V SA/Wa 2545/10

PostanowienieWSA w Warszawie2011-02-18

Skład orzekający: Anna Michałowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony w sytuacji trudnej sytuacji materialnej skarżącego?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych, może zostać przyznane osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W przypadku wykazania trudnej sytuacji materialnej, sąd przyznaje prawo pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżący M. T. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności. W uzasadnieniu wskazał trudną sytuację materialną swojej rodziny, w tym brak zatrudnienia, pobieranie zasiłku opiekuńczego na chorą matkę oraz brak innych źródeł majątku.
Rozstrzygnięcie
Przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. T. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... sierpnia 2010 r. Nr ... w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych; Skarżący wystąpił - na urzędowym formularzu PPF - o zwolnienie z kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z żoną i córką, zamieszkują w domu o pow. ... m ². Skarżący nie pracuje, pobiera zasiłek opiekuńczy (... zł) na chorą matkę, która ma ... lata. Żona również nie pracuje teraz jej odebrano świadczenie rehabilitacyjne. Córka skończyła szkołę i pozostaje na ich utrzymaniu. Ponadto skarżący wskazał, iż nie posiada innych nieruchomości, przedmiotów wartościowych ani oszczędności pieniężnych. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. W myśl art. 245 §1 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z §3 powołanego przepisu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego (...). Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., zostaje przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Oznacza to, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do takich osób zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i pozwalają zaspokoić tylko ich podstawowe potrzeby życiowe. Sytuacja materialna skarżącego i jego rodziny jest trudna i uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w postaci zwolnienia od obciążającego go na obecnym etapie postępowania wpisu od skargi (w kwocie 100 zł), jak i od pozostałych mogących wystąpić w przyszłości kosztów sądowych. Złożone oświadczenia potwierdzają, iż wysokość dochodów w rodzinie skarżącego, składającej się z 3 osób wynosi obecnie ... zł, co pozwala wyłącznie na zaspokojenie ich podstawowych potrzeb życiowych. W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło