeczyły zeznaniom ustnym). W skardze do Wojewódzkiego Sądu administracyjnego w Warszawie T.K. podniósł, iż ani on ani przesłuchani w sprawie świadkowie nie pamiętają dokładnie " (...) tamtych wydarzeń. Było to bardzo dawno temu, a pamięć jest zawodna. Potwierdzili jednak, że przebywałem w obozie pod "czarną chorągwią" który był w dyspozycji gestapo i na przymusowych robotach." Jednocześnie w przypadku braku "możliwości przyznania (...) uprawnień kombatanckich", zwrócił się o "dodatek do emerytury". W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Sądy administracyjne w tym sąd wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 07 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych [Dz. U. nr 153, poz. 1269]. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z 30 08 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.], w którym wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie. Jednocześnie Sąd wyjaśnia, że o uprawnieniach i obowiązkach stron postępowania wynikających z przepisów prawa materialnego rozstrzyga właściwy organ administracyjny. Sąd administracyjny nie ma uprawnień do merytorycznego załatwienia sprawy administracyjnej, a więc do przyznania uprawnień kombatanckich czy też dodatku do emerytury, zgodnie z wnioskiem skarżącego zawartym w skardze. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu i na podstawie ww. ustaw, Sąd nie dopatrzył się, aby decyzja ta została wydana z naruszeniem norm prawa stanowiących podstawę jej wydania. Należy zatem stwierdzić, iż zarzuty zawarte w skardze nie zasługują na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż w myśl przewidzianej przepisem art. 77 § 1 k.p.a. zasady oficjalności organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Stosownie natomiast do zasady swobodnej oceny dowodów, zawartej w przepisie art. 80 k.p.a., organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Zgodnie zaś z przepisem art. 107 § 1 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, iż ustalenia organu są prawidłowe, a wnioski wyprowadzone z zebranego materiału dowodowego nie wykraczają poza swobodną ocenę dowodów. Materialnoprawną podstawę zaskarżonego orzeczenia stanowi przepis art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r., nr 42, poz. 371 ze zm.), który stanowi, że represjami w rozumieniu ustawy są okresy przebywania w innych miejscach odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa. Zgodnie zatem z dyspozycją zawartą w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b, aby uznać, że skarżący podlegał określonym w nim represjom, przesłanką konieczną i zarazem wystarczającą jest udowodnienie okoliczności samego tylko przebywania w takim właśnie miejscu odosobnienia. W ocenie Sądu, organ zasadnie uznał, iż ta okoliczność nie została udowodniona. Kierownik Urzędu słusznie odmówił wiarygodności twierdzeniom samego skarżącego oraz zeznaniom świadków odnośnie pobytu w obozie w [...], wskazując, iż budzą one wątpliwości, z uwagi na rozbieżności pomiędzy pisemnymi oświadczeniami, a ustnymi wyjaśnieniami tych samych świadków. Podkreślenia wymaga bowiem, że o ile z treści pisemnych oświadczeń J.K. i W.O. wynikało że świadkowie wraz z T.S. przebywali w obozie w tym samym czasie, to składając zeznania ustne okolicznościom tym świadkowie zaprzeczyli. W.O., podczas przesłuchania w dniu [...] września 2005 r. zeznała co prawda, iż przed wojną, widywała ojca T.S. natomiast w obozie w [...] jej rodzina przebywała wraz z rodziną S., jednakże w toku przesłuchania przeprowadzonego [...] czerwca 2007 r., wskazała, iż nie pamięta by T.S. przebywał w obozie w [...], a oświadczenie dla skarżącego podpisała nieświadomie. Wyjaśniła, że pisemne oświadczenie z [...] lutego 2005 r. podpisała w domu, bowiem zainteresowany przyszedł z gotowym już oświadczeniem. Podobnie J.K. przesłuchany [...] września 2005 r. wskazał, iż o wysiedleniu rodziny T.S. słyszał z opowieści ojca natomiast on sam nikogo nie pamięta. Należy zgodzić się ze stanowiskiem organu, iż złożenie oświadczenia przez świadka, w żadnym razie nie może polegać na podpisaniu wypełnionego przez inną osobę druku. Oświadczenie świadka winno być oparte na jego własnej wiedzy, a nie relacji osób osobiście zainteresowanych, którą to relację świadek następnie traktuje jako własne zeznanie. Podnieść również należy, iż badając zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wyjaśnił, że zaświadczenie Urzędu Gminy S. z [...] lutego 2005 r. nie mogło być potraktowane jako zaświadczenie w rozumieniu art. 217 k.p.a., bowiem z treści dokumentu wynika, iż został on wydany w oparciu o rejestr osób poszkodowanych przez władze niemieckie, podczas gdy sporządzane po zakończeniu wojny ankiety szkód wojennych z obszaru powiatu [...] i [...] przechowywane są w Archiwum [...] Oddział w M. i Oddział w P. Kierownik Urzędu wyjaśnił również, iż nie jest możliwym aby wysiedlona rodzina T.S. została osadzona w obozie policji bezpieczeństwa bowiem nie umieszczano tam osób wysiedlonych. Jak bowiem wynika z informacji udzielonych przez Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, przejściowy obóz dla wysiedlanych, utworzony został w części oddzielnej od obozu policji bezpieczeństwa, a osadzone tam osoby nie podlegały policji bezpieczeństwa. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.