V SA/Wa 2547/07

Referendarz sądowy Konrad Łukaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. O. na decyzję Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej z dnia [...] lipca 2007 r. Nr [...] w przedmiocie określenia kwoty nadmiernie pobranej dotacji postanawia: - przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od uiszczenia części wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 7.000 zł (słownie: siedmiu tysięcy złotych). . S. O. wraz ze skargą na decyzję Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej z [...] lipca 2007 r. o numerze [...], wystąpił z wnioskiem (na urzędowym formularzu PPF z 24.08.2007 r.) o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienie od kosztów sądowych ewentualnie częściowe zwolnienie od tych kosztów. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, iż prowadzi gospodarstwo domowe sam, posiada dom o pow.[...] m2, nieruchomość rolną o pow. [...] ha oraz zbudowania gospodarcze – wszystko obciążone hipoteką na rzecz Naczelnika II Urzędu Skarbowego w K. W rubryce 10 wniosku wskazał, iż uzyskuje roczny dochód w wysokości [...] (miesięczny: [...]) z tytułu prowadzonego gospodarstwa rolnego, na dowód czego załączył zaświadczenie z Urzędu Gminy w P. z 22.08.2007 r. W uzasadnieniu wniosku podniósł, iż zarówno 2005 jaki w 2006 roku poniósł stratę w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą i osiągną niewielkie dochody z innych źródeł. W związku z tym, iż złożone oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z 4 października 2007 r. wezwano go do złożenia dodatkowych informacji poprzez udzielenie odpowiedzi na konkretne pytania oraz złożenia wskazanych dokumentów, w terminie siedmiu dni pod rygorem ujemnych skutków prawnych. Pismem procesowym z 25 października 2007 r. wnioskodawca wyjaśnił, iż posiada rodzinę, jednakże [...] nie utrzymuje z nią bliższych kontaktów i nie otrzymuje pomocy. Do pisma załączył kserokopie decyzji o przyznaniu płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej, decyzji o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oraz wyciągi z posiadanego rachunku bankowego. Mając na uwadze złożone wyjaśnienia – zarządzeniem z 29 października 2007 r. – skarżący został ponownie wezwany do złożenia dodatkowego oświadczenia oraz określonych dokumentów pozwalających na wykazanie posiadanego majątku. W odpowiedzi wnioskodawca nadesłał pismo z 14 listopada 2007 r., w którym poinformował, iż miesięczne wydatki związane z jego utrzymaniem wynoszą około 2.000 zł. Jednocześnie załączył dodatkowe wyciągi z posiadanych innych rachunków bankowych. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Prawo pomocy stanowi wyjątek od zasady ponoszenia przez stronę kosztów związanych z jej udziałem w postępowaniu sądowym i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)). Literalna wykładnia omawianej regulacji nie pozostawia wątpliwości co do tego, iż inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki przemawiające za udzieleniem prawa pomocy, ciąży na ubiegającej się o takie prawo stronie. Godzi się zatem przyjąć, iż wprowadzając wyjątek od ogólnej zasady partycypowania w kosztach sądowych, ustawodawca złożył obowiązek wykazania pozytywnych przesłanek na wnioskodawcę, zaś ocenę ich spełnienia pozostawił uznaniu sądu rozpoznającego wniosek. Zasadność wniosku skarżącego rozpatrzono w dwóch aspektach, tj. z jednej strony uwzględniono wysokość obciążeń finansowych, jakie wnioskodawca będzie zobowiązany ponieść w postępowaniu (na obecnym etapie wpis od skargi w kwocie 36.223 zł), z drugiej zaś strony jego możliwości majątkowe. W odniesieniu do drugiego z przedstawionych aspektów rozpatrywania wniosku, istotnym jest nie tylko to, jakie w danym momencie są realne możliwości finansowe skarżącego, ale również przyczyny takiego stanu rzeczy. Wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie jedynie w części. Mając na uwadze, iż wysokość wpisu sądowego od skargi znacznie przewyższa możliwości finansowe wnioskodawcy, dokonano jego obniżenia odpowiednio do ustalonego w niniejszym postępowaniu stanu posiadania, tj. uznano, iż skarżący jest w stanie partycypować w kosztach sądowych uiszczając kwotę 7.000 zł (słownie: siedmiu tysięcy złotych) tytułem wpisu sądowego od skargi. Za przyjęciem takiego stanowiska przemawia ta okoliczność, iż wnioskodawca posiada stałe źródło dochodów z tytułu prowadzonego gospodarstwa rolnego, na które otrzymał również dopłaty określone decyzjami Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Zasadnicze jednak znaczenia ma wykazany stan oszczędności pieniężnych strony, zgromadzonych na rachunku bankowym w [...]. Z załączonego wyciągu wynika, iż w dniu 11.10.2007 r. skarżący posiadał na własnym rachunku środki pieniężne w wysokości 10.123 zł 50 gr. W tym stanie rzeczy – składając wcześniej skargę do sądu (data nadania skargi: 24.08.2007 r.) – winien uwzględnić swój udział w kosztach związanych z zainicjowanym w ten sposób postępowaniem sądowym oraz dokonać zabezpieczenia odpowiednich środków pieniężnych, w takim zakresie w jakim nie spowodowałoby to uszczerbku w niezbędnym utrzymaniu. Biorąc zatem pod uwagę miesięczne wydatki wnioskodawcy związane z utrzymaniem – które według jego oświadczenia wynoszą 2.000 zł – i porównując je z posiadanymi środkami pieniężnymi, uznać należało, iż jest w stanie ponosić koszty sądowe w części. Dodać należy, iż skarżący jest osobą samodzielnie prowadzącą gospodarstwo domowe, a osiągane przez niego dochody nie są pożyłkowane na zaspakajanie potrzeb życiowych innych osób, wobec czego godzi się przyjąć, że przeznaczone zostają w całości na koszty związane z własnym utrzymaniem. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.