V SA/Wa 2550/11

Referendarz sądowy Anna Nasiłowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego p o s t a n a w i a: - odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych W złożonym na urzędowym formularzu (PPF) wniosku o przyznanie prawa pomocy J.K. (dalej: "skarżący" lub "strona") wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący prowadzi pięcioosobowe gospodarstwo domowe, mieszka z żoną, matką oraz dwoma pełnoletnimi synami. Opisując posiadany majątek wskazał dom o powierzchni 91 m.kw. oraz gospodarstwo rolne o powierzchni 6 ha. Skarżący oświadczył, że właścicielem tego majątku jest jeden z jego synów. Podstawą utrzymania rodziny są dochody z tytułu emerytury przysługującej skarżącemu w kwocie 1600 zł oraz matce skarżącego w kwocie 800 zł, świadczenie rentowe jego żony w kwocie 700 zł, wynagrodzenie za pracę jednego syna w wysokości 1400 zł oraz dochody z gospodarstwa rolnego należącego do drugiego syna (skarżący nie wskazał wysokości dochodów uzyskiwanych z tego tytułu). W uzasadnieniu wniosku wskazał na swoje dolegliwości chorobowe i koszty leczenia z nimi związane. Dodał, że jego jedynym źródłem utrzymania jest emerytura, z której musi pokryć koszty bieżącego utrzymania (energia elektryczna, gaz, woda) oraz kupić opał na zimę. Ponieważ oświadczenia zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz złożone wyjaśnienia okazały się niewystarczające do oceny stanu majątkowego skarżącego, skarżącego wezwano do udzielenia dodatkowych informacji oraz złożenia dodatkowych dokumentów w terminie 14 dni, pod rygorem ujemnych skutków prawnych. Wezwanie w dniu 3 lutego 2012 r. odebrała żona skarżącego. Skarżący nie odpowiedział na wezwanie. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a., Sąd może – na wniosek strony - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W myśl art. 245 § 2 i § 3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a w zakresie częściowym - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W niniejszej sprawie skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, a więc o przyznanie prawa pomocy w części. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w omawianym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa. Zatem rozstrzygnięcie będzie zależało od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione. W sytuacji, gdy oświadczenie zawarte we wniosku budzi wątpliwości lub jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego wnioskodawcy, na podstawie art. 255 p.p.s.a., można wezwać taką osobę do złożenia dodatkowego oświadczenia uzupełniającego, jak i potwierdzającego wykazywane przez nią okoliczności. W przedmiotowej sprawie, oświadczenie zawarte we wniosku skarżącego złożonym na urzędowym formularzu PPF było niewystarczające do oceny, czy strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Dlatego też niezbędne okazało się wezwanie skarżącego do nadesłania dokumentów i złożenia oświadczeń pozwalających na lepszą ocenę jego sytuacji majątkowej. Mając jednak na uwadze, iż wezwanie nie zostało przez wnioskodawcę wykonane w zakreślonym terminie, uznać należy, iż nie wykazał on, że ustawowa przesłanka przyznania tego prawa w odniesieniu do jego osoby wystąpiła. Analizując oświadczenia złożone przez skarżącego na formularzu PPF zauważyć należy, że skarżący nie jest pozbawiony majątku. Skarżący wykazał, bowiem, że otrzymuje emeryturę, jego żona rentę, a pozostający we wspólnym gospodarstwie domowym syn pracuje. Ponadto, drugi syn z którym skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe jest właścicielem gospodarstwa rolnego ( 6 hektarów), które również stanowi źródło dochodów. Ponieważ żaden z członków pięcioosobowej rodziny nie jest pozbawiony źródła utrzymania, trudno uznać za wiarygodne oświadczenia skarżącego, że to on ponosi koszty utrzymania (np. opłaty za prąd, wodę, gaz). A mając na uwadze, że skarżący nie odpowiedział na wezwanie i nie przedstawił dodatkowych dokumentów, nie było możliwe podjęcie innego rozstrzygnięcia, ponieważ brak dodatkowych informacji uniemożliwił porównanie wysokości obciążeń finansowych z jakimi wnioskodawca powinien się liczyć w postępowaniu sądowym z jego rzeczywistymi możliwościami płatniczymi. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 254 w związku z art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2, art. 258 postanowiono jak w sentencji.