V SA/Wa 2544/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Sędzia WSA - Irena Jakubiec - Kudiura, Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Protokolant - st. sekr. sąd. Agnieszka Groszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... sierpnia 2010 r., nr ... w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności dla gospodarstwa niskotowarowego; 1. oddala skargę; 2. zasadza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adw. M. Z. kwotę ... zł (... złotych ... groszy) w tym tytułem wynagrodzenia kwotę ... zł (... złotych) i tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę ... zł (... złotych ... groszy) tytułem wynagrodzenia za udzieloną pomoc prawną świadczoną z urzędu. Przedmiotem skargi wniesionej przez J. B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia ...08. 2010r, Nr ... utrzymująca w mocy decyzję własną z dnia ... czerwca 2010r w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności dla gospodarstwa niskotowarowego. Przedmiotowa decyzja została podjęta w następującym stanie faktycznym: W dniu ... listopada 2006r J. B. złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR w T. wniosek o pomoc finansową na wspieranie gospodarstw niskotowarowych. Decyzją z dnia ... marca 2007r Kierownik Biura Powiatowego Agencji przyznał wnioskowane płatności. Zostały one wypłacone Wnioskodawczyni w dwóch ratach: I – w wysokości ... zł zrealizowana w dniu ... maja 2007r, II rata – w wysokości ... zł zrealizowania w dniu ... maja 2008r. W dniu ... maja 2008r , w BP Agencji J. B. złożyła oświadczenie, z którego wynika, że aktem notarialnym z dnia ... października 2007r. Rep. A nr ... przeniosła własność gospodarstwa niskotowarowego na rzecz syna S. B. Zawiadomieniem z dnia ... września 2008r Kierownik BP ARiMR w T. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wstrzymania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego. ... października 2008r Wnioskodawczyni złożyła oświadczenie o zapoznaniu się z aktami sprawy, jednocześnie informując o braku możliwości zwrotu pobranych rat płatności z uwagi na trudną sytuację materialną. Decyzją z dnia ... października 2008r Kierownik BP ARiMR wstrzymał płatność dla gospodarstwa niskotowarowego, przyznaną decyzją z dnia ... marca 2007r. Decyzja z dnia ... stycznia 2009r. Dyrektor ... Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy powyższą decyzję. Wniesioną na tę decyzje przez J. B. skargę WSA odrzucił w dniu 19 sierpnia 2009r. Wobec powyższego Dyrektor OR ARiMR zawiadomieniem z dnia ... kwietnia 2010r wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków finansowych z tytułu wsparcia gospodarstw niskotowarowych, przyznanych decyzja z dnia ... marca 2007r. Decyzją z dnia ... czerwca 2010r Dyrektor OR ARiMR ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności w wysokości .... zł. Rozpatrując ponownie sprawę, w wyniku złożonego przez Wnioskodawczynię wniosku. Prezes ARiMR utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W jej uzasadnieniu wskazał, ze J. B. przeniosła własność gospodarstwa rolnego przed upływem 5 lat od dnia przyznania płatności w związku z zaprzestaniem prowadzenia działalności rolniczej w celu uzyskania świadczeń z ubezpieczenia społecznego rolników, nie mają więc tutaj zastosowania przepisy § 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 286, poz. 288870, z późn. zm.) Zgodnie zaś ze wskazanym wyżej rozporządzeniem (§ 3 ust. 1 pkt 4 lit.b) płatność dla gospodarstwa niskotowarowego jest udzielana producentowi rolnemu, który zobowiąże się do nieprzenoszenia własności gospodarstwa niskotowarowego przez okres 5 lat od dnia przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego. Natomiast zgodnie z przepisem § 3 ust 3 rozp. zobowiązanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 4 lit.b, nie dotyczy przeniesienia własności gospodarstwa niskotowarowego na rzecz następcy producenta rolnego, o którym mowa w ust. 1, któremu przyznano rentę strukturalną. Prezes wskazał, że zgodnie z § 10 cytowanego rozp. płatność w tej sytuacji podlega wstrzymaniu i zwrotowi, a nie ma tu zastosowania § 11 mówiący o tym, że jeżeli nastąpiło przeniesienie gospodarstwa rolnego na rzecz następcy producenta rolnego, któremu przyznano rentę strukturalną, a ten następca złoży w terminie 35 dni od dnia przeniesienia własności tego gospodarstwa stosowne oświadczenie, którego treść jest ujęta w tym przepisie , wówczas pobrane płatności nie muszą być zwracane. Podkreślił, że według przepisu § 13 pkt. 2 rozporz. ,,zwrot nienależnie lub nadmiernie pobranych środków z tytułu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego następuje na zasadach i w trybie określonych w przepisach o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa’’. W związku z tym, zwrotowi podlega kwota ... zł powiększona o odsetki naliczone jak dla zaległości podatkowych, więc stosuje się przepisy ustawy Ordynacja podatkowa, dział III. Prezes wskazał iż jest to zgodne z przepisem art. 73 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/04. Jednocześnie organ podniósł, że nie ma tu zastosowania przepis art. 73 pk 5 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/04 określający przesłanki przy spełnieniu których na beneficjencie nie ciąży obowiązek zwrotu pobranej płatności, ani przepis art. 73 pkt 4 akapit 1. W skardze na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ...sierpnia 2010r, Nr ... złożonej przez J. B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie , podnosi ona, że zwracała się do pracownika Agencji o informacje dotyczące sytuacji przekazania gospodarstwa na rzecz syna i uzyskała informację, że nie będzie żadnych problemów z przejściem dofinansowania na jego rzecz. Twierdzi, że poinformowała ARMiR o fakcie zawarcia w dniu ... października 2007r. umowy notarialnej, z zachowaniem wymaganego przez przepisy 35 dniowego terminu, jednakże nie zostało to udokumentowane. Podkreśla, że pierwsze działania Agencja podjęła dopiero w dniu ... września 2008r., a wówczas już cała płatność była zrealizowana. Wskazuje, że w sytuacji milczenia Agencji była przekonana, że wszystko odbyło się w sposób prawidłowy. W związku z powyższymi zarzutami wnosi o uchylenie zaskarżone decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o jej oddalenia podkreślając, że Skarżąca podpisała zobowiązanie do prowadzenia działalności rolniczej na wszystkich działkach rolnych będących w jej posiadaniu przez okres 5 lat od dnia otrzymania pierwszej płatności z tytułu wspierania gospodarstw niskotowarowych, mimo to przeniosła własność gospodarstwa a następca nie złożył stosownego oświadczenia w terminie 35 dni od dnia przeniesienia własności tego gospodarstwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje: Na wstępie sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m .inn. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), dalej ,,p.p.s.a."", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Funkcją sądownictwa administracyjnego jest więc sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. Wymaga to oceny, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Rozważając w tym kontekście zarzuty zawarte w skardze stwierdzić należy, że nie są one zasadne. Podstawę prawną przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego stanowi rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 286, poz. 2870 z 2004r. z późn. zm)., dalej: ,,rozporządzenie’’.. Zgodnie z przepisem § 3 ust. 1 tego rozporz. płatność dla gospodarstwa niskotowarowego jest udzielana producentowi rolnemu, który: 1) jest osoba fizyczną; 2) prowadził, przez okres co najmniej 3 lat przed dniem złożenia wniosku, działalność rolnicza w zakresie produkcji roślinnej lub zwierzęcej, w tym produkcji materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego i reprodukcyjnego, produkcji warzywniczej, roślin ozdobnych i grzybów uprawnych, sadownictwa, hodowli i produkcji materiału zarodowego ssaków, ptaków i owadów użytkowych, produkcji zwierzęcej typu przemysłowego, fermowego oraz chowu i hodowli ryb; 3) w dniu złożenia wniosku prowadził działalność rolniczą, o której mowa w pkt 2, w gospodarstwie rolnym: a) stanowiącym przedmiot odrębnej własności producenta rolnego albo jego małżonka, albo przedmiot ich współwłasności, oraz b) będącym gospodarstwem niskotowarowym o wielkości ekonomicznej co najmniej 2 EJW(ESU) i nie więcej niż 4 EJW(ESU), w rozumieniu decyzji 85/377/EWG z dnia 7 czerwca 1985r. ustanawiającej wspólnotową typologię gospodarstw rolnych (Dz.Urz. WE L 220 z 17.08.1985r. z późn. zm.); 4) zobowiąże się do: a) realizacji przedsięwzięć mających na celu restrukturyzację gospodarstwa niskotowarowego: - dotyczących prowadzenia działalności rolniczej lub pozarolniczej działalności gospodarczej, - zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, b) nieprzenoszenia własności gospodarstwa niskotowarowego przez okres 5 lat od dnia przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego. Zgodnie z przepisem § 11 ust. 1 rozporządzenia w przypadku gdy w okresie 5 lat od dnia przyznania płatności nastąpi przeniesienie własności gospodarstwa niskotowarowego na rzecz następcy producenta rolnego, któremu przyznano rentę strukturalną, płatność dla gospodarstwa niskotowarowego przysługuje temu następcy, jeżeli w terminie 35 dni od dnia przeniesienia własności tego gospodarstwa złoży oświadczenie, w którym zobowiąże się do: 1) realizacji planu rozwoju gospodarstwa niskotowarowego oraz 2) nieprzenoszenia własności tego gospodarstwa - do końca okresu objętego zobowiązaniem poprzedniego właściciela tego gospodarstwa. Ust. 2 tego przepisu stanowi, że do oświadczenia , o którym mowa w ust. 1 dołącza się: 1) umowę sprzedaży lub inną umowę, w wyniku której nastąpiło przeniesienie własności gospodarstwa niskotowarowego oraz 2) kopię decyzji przyznającej płatność dla gospodarstwa niskotowarowego poprzedniemu właścicielowi tego gospodarstwa. Ust. 3 mówi, że w przypadku, którym mowa w ust. 1 , płatność dla gospodarstwa niskotowarowego nie podlega zwrotowi. Ponieważ w niniejszej sprawie przedmiotowe gospodarstwo rolne zostało przez Skarżącą w dniu ... października 2007r. przekazane synowi, nie było to w związku z otrzymaniem renty strukturalnej i następca (syn) nie złożył w terminie 35 dni stosownego oświadczenia odpowiadającego wymogom wskazanym wyżej, zasadnie organ miał obowiązek zastosować przepis § 11 rozporządzenia określający, że ,,płatność dla gospodarstwa niskotowarowego podlega wstrzymaniu i zwrotowi, jeżeli producent rolny przeniósł własność gospodarstwa niskotowarowego przed upływem 5 lat od dnia przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego, z zastrzeżeniem § 11’’. Zgodnie z § 13 pkt. 2 rozporz. zwrot nienależnie lub nadmiernie pobranych środków z tytułu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego następuje na zasadach i w trybie określonych w przepisach o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Na podstawie przepisu art. 29 ust 1 ustawy z dnia 9 maja 2008r o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2008r. Nr 98, poz. 634 z późn. zm.) Prezes Agencji ustalił kwotę nienależnie pobraną przez Skarżącą. Zgodnie z art. 73 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/04 ,,w przypadku dokonania nienależnej płatności, rolnik zwraca daną kwotę powiększoną o odsetki liczone zgodnie z ust. 3 powyższego artykułu’’ tj. zgodnie z ust. 3 ,,odsetki naliczane są za okres pomiędzy powiadomieniem rolnika o konieczności zwrotu oraz zwrotem lub potraceniem. Stosowana stopa odsetek jest obliczana zgodnie z przepisami prawa krajowego, lecz nie niższa niż stopa procentowa stosowana w przepisach krajowych w odniesieniu do przypadków zwrotu kwot pieniężnych’’. Należy także wskazać, że zgodnie z art. 29 ust. 2 ustawy o Agencji do ustalania kwot nienależnie pobranych stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa. Zgodnie z art. 56 § 1 i § 3 OP, stawka za zwłokę wynosi 200% podstawowej stopy oprocentowania kredytu lombardowego, ustalonej zgodnie z przepisami o Narodowym Banku Polskim, stawka ta ogłaszana jest w drodze obwieszczenia w ,,Monitorze Polskim’’ przez Ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Zasadnie organ nie zastosował w niniejszej sprawie art. 73 pkt 5 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/04 które określa przesłanki przy spełnieniu których na beneficjencie nie ciąży obowiązek zwrotu nadmiernie pobranej płatności, gdyż o konieczności zwrotu płatności Skarżąca została powiadomiona zaskarżoną decyzją przed upływem terminów wskazanych w przepisie. Sąd przypomina treść art. 73 pkt 5 powyższego Rozporządzenia: ‘’obowiązek zwrotu (...) nie ma zastosowania, jeżeli okres miedzy data płatności a data pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż 10 lat. Jednakże, jeżeli beneficjent działał w dobrej wierze, okres wskazany w akapicie pierwszym jest ograniczony do 4 lat’’. Także art. 73 pkt 4 akapit 1 Rozporządzenia nie miał tu zastosowania, gdyż nie było tu sytuacji w której płatność była dokonana na skutek pomyłki organu oraz rolnik w zwykłych okolicznościach nie mógł błędu wykryć. Niezasadny jest zarzut zawarty w skardze, że Skarżąca w terminie poinformowała organ o przekazaniu gospodarstwa na rzecz syna. Z notatki służbowej znajdującej się w aktach administracyjnych (k-22) wynika, co prawda, ze nastąpiło to w dniu ... listopada 2007r., ale nie było dokonane w wymaganej przez przepisy prawa, opisanej powyżej, formie. Samo oświadczenie na piśmie wpłynęło do Agencji ... maja 2008r. i odnosi się do konieczności zwrotu pobranych środków. O konieczności ich zwrotu została ona poinformowana przez pracownika Agencji w dniu ... listopada 2007r (k-22 akt adm.). Ponadto należy pamiętać, ze składając wniosek o przyznanie płatności do gospodarstwa niskotowarowego, Skarżąca została zapoznana z warunkami, pod jakimi płatność może zostać przyznana i jej podpis znajduje się w pkt XI wniosku pt. ,,Oświadczenia i zobowiązania’’. .Mając wszystkie powyższe okoliczności na uwadze, Sąd uznał, że organy administracji obu instancji w sposób prawidłowy zebrały materiał dowodowy, należycie go oceniły, zaś wydane na jego podstawie decyzje odpowiadają prawu. Z tych względów, w oparciu o art. 151 p.p.s.a. , Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.