V SA/Wa 2543/10
WyrokWSA w Warszawie2011-04-27
Skład orzekający: Krystyna Madalińska-Urbaniak, Izabella Janson, Andrzej Kania
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, która trwale zaprzestała wykonywania zawodu rybaka przed złożeniem wniosku o dofinansowanie w ramach programu operacyjnego dotyczącego restrukturyzacji sektora rybołówstwa, może zostać uznana za rybaka w rozumieniu przepisów wspólnotowych i krajowych, uprawniającego do przyznania pomocy finansowej na wcześniejszą emeryturę?Ratio decidendi
Sąd uznał, że osoba, która trwale zaprzestała wykonywania zawodu rybaka przed złożeniem wniosku o dofinansowanie, nie może być uznana za rybaka w rozumieniu przepisów wspólnotowych (art. 3 lit. b rozporządzenia WE nr 1198/2006) ani krajowych. Program operacyjny ma na celu restrukturyzację sektora rybołówstwa i wsparcie osób dotkniętych zmianami, a nie pomoc socjalną dla osób, które dawno zaprzestały wykonywania zawodu. W związku z tym organy administracji słusznie odmówiły przyznania pomocy finansowej.Stan faktyczny
J.S. złożył wniosek o dofinansowanie w ramach Programu Operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" na operację "Wcześniejsza emerytura". Wskazał, że pracował w zawodzie rybaka od 1985 do 2001 roku i ukończył 55 lat. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR odmówił przyznania pomocy, uznając, że wnioskodawca trwale zaprzestał wykonywania zawodu rybaka w 2001 roku i nie może korzystać z pomocy. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał decyzję w mocy, argumentując, że wnioskodawca nie był rybakiem w rozumieniu przepisów wspólnotowych i krajowych na dzień składania wniosku.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Andrzej Kania, Protokolant sekretarz sądowy - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi J.S. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych; oddala skargę
| W dniu [...] listopada 2009 r. J.S. złożył do [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosek|
|o dofinansowanie w ramach środka 1.5 "Rekompensaty społeczno gospodarcze w celu zarządzania krajową flotą rybacką" na operację |
|"Wcześniejsza emerytura" Programu Operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013". Do |
|wniosku dołączył dokumenty potwierdzające zatrudnienie w zawodzie rybaka od dnia [...] kwietnia 1985 roku do dnia [...] maja 2001 roku. |
|Wnioskodawca w dniu [...].11.2009 r. ukończył 55 lat . |
|Decyzją wydaną [...] lipca 2010r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR odmówił przyznania J.S. wnioskowanej pomocy finansowej.|
|W uzasadnieniu decyzji organ administracyjny przytoczył przebieg dotychczasowego postępowania oraz wskazując na przepisy prawa odnoszące |
|się do przyznawania pomocy w ramach operacji "Wcześniejsze emerytury" wyjaśnił, iż wnioskodawca na dzień złożenia wniosku nie wykonywał |
|zawodu rybaka i nie wykonuje od 31 maja 2001 roku. W ocenie organu I instancji wnioskodawca nie może zatem korzystać z pomocy |
|przewidzianej Programem Operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" ponieważ jak |
|wynika z okoliczności ustalonych w sprawie w sposób trwały zaprzestał wykonywania zawodu rybaka zgodnie z przedstawionymi świadectwami |
|pracy w roku 1983. Tym samym nie może korzystać z pomocy przewidzianej Programem Operacyjnym “Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i |
|nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013". |
| |
|W odwołaniu od powyższej decyzji wnioskodawca nie zgadzając się z rozstrzygnięciem, zakwestionował dokonaną przez organ I instancji |
|wykładnię przepisu art. 21 ust 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 28 czerwca 2009r. w sprawie szczegółowych warunków i |
|trybu przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizacje środków objętych osią priorytetową 1- Środki na rzecz dostosowania|
|floty rybackiej, zawartą w programie operacyjnym " Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007 - 2013".|
| |
|Rozpoznając sprawę w następstwie odwołania, decyzją z [...] września 2010 r., nr [...] Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji |
|Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego z [...] lipca 2010 r. W uzasadnieniu organ II instancji stwierdził, iż |
|ubiegający się o dofinansowanie nie przedstawił dokumentów potwierdzających, iż w dniu składania wniosku o dofinansowanie był rybakiem w |
|rozumieniu art. 3 lit. b rozporządzenia Rady (WE) nr 1198/2006 z dnia 27 lipca 2006 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz. U.|
|UE L 223 z dnia 15 sierpnia 2006 r., str. 1) – dalej: "rozporządzenie 1198/2006". Z uwagi na powyższe organ uznał, iż skarżący nie spełnił|
|wymogów z § 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 czerwca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu |
|przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 1 – Środki na rzecz dostosowania |
|floty rybackiej, zawartą w programie operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" |
|(Dz. U. Nr 101, poz. 840, z późn. zm.) – dalej: "rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 czerwca 2009 r.", co wyklucza |
|go z możliwości otrzymania pomocy finansowej na realizację operacji dotyczącej wcześniejszej emerytury w ramach środka 1.5 "rekompensaty |
|społeczno-gospodarcze w celu zarządzania krajową flotą rybacką". Organ odwoławczy podkreślił ponadto, iż zgodnie z art. 18 rozporządzenia |
|wspólnotowego przedmiotowy program operacyjny obejmuje okres od 1 stycznia 2007r. do 31 grudnia 2013r. W związku z tym nie ma możliwości |
|udzielenia pomocy finansowej na realizację operacji dotyczącej wcześniejszej emerytury osobom, które utraciły pracę przed rozpoczęciem w/w|
|wymienionego okresu. Prezes Agencji wskazał również, że przedmiotowy program operacyjny ma na celu przeprowadzenie restrukturyzacji |
|sektora rybołówstwa, a przyznawana pomoc ma zrekompensować pracownikowi skutki tej restrukturyzacji. Dlatego też pomoc ta skierowana jest |
|do rybaków, którzy mają zamiar trwale zaprzestać wykonywania zawodu rybaka w związku z realizacją programu. |
|Od powyższej decyzji J.S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie w całości. W |
|uzasadnieniu skargi skarżący wskazał podobnie jak w odwołaniu, iż decyzja Prezesa ARiMR wydana została na podstawie błędnej wykładni § 21 |
|ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 czerwca 2009 r. Wbrew twierdzeniom organu skarżący spełniał bowiem na |
|dzień złożenia wniosku wszystkie warunki określone tym przepisem – trwale zaprzestał wykonywania zawodu rybaka, miał ukończone 55 lat oraz|
|pracował w tym zawodzie ponad 10 lat. |
|W ocenie skarżącego argumentacja organu II instancji, iż na dzień złożenia wniosku wnioskodawca nie wykonywał zawodu rybaka pozostaje w |
|sprzeczności z literalną treścią § 21 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia, z którego wynika, że pomoc przysługuje rybakowi który zaprzestał i |
|to w sposób trwały wykonywania zawodu rybaka. Skarżący podkreślił, iż nie można być jednocześnie, jak sugeruje Prezes ARiMR, osobą której |
|zajęciem jest zawodowe rybactwo na pokładzie czynnego statku rybackiego, a jednocześnie trwale zaprzestać wykonywania zawodu rybaka. |
|W odpowiedzi na skargę Prezes Agencji podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi, jako |
|niezasadnej. |
| |
|Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: |
|Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. |
|Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) sądy |
|administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, |
|jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o |
|postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej: p.p.s.a., w którym wskazano, iż sądy administracyjne|
|stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. |
|Jest nią – bez wątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną polegającą na zbadaniu, czy organ |
|administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone |
|rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie. |
|Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź |
|przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na |
|rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy|
|decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). |
|Spór w przedmiotowej sprawie dotyczy interpretacji przepisów w sprawie przyznania wcześniejszych emerytur za odejście z sektora rybactwa w|
|szczególności § 21 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 czerwca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu |
|przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 1- Środki na rzecz dostosowania floty|
|rybackiej, zawartą w programie operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" ( Dz. U. |
|09 Nr 101 poz. 840 ze zm ). Organy orzekające w sprawie, opierając się na treści świadectw pracy dołączonych do wniosku ustaliły, iż |
|wnioskodawca na wiele lat przed i w dniu złożenia wniosku o dofinansowanie, nie wykonywał zawodu rybaka czyli nie spełnił przesłanki |
|określonej w ust. 1 ww. przepisu. Skarżący twierdzi natomiast, iż spełnił wszystkie przesłanki wymienione w § 21 rozporządzenia Ministra |
|Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 czerwca 2009 r. |
|W związku z powyższym przypomnieć należy, że zgodnie z treścią §21 ust 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 czerwca|
|2009 r. w brzmieniu obowiązującym do 27 marca 2010r. pomoc w ramach rekompensat społeczno-gospodarczych na realizację operacji dotyczących|
|wcześniejszych emerytur jest przyznawana, w formie rekompensaty, rybakowi, który: |
|- trwale zaprzestał wykonywania zawodu rybaka, |
|- ukończył, co najmniej 55 rok życia, |
|- pracował w zawodzie rybaka na statku rybackim, co najmniej przez 10 lat. |
|Przedmiotowa pomoc finansowa może być zatem przyznana rybakowi spełniającemu łącznie wszystkie wyżej wymienione warunki. W ocenie Sądu |
|organy administracyjne na podstawie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego słusznie uznały, iż w myśl obowiązujących przepisów prawa |
|wspólnotowego jak i krajowego co do warunków przyznawania pomocy finansowej na realizację środków objętych PO “Zrównoważony rozwój sektora|
|rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007- 2013" skarżący nie spełniał podstawowego warunku określonego w §21 ust. 1 |
|rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 czerwca 2009 r., tj. nie był on rybakiem w rozumieniu obowiązujących przepisów |
|prawa. Na podstawie przedstawionych przez skarżącego świadectw pracy wynika, że skarżący zaprzestał pracy w zawodzie rybaka w 2001 r. |
|Wniosek o przyznanie pomocy finansowej w ramach PO "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" |
|środek 1.5 "Rekompensaty społeczno gospodarcze w celu zarządzania krajową flotą rybacką" jest rozpoznawany na podstawie regulacji |
|krajowych, tj. rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 czerwca 2009 r., stanowiącego akt wykonawczy- wydany na podstawie|
|art. 19 ustawy z dnia 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu |
|Rybackiego (Dz. U. Nr 72, poz. 619 ze zm.), przy uwzględnieniu regulacji WE tj. rozporządzenia WE nr 1198/2006 i rozporządzenia WE nr |
|498/2007 z dnia 26 marca 2007r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia Rady WE nr 1198/2006 (Dz. Urz. L 120 z |
|10.05.2007 r.). Podkreślenia wymaga, iż krajowe kryteria selekcji dotyczące podmiotów, którym może być przyznana pomoc na operację |
|"Wcześniejsze emerytury" w ramach środka 1.5 muszą być zgodne z prawem Unii Europejskiej, a tym samym w razie jakichkolwiek wątpliwości, |
|wszelkich interpretacji w zakresie stosowanych definicji ustawowych należy dokonywać w oparciu o źródłowe regulacje prawa UE. |
|Rozporządzenie Rady WE Nr 1198/2006 z 27 lipca 2006r. ustanawiające Europejski Fundusz Rybacki w art. 18 stanowi, że Program operacyjny |
|obejmuje okres od 1 stycznia 2007r. do 31 grudnia 2013r., zaś zgodnie z art. 27 rozporządzenia fundusz ten może mieć udział w finansowaniu|
|środków społeczno gospodarczych proponowanych przez państwa członkowskie na rzecz rybaków dotkniętych zmianami w zakresie rybactwa , które|
|to środki obejmują między innymi wcześniejsze odejścia z sektora rybactwa , w tym wcześniejsze emerytury. Oznacza to zrekompensowanie |
|osobom wykonującym zawód rybaka niekorzystnych zmian w sytuacji zdecydowania się na wcześniejsze odejście z sektora rybactwa ( |
|zrezygnowanie z wykonywania zawodu ). Tym samym, jak słusznie zauważa organ nie jest to program pomocy socjalnej związanej z |
|funkcjonowaniem branży w krajach członkowskich w latach ubiegłych. Ma natomiast zapewnić restrukturyzację zmian w stosunku do stanu |
|istniejącego obecnie. |
|Wskazać należy, iż definicja pojęcia "rybak" określona została również w przepisach wspólnotowych tj w art. 3 lit. b) powyższego |
|rozporządzenia WE Nr 1198/2006. Zgodnie z treścią tego przepisu na potrzeby przedmiotowego rozporządzenia przez pojęcie "rybak" rozumie |
|się; osobę, której zajęciem – uznanym przez państwo członkowskie – jest zawodowe rybactwo na pokładzie czynnego statku rybackiego. Jak |
|słusznie podniesiono w odpowiedzi na skargę, rybakiem w rozumieniu tego przepisu jest, zatem wyłącznie taka osoba, która aktywnie wykonuje|
|zawód rybaka na statku rybackim. Tym samym nie można uznać za rybaka osoby, która posiada wprawdzie uprawnienia do pracy w zawodzie |
|rybaka, lecz faktycznie zawodu tego nie wykonuje. Skarżącego nie świadczącego pracy w zawodzie rybaka od 2001roku nie można było zatem |
|uznać za rybaka w rozumieniu przepisu art. 3 lit b rozporządzenia 1198/2006. |
|Na gruncie prawa krajowego realizację wsparcia wspólnotowego na rzecz zrównoważonego rozwoju sektora rybactwa zapewnia ustawa z 3 kwietnia|
|2009r.o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego ( Dz. U 09 Nr 72 poz. 619). |
|Ustawa ta określa zadania oraz właściwość organów w zakresie wspierania zrównoważonego sektora rybackiego z udziałem środków finansowych |
|pochodzących z EFR jak również warunki i tryb przyznawania wypłaty oraz zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osiami |
|priorytetowymi zawartymi w programie operacyjnym w zakresie nieokreślonym w przepisach Unii Europejskiej ( rozporządzeniu Rady WE |
|1198/2006 i rozp. Komisji WE 498/2007) lub przewidzianych w tych przepisach do określenia przez państwo członkowskie UE ( art. 1 pkt 1 i 2|
|ustawy ). Określa również osie priorytetowe Programu operacyjnego w tym przedmiotową oś priorytetową 1- Środki na rzecz dostosowania floty|
|rybackiej, która z kolei obejmuje między innymi rekompensaty społeczno gospodarcze w celu zarządzania krajową flotą rybacką ( art. 3 pkt 1|
|lit e ustawy). Z kolei art. 19 powyższej ustawy stanowi delegację dla ministra właściwego do spraw rybołówstwa by w drodze rozporządzenia |
|określił szczegółowe warunki i tryb przyznawania, wypłaty lub zwracania pomocy w ramach poszczególnych osi priorytetowych, o których mowa |
|w art 3 ustawy zapewniając prawidłową realizację programu oraz istotę i cel poszczególnych środków o których mowa w art 3 pkt 1-4. |
|Na tej podstawie Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi rozporządzeniem z dnia 26 czerwca 2009r. (Dz.U. 9 Nr 101, poz. 840) określił szczegółowe|
|warunki przyznawania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 1. |
|Warunki do przyznania pomocy na realizację operacji dotyczących wcześniejszych emerytur przyznawanych w formie rekompensaty określa |
|wspomniany już wyżej § 21 powyższego rozporządzenia wykonawczego. Dokonując wykładni powyższego przepisu z uwzględnieniem istoty i celu |
|powyższego środka zdaniem Sądu rację ma organ administracyjny uznając, że do spełnienia przesłanki wymienionej w § 21 ust. 1 |
|rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 czerwca 2009r. konieczne jest więc wykonywanie pracy na statku rybackim w |
|zawodzie rybaka w czasie wystąpienia z wnioskiem o dofinansowanie oraz zobowiązanie się następnie do trwałego zaprzestania wykonywania |
|tego zawodu. Nie jest więc możliwe przyznanie pomocy finansowej w formie wcześniejszej emerytury wnioskodawcy, który odszedł z zawodu |
|rybaka na wiele lat wcześniej przed dniem złożenia wniosku o dofinansowanie, gdyż osoba taka składając wniosek nie jest już rybakiem w |
|rozumieniu art. 3 lit. b) rozporządzenia nr 1198/2006. |
|Mając na uwadze zarzuty skargi zauważyć należy, że powyższa definicja rybaka określona w art. 3 lit b rozporządzenia 1198/2006 znajduje |
|także zastosowanie w przedmiotowej sprawie. Skoro beneficjent ma złożyć pisemne zobowiązanie (na przyszłość) o zaprzestaniu wykonywania |
|zawodu rybaka, zamiarem prawodawcy było wyłączenie z katalogu potencjalnych wnioskodawców osób, które zaprzestały już prowadzenia |
|działalności rybackiej (por. załącznik nr I ust. 5 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 26 czerwca 2009r.). Jak już |
|wyżej wskazano program ten ma bowiem zapewnić restrukturyzację gałęzi gospodarki i zmian w stosunku do stanu obecnego. Jego celem nie jest|
|objęcie pomocą pracowników sektora rybackiego wykonujących pracę w okresach poprzednich, lecz ochrona socjalna pracowników sektora |
|rybołówstwa dotkniętego skutkami realizacji programu operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów |
|rybackich na lata 2007-2013". Udzielanie pomocy podmiotom, które nie tylko przed okresem obowiązywania programu ale nawet przed |
|wstąpieniem Polski do UE , nie wykonują zawodu rybaka, nie byłoby zatem realizacją tego programu, jak również pozostawałoby w sprzeczności|
|z istotą i celem tego środka . |
|W przedmiotowej sprawie wnioskodawca składając wniosek z dnia [...] listopada 2009 r. i dołączając do wniosku świadectwa pracy – wykazał, iż|
|jego zatrudnienie w zawodzie rybaka ustało w 2001r., a zatem na wiele lat przed złożeniem wniosku o dofinansowanie. W świetle |
|przedstawionych powyżej kryteriów przyznania wnioskowanej pomocy finansowej, organy administracyjne słusznie odmówiły zatem uwzględnienia |
|złożonego wniosku. |
|Mając wszystkie powyższe okoliczności na uwadze, Sąd uznał, że organy administracji obu instancji w sposób prawidłowy zebrały materiał |
|dowodowy, należycie go oceniły, zaś wydane na jego podstawie decyzje odpowiadają prawu. |
|Z tych względów, w oparciu o art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę. |
| | |
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło