V SA/Wa 2550/14

Referendarz sądowy Anna Nasiłowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R.Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia (...) czerwca 2014 r. Nr (...) w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych R.Sp. z o.o. w W., dalej" "Skarżąca" lub "Spółka" złożyła - na urzędowym formularzu PPPr - wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że wysokość kapitału zakładowego Spółki wynosi 150.253 zł, wartość środków trwałych wynosi 0 zł, natomiast wysokość straty za ostatni rok obrotowy według bilansu wyniosła – 14.455.064,40 zł. Skarżąca posiada dwa rachunki bankowe ze stanem kont 848,61 zł oraz 0,68 euro. Ponadto Spółka posiada środki pieniężne w kasie w wysokości 4.881,79 zł, a z bilansu na dzień 31 sierpnia 2014 r. wynika, że posiada udziały i akcje na kwotę 1.050.400,00 zł, materiały o wartości 18.597,67 zł, należności krótkoterminowe w wysokości 739.622,03 zł oraz udzieliła pożyczek w wysokości 524.637,38 zł. W uzasadnieniu wniosku wskazano, iż Skarżąca od kilku lat toczy spór z organami podatkowymi w sprawie zapłaty podatku akcyzowego za lata 2007-2008. Prowadzone postępowania doprowadziły praktycznie do zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej. Obecnie Spółka nie uzyskuje przychodów. W wyniku wydanych decyzji podatkowych oraz czynności egzekucyjnych Skarżąca utraciła płynność finansową. W dniu 10 września 2014 r. Spółce doręczono 40 tytułów wykonawczych na podstawie których organy podatkowe podjęły czynności egzekucyjne z rachunków bankowych i udziału w spółce z o.o. W związku z podejmowanymi działaniami organów podatkowych Spółka nie posiada innych środków finansowych oprócz posiadanymi w kasie Spółki, a te środki nie wystarczą na zapłatę w całości wpisu sądowego. Spółka jest w stanie uiścić tytułem wpisu sądowego kwotę 2.426 zł i wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych w wysokości 12.844 zł. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej " p.p.s.a", właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 258 § 1 p.p.s.a. czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy mogą wykonywać referendarze sądowi. Zgodnie z art. 245 § 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Przystępując do rozpoznania wniosku, przypomnieć należy, że co do zasady, każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia. Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Prawo pomocy ma charakter szczególny i dlatego z uprawnienia tego mogą skorzystać jedynie podmioty, które wykażą, że znajdują się w wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej. W niniejszej sprawie Skarżąca złożyła wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, a więc o przyznanie prawa pomocy w części. Sąd może przyznać osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy strona wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, a zwolnienie z części kosztów postępowania, jest możliwe jeśli jednostka taka wykaże, że nie ma dostatecznych środków na pełne ich poniesienie (art. 246 § 2 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a.). Zatem rozstrzygnięcie będzie zależało od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione. Strona powinna zatem wykazać poprzez złożenie stosownych dokumentów w postaci rachunków, wyciągów bankowych, zaświadczeń itp., że jej sytuacja materialna uniemożliwia lub utrudnia w istotny sposób dostęp do Sądu. Inicjatywa dowodowa w tym zakresie spoczywa więc na Stronie. Wobec tego pochodzące od niej informacje na temat jej możliwości płatniczych, powinny być na tyle szczegółowe, by możliwa była ocena rzeczywistej kondycji finansowej Skarżącej. W sytuacji, gdy oświadczenie zawarte we wniosku budzi wątpliwości lub jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy, na podstawie art. 255 p.p.s.a., można wezwać taką osobę do złożenia dodatkowego oświadczenia uzupełniającego, jak i potwierdzającego wykazywane przez nią okoliczności. W przedmiotowej sprawie, oświadczenie zawarte we wniosku Skarżącej złożonym na urzędowym formularzu PPPr było niewystarczające do oceny, czy Strona nie ma dostatecznych środków na pełne poniesienie kosztów postępowania. Dlatego też niezbędne okazało się wezwanie Skarżącej do nadesłania dokumentów i złożenia oświadczeń pozwalających na lepszą ocenę jej sytuacji majątkowej. Skarżąca nie dopełniła jednak w sposób należyty, ciążącego na niej obowiązku rzetelnego i wyczerpującego zaprezentowania swojej sytuacji finansowej. Odpowiedziała na wezwanie referendarza sądowego, ale nie dostarczyła wszystkich informacji i dokumentów, o które była wzywana na podstawie art. 255 p.p.s.a. W konsekwencji, nie jest możliwa ocena sytuacji materialnej w jakiej znajduje się Strona i ustalenie, czy Strona spełnia ustawowe przesłanki do uzyskania prawa pomocy. Z przedstawionego zeznania podatkowego CIT-8 za 2012 r. wynika, że Spółka w 2012 roku uzyskała przychody w wysokości 5.359.540,60 zł, poniosła koszty uzyskania przychodów w kwocie 5.868.213,56 zł, ale zakończyła rok podatkowy stratą w wysokości 508.672,96 zł. W 2013 r. Skarżąca uzyskała przychody w wysokości 1.708.81448 zł, poniosła koszty uzyskania przychodów w wysokości 3.783.748,16 zł oraz poniosła stratę w wysokości 2.074.933,68 zł. Wysokość obrotu wskazuje, że Spółka w latach 2012 – 2013 prowadziła działalność gospodarczą w dużych rozmiarach, a ujemny wynik podatkowy nie musi przesądzać o złej sytuacji finansowej Spółki. W odpowiedzi na wezwanie do przedstawienia wyciągów i wykazów z rachunków bankowych prowadzonych w związku z działalnością gospodarczą oraz kont i lokat dewizowych - z okresu od 1 lipca 2014 r. do dnia otrzymania wezwania Skarżąca przedstawiła 3 sztuki dziennych wykazów z rachunków bankowych z 11 września 2014 r. oraz 29 sierpnia 2014 r. Nie można więc uznać , że Spółka wykonała w tym zakresie ciążące na niej zobowiązanie do przedstawienia dodatkowych dokumentów. Na podstawie szczątkowych wyciągów z rachunków bankowych nie jest bowiem możliwa ocena stanu środków pieniężnych Spółki w okresie wskazanym w wezwaniu , a w konsekwencji również prawidłowa ocena jej wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zwrócić uwagę należy, że w dniu 29 sierpnia 2014 r. Spółka przelała na rachunek (...) łącznie kwotę 45.738 zł, z tytułu przelewy nie wynika podstawa tej płatności. Skarżąca nie przedstawiła również dokumentów potwierdzających prowadzenie wobec niej egzekucji i nie wskazała zastosowanych środków egzekucyjnych zmierzających do wykonania ciążącego na Skarżącej zadłużenia, ponieważ za takie dokumenty nie można uznać wystawionych w dniu 11 sierpnia 2014 r. przez organ podatkowy upomnień z tytułu nie uiszczonego podatku akcyzowego. Z przedstawionych pism wynika zadłużenie Spółki w związku z niezapłaconym podatkiem akcyzowym, ale nie wskazują one, że wobec Spółki jest prowadzone postepowanie egzekucyjne. Ponadto z przedstawionych informacji wynika, że Spółka posiada udziały i akcje w innych podmiotach na kwotę 1.050.400,00 zł, materiały o wartości 18.597,67 zł, należności krótkoterminowe w wysokości 739.622,03 zł oraz udzieliła pożyczek w wysokości 524.637,38 zł. Wskazane składniki stanowią majątek Spółki, ale Skarżąca nie wskazała, jakie są możliwości jego spieniężenia. Wobec niepełnego wykonania przez Skarżącą wezwania z 31 października 2014 r. niemożliwa jest rzetelna analiza jej zdolności płatniczych, a w konsekwencji ustalenie czy sytuacja, w której się znalazła wypełnia przesłanki z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Dopiero bowiem po otrzymaniu i zapoznaniu się z treścią dokumentów i oświadczeń złożonych w trybie art. 255 p.p.s.a., można wydać prawidłowe orzeczenie co do przyznania bądź też odmowy przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 19 stycznia 2005 r., OZ 1115/04). Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2, art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.