V SA/Wa 2549/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Zawiślak po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2015r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z 8 stycznia 2015r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. sp. zo.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] czerwca 2014r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym p o s t a n a w i a: przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi w kwocie powyżej 2.426 zł (słownie: dwa tysiące czterysta dwadzieścia sześć zł). Skarżąca spółka, wezwana do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 15.270 zł, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskodawca wyjaśnił, że skarżąca spółka ma w tej chwili możliwość dokonania zapłaty wpisów sądowych (w obu sprawach tj. niniejszej oraz V SA/Wa 2550/14) w wysokości 4.852 zł (po 2.426 zł do każdej ze spraw), a pozostałej kwoty w wysokości 88.976 zł nie jest w stanie uiścić z uwagi na brak środków finansowych. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, iż spółka od kilku lat toczy spór z organami podatkowymi w sprawie zapłaty podatku akcyzowego za lata 2007-2008. Prowadzone postępowania doprowadziły praktycznie do zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej. Obecnie Spółka nie uzyskuje przychodów. W wyniku wydanych decyzji podatkowych oraz czynności egzekucyjnych Skarżąca utraciła płynność finansową. W dniu 10 września 2014 r. Spółce doręczono 40 tytułów wykonawczych na podstawie których organy podatkowe podjęły czynności egzekucyjne z rachunków bankowych i udziału w spółce z o.o. W związku z podejmowanymi działaniami organów podatkowych skarżąca nie posiada innych środków finansowych oprócz posiadanymi w kasie Spółki, a te środki nie wystarczą na zapłatę w całości wpisu sądowego. W oświadczeniu o majątku i dochodach pełnomocnik spółki podał wysokość jej kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych - 155.253,00 zł, wartość środków trwałych – 0,00 zł, kwotę zysku za ostatni rok obrotowy według bilansu – 14.455.064,40 zł, stan dwóch rachunków bankowych – 848,61 zł oraz 0,68 EUR oraz informację, wedle której spółka posiada środki pieniężne w kasie w wysokości 4.881,79 zł, a z bilansu na dzień 31 sierpnia 2014 r. wynika, że posiada udziały i akcje na kwotę 1.050.400,00 zł, materiały o wartości 18.597,67 zł, należności krótkoterminowe w wysokości 739.622,03 zł oraz udzieliła pożyczek w wysokości 524.637,38 zł. Na wezwanie referendarza sądowego, spółka przedłożyła dokumenty, z których wynika, że Spółka w 2012 roku uzyskała przychody w wysokości 5.359.540,60 zł, poniosła koszty uzyskania przychodów w kwocie 5.868.213,56 zł, ale zakończyła rok podatkowy stratą w wysokości 508.672,96 zł. W 2013 r. Skarżąca uzyskała przychody w wysokości 1.708.81448 zł, poniosła koszty uzyskania przychodów w wysokości 3.783.748,16 zł oraz poniosła stratę w wysokości 2.074.933,68 zł. Spółka załączyła przedstawiła 3 sztuki dziennych wykazów z rachunków bankowych z 11 września 2014 r. oraz 29 sierpnia 2014 r. oraz bilans i rachunek zysków i strat sporządzony na dzień 31 października 2014r., 40 szt. upomnień od Dyrektora IC w W., informację o posiadanych należnościach i udzielonych pożyczkach oraz możliwości uzyskania ich spłaty, a także informację o posiadanych lub zbytych w ostatnich dwóch latach nieruchomościach i ruchomościach. Postanowieniem z 8 stycznia 2015r. referendarz sądowy odmówił spółce przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, gdyż jego zdaniem Spółka nie wykonała ciążącego na niej zobowiązania do przedstawienia dodatkowych dokumentów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Na podstawie szczątkowych wyciągów z rachunków bankowych, jak zaznaczył referendarz sądowy nie jest bowiem możliwa ocena stanu środków pieniężnych Spółki w okresie wskazanym w wezwaniu , a w konsekwencji również prawidłowa ocena jej wniosku o przyznanie prawa pomocy. Autor postanowienia zwrócił uwagę na fakt, że w dniu 29 sierpnia 2014 r. Spółka przelała na rachunek J. F. łącznie kwotę 45.738 zł, z tytułu przelewu bez wskazanej podstawy tej płatności. Skarżąca, jak wskazał referendarz sądowy nie przedstawiła również dokumentów potwierdzających prowadzenie wobec niej egzekucji i nie wskazała zastosowanych środków egzekucyjnych zmierzających do wykonania ciążącego na Skarżącej zadłużenia, ponieważ za takie dokumenty nie można uznać wystawionych w dniu 11 sierpnia 2014 r. przez organ podatkowy upomnień z tytułu nie uiszczonego podatku akcyzowego. Z przedstawionych pism nie wynika też zadłużenie Spółki w związku z niezapłaconym podatkiem akcyzowym. Wobec niepełnego wykonania przez Skarżącą wezwania z 31 października 2014 r. niemożliwa jest w opinii autora postanowienia rzetelna analiza jej zdolności płatniczych, a w konsekwencji ustalenie czy sytuacja, w której się znalazła skarżąca wypełnia przesłanki z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Na powyższe rozstrzygnięcie spółka wniosła sprzeciw, zdaniem jego autora spółka złożyła wszystkie wskazane przez referendarza sądowego dokumenty. Jednocześnie wnoszący sprzeciw zaznaczył, że spółka przedłożyła tylko 3 sztuki dziennych wyciągów ze względu na fakt, że były to wszystkie wykonane operacje w żądanym okresie tzn. od 1 lipca do 19 listopada 2014r., a po dokonanych operacjach pozostało saldo w wysokości 0,00 zł. Skarżąca, jak wskazał autor sprzeciwu nie może wygenerować wyciągów bankowych, jeżeli w danym dniu nie było operacji bankowych. Na potwierdzenie została przedłożona lista przeprowadzonych transakcji wygenerowanych elektronicznie z Banku M. za cały rok 2014 oraz zawiadomienie o stanie środków na rachunkach bankowych skarżącej podane przez bank na dzień 9 stycznia 2015r. Odnosząc się do przelewu spółki na kwotę 45. 738 zł. dla Jota Finanse z 29 sierpnia 2014r. pełnomocnik wnioskodawcy wskazał, że skarżąca była zobowiązana do zapłaty z uwagi na wykonywanie usług księgowych przez J. F. (wskazano trzy numery faktur). Bez usług księgowych, jak podkreślił autor pisma spółka byłaby narażona na powstanie zaległości podatkowych, a zapłata faktur była możliwa tylko na podstawie postanowienia organu egzekucyjnego, który wyraził zgodę na zwolnienie zajętych środków pieniężnych w celu uregulowania zobowiązań (załączono postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. z [...] sierpnia 2014r. o zwolnieniu środków pieniężnych). Wnioskodawca ponadto załączył do pisma informację od Dyrektora IC w Warszawie z 4 września 2014r., o przekształceniu zajęcia zabezpieczającego w zajęcie egzekucyjne oraz zawiadomienie o zajęciu praw majątkowych i wierzytelności, a także 40 tytułów wykonawczych wystawionych przez Dyrektora IC w Warszawie. Wnoszący sprzeciw wskazał również, że należności spółki będące w posiadaniu podmiotów powiązanych są trudne do odzyskania, są sprzed 5-6 lat, a udzielone pożyczki nie są jeszcze wymagalne i na dzień sporządzania pisma nie są znane przyszłe możliwości ich spłaty. Posiadane przez spółkę udziały, jak zaznaczył autor sprzeciwu zostały zajęte przez organy egzekucyjne, a zatem nie można oczekiwać ich spieniężenia (załączono do pisma 2 zawiadomienia o zajęciu udziałów posiadanych przez skarżącą spółkę). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wniesienie sprzeciwu na postanowienie referendarza sądowego skutkuje tym, iż straciło ono moc, a wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega ponownemu rozpatrzeniu przez Sąd (art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. 2012r., poz. 270 ze zm. dalej p.p.s.a.). Zgodnie z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwaną dalej p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a może zostać przyznane, gdy osoba prawna wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Sąd może zwolnić osobę prawną z części kosztów postępowania, jeśli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na pełne ich poniesienie (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, gdyż wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Przystępując do rozpoznania wniosku, przypomnieć należy, że co do zasady, każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 p.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania stanowi wpis od skargi w wysokości 15.270 zł (w obu prowadzonych sprawach wynosi łącznie 88.976 zł) oraz stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie istnieją podstawy dla pozytywnego załatwienia wniosku strony w części. Skarżąca prowadzi działalność gospodarczą, jednakże jak wynika z przedstawionych dokumentów i oświadczeń znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Z nadesłanego zawiadomienia banku M. o stanie środków na rachunkach bankowych z 9 stycznia 2015r. wynika, że Skarżąca nie posiada żadnych środków finansowych. Z treści PPPr wynika, że spółka posiada środki pieniężne w kasie w wysokości 4.881,79 zł. A dokonany w dniu 29 sierpnia 2014r. przelew w kwocie 45.738 zł., na konto J. F. – na mocy postanowienia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. z [...] sierpnia 2014r. został uznany jako wydatek konieczny dla wykonywania działalności gospodarczej i zwolniony spod zabezpieczenia na zapłatę tejże należności. Ponadto zgodnie z załączonym do sprzeciwu, zawiadomieniem Dyrektora IC w W. z [...] września 2014r. nastąpiło przekształcenie zajęcia zabezpieczającego w zajęcie egzekucyjne na skutek czego powstały koszty egzekucyjne w łącznej wysokości 768.015,10 zł. Zostało wystawionych przez organ egzekucyjny 40 tytułów wykonawczych. Z bilansu sporządzonego na 31 października 2014 r. wynika, że Skarżąca posiada zobowiązania krótkoterminowe w wysokości 740.012.90 zł, inwestycje krótkoterminowe na kwotę 510.195,31 zł., długoterminowe rozliczenia międzyokresowe w wysokości 2.765.394,00 zł., zobowiązania długoterminowe w wysokości 0,00 zł. Z rachunku zysków i strat wynika natomiast, że w 2014 r. Skarżąca uzyskała przychody w wysokości 19.941,35 zł., a koszty operacyjne wyniosły 45.206,87 zł, strata za ten rok wyniosła 25.265,52 zł. W 2013 r. Skarżąca uzyskała przychody w wysokości 1.708.81448 zł, poniosła koszty uzyskania przychodów w wysokości 3.783.748,16 zł oraz poniosła stratę w wysokości 2.074.933,68 zł. Zatem stwierdzić należy w ocenie Sądu, że skarżąca spółka wykazała, że nie jest obecnie w stanie zgromadzić środków na poniesienie kosztów sądowych / wpisu należnego od skargi w pełnej wysokości/. Jednakże z uwagi na fakt, że Skarżąca wpłaciła już kwotę po 2.426 zł. do każdej z zawisłych przed sądem spraw należało przyjąć, że jest ona w stanie uiścić jedynie tę część wpisu sądowego. Jednocześnie wskazać należy, że na obecnym etapie postępowania kwota wpisu sądowego jest jedynym kosztem, do którego uiszczenia zobowiązana jest Skarżąca. Przyszłe ewentualne koszty postępowania mogą być przedmiotem rozpoznania kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zauważyć bowiem należy, że sytuacja materialna Skarżącej, pomimo kłopotów finansowych - do tego czasu może ulec poprawie, gdyż spółka prowadzi bieżącą działalność gospodarczą. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., należało postanowić jak w sentencji.