V SA/Wa 2550/14
PostanowienieWSA w Warszawie2015-02-25
Skład orzekający: Irena Jakubiec-Kudiura
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, która wykaże trudną sytuację finansową, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli nie jest w stanie uiścić pełnej kwoty wpisu sądowego?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie prawnej, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Sąd, oceniając wniosek, bierze pod uwagę wysokość kosztów sądowych oraz aktualną kondycję finansową strony. W przypadku, gdy strona wykazała, że nie jest w stanie zgromadzić środków na pełny wpis sądowy, ale jest w stanie uiścić jego część, sąd może przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym.Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na trudną sytuację finansową wynikającą ze sporów z organami podatkowymi i prowadzonych postępowań egzekucyjnych. Spółka wyjaśniła, że jest w stanie uiścić jedynie część wymaganego wpisu sądowego. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy z powodu nieprzedłożenia wszystkich wymaganych dokumentów. Spółka wniosła sprzeciw, argumentując, że przedłożyła wszystkie niezbędne dokumenty i wyjaśniła okoliczności dotyczące przelewów i zajęć majątkowych.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez częściowe zwolnienie od wpisu sądowego ponad kwotę 2.426 zł.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Irena Jakubiec-Kudiura po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "R. [...] " Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez częściowe zwolnienie od wpisu sądowego ponad kwotę 2.426 zł (słownie: dwa tysiące czterysta dwadzieścia sześć złotych).
Skarżąca spółka, wezwana do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 78.558 zł, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskująca wyjaśniła, że ma w tej chwili możliwość dokonania zapłaty wpisów sądowych (w obu sprawach tj. niniejszej oraz V SA/Wa 2549/14) w wysokości 4.852 zł (po 2.426 zł do każdej ze spraw), a pozostałej kwoty w wysokości 88.976 zł nie jest w stanie uiścić z uwagi na brak środków finansowych.
W uzasadnieniu wniosku podniesiono, iż spółka od kilku lat toczy spór z organami podatkowymi w sprawie zapłaty podatku akcyzowego za lata 2007-2008. Prowadzone postępowania doprowadziły praktycznie do zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej. Obecnie Spółka nie uzyskuje przychodów. W wyniku wydanych decyzji podatkowych oraz czynności egzekucyjnych Skarżąca utraciła płynność finansową. W dniu [...] września 2014 r. Spółce doręczono 40 tytułów wykonawczych na podstawie których organy podatkowe podjęły czynności egzekucyjne z rachunków bankowych i udziału w spółce z o.o. W związku z podejmowanymi działaniami organów podatkowych skarżąca nie posiada innych środków finansowych oprócz posiadanymi w kasie Spółki, a te środki nie wystarczą na zapłatę w całości wpisu sądowego.
W oświadczeniu o majątku i dochodach pełnomocnik spółki podał wysokość jej kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych - 155.253,00 zł, wartość środków trwałych – 0,00 zł, kwotę zysku za ostatni rok obrotowy według bilansu – 14.455.064,40 zł, stan dwóch rachunków bankowych – 848,61 zł oraz 0,68 EUR oraz informację, wedle której spółka posiada środki pieniężne w kasie w wysokości 4.881,79 zł, a z bilansu na dzień [...] sierpnia 2014 r. wynika, że posiada udziały i akcje na kwotę 1.050.400,00 zł, materiały o wartości 18.597,67 zł, należności krótkoterminowe w wysokości 739.622,03 zł oraz udzieliła pożyczek w wysokości 524.637,38 zł.
Na wezwanie referendarza sądowego, skarżąca przedłożyła dokumenty, z których wynika, że Spółka w 2012 roku uzyskała przychody w wysokości 5.359.540,60 zł, poniosła koszty uzyskania przychodów w kwocie 5.868.213,56 zł, ale zakończyła rok podatkowy stratą w wysokości 508.672,96 zł. W 2013 r. Skarżąca uzyskała przychody w wysokości 1.708.81448 zł, poniosła koszty uzyskania przychodów w wysokości 3.783.748,16 zł oraz poniosła stratę w wysokości 2.074.933,68 zł. Spółka załączyła przedstawiła 3 sztuki dziennych wykazów z rachunków bankowych z [...] września 2014 r. oraz [...] sierpnia 2014 r. oraz bilans i rachunek zysków i strat sporządzony na dzień 3[...] października 2014r., 40 szt. upomnień od Dyrektora IC w [...], informację o posiadanych należnościach i udzielonych pożyczkach oraz możliwości uzyskania ich spłaty, a także informację o posiadanych lub zbytych w ostatnich dwóch latach nieruchomościach i ruchomościach.
Postanowieniem z dnia 8 stycznia 2015 r. referendarz sądowy odmówił Spółce przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, gdyż jego zdaniem wnioskująca nie wykonała ciążącego na niej zobowiązania do przedstawienia dodatkowych dokumentów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Na podstawie szczątkowych wyciągów z rachunków bankowych, jak zaznaczył referendarz sądowy nie jest bowiem możliwa ocena stanu środków pieniężnych Spółki w okresie wskazanym w wezwaniu , a w konsekwencji również prawidłowa ocena jej wniosku o przyznanie prawa pomocy. Autor postanowienia zwrócił uwagę na fakt, że w dniu [...] sierpnia 2014 r. Spółka przelała na rachunek [...] łącznie kwotę 45.738 zł, z tytułu przelewu bez wskazanej podstawy tej płatności. Skarżąca, jak wskazał referendarz sądowy nie przedstawiła również dokumentów potwierdzających prowadzenie wobec niej egzekucji i nie wskazała zastosowanych środków egzekucyjnych zmierzających do wykonania ciążącego na Skarżącej zadłużenia, ponieważ za takie dokumenty nie można uznać wystawionych w dniu [...] sierpnia 2014 r. przez organ podatkowy upomnień z tytułu nie uiszczonego podatku akcyzowego. Z przedstawionych pism nie wynika też zadłużenie Spółki w związku z niezapłaconym podatkiem akcyzowym. Wobec niepełnego wykonania przez wezwania z dnia [...] października 2014 r., niemożliwa jest – w opinii referendarza – rzetelna analiza zdolności płatniczych Spółki, a w konsekwencji ustalenie czy sytuacja, w której się znalazła skarżąca wypełnia przesłanki udzielenie prawa pomocy.
Na powyższe rozstrzygnięcie Spółka wniosła sprzeciw podnosząc, iż złożyła wszystkie wskazane przez referendarza sądowego dokumenty. Zaznaczono przy tym, iż przedłożyła tylko 3 sztuki dziennych wyciągów ze względu na fakt, że były to wszystkie wykonane operacje w żądanym okresie tzn. od [...] lipca do [...] listopada 2014 r., a po dokonanych operacjach pozostało saldo w wysokości 0,00 zł. Skarżąca nie może wygenerować wyciągów bankowych, jeżeli w danym dniu nie było operacji bankowych. Na potwierdzenie została przedłożona lista przeprowadzonych transakcji wygenerowanych elektronicznie z Banku [...] za cały rok 2014 oraz zawiadomienie o stanie środków na rachunkach bankowych skarżącej podane przez bank na dzień [...] stycznia 2015 r.
Odnosząc się do przelewu spółki na kwotę 45. 738 zł dla [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. podniesiono, że Spółka była zobowiązana do zapłaty tej kwoty z uwagi na wykonywanie usług księgowych przez [...] (wskazano trzy numery faktur). Bez usług księgowych, jak podkreślił autor pisma spółka byłaby narażona na powstanie zaległości podatkowych, a zapłata faktur była możliwa tylko na podstawie postanowienia organu egzekucyjnego, który wyraził zgodę na zwolnienie zajętych środków pieniężnych w celu uregulowania zobowiązań (załączono postanowienie Naczelnika II Urzędu Skarbowego w [...] z [...] sierpnia 2014r. o zwolnieniu środków pieniężnych).
Do sprzeciwu załączono informację od Dyrektora IC w [...] z dnia [...] września 2014 r., o przekształceniu zajęcia zabezpieczającego w zajęcie egzekucyjne oraz zawiadomienie o zajęciu praw majątkowych i wierzytelności, a także 40 tytułów wykonawczych wystawionych przez Dyrektora IC w [...].
Nadto wskazano, że należności Spółki będące w posiadaniu podmiotów powiązanych są trudne do odzyskania, są sprzed 5-6 lat, a udzielone pożyczki nie są jeszcze wymagalne i na dzień sporządzania pisma nie są znane przyszłe możliwości ich spłaty. Posiadane przez spółkę udziały, jak zaznaczył autor sprzeciwu zostały zajęte przez organy egzekucyjne, a zatem nie można oczekiwać ich spieniężenia (załączono do pisma 2 zawiadomienia o zajęciu udziałów posiadanych przez skarżącą spółkę).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Na wstępie zaznaczyć należy, iż zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. Nr 270 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a.") – wniesienie sprzeciwu na zarządzenie referendarza sądowego skutkuje tym, iż traci ono moc a wniosek podlega ponownemu rozpatrzeniu.
Oznacza to, że Sąd ma do rozpoznania wniosek złożony przez skarżącą Spółkę na urzędowym formularzu PPPr z dnia [...] października 2014 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzezczęsciowe zwolnienie od kosztów sądowych.
Wskazać zatem należy, iż prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej.
Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania stanowi wpis od skargi w wysokości 78.558 zł (w obu prowadzonych sprawach wynosi łącznie 88.976 zł) oraz stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie istnieją podstawy dla pozytywnego załatwienia wniosku strony w części.
Skarżąca prowadzi działalność gospodarczą, jednakże jak wynika z przedstawionych dokumentów i oświadczeń znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Z nadesłanego zawiadomienia banku Millennium o stanie środków na rachunkach bankowych z dnia 9 stycznia 2015r. wynika, że Spółka nie posiada żadnych środków finansowych. Z treści PPPr wynika, że spółka posiada środki pieniężne w kasie w wysokości 4.881,79 zł, zaś dokonany w dniu [...] sierpnia 2014 r. przelew w kwocie 45.738 zł., na konto [...] – na mocy postanowienia Naczelnika II Urzędu Skarbowego w [...] z [...] sierpnia 2014 r. został uznany jako wydatek konieczny dla wykonywania działalności gospodarczej i zwolniony spod zabezpieczenia na zapłatę tejże należności.
Ponadto, zgodnie z załączonym do sprzeciwu zawiadomieniem Dyrektora IC w [...] z dnia [...] września 2014 r. nastąpiło przekształcenie zajęcia zabezpieczającego w zajęcie egzekucyjne na skutek czego powstały koszty egzekucyjne w łącznej wysokości 768.015,10 zł. Zostało wystawionych przez organ egzekucyjny 40 tytułów wykonawczych.
Z bilansu sporządzonego na dzień [...] października 2014 r. wynika, że Spółka posiada zobowiązania krótkoterminowe w wysokości 740.012.90 zł, inwestycje krótkoterminowe na kwotę 510.195,31 zł., długoterminowe rozliczenia międzyokresowe w wysokości 2.765.394,00 zł., zobowiązania długoterminowe w wysokości 0,00 zł. Z rachunku zysków i strat wynika natomiast, że w 2014 r. Skarżąca uzyskała przychody w wysokości 19.941,35 zł., a koszty operacyjne wyniosły 45.206,87 zł, strata za ten rok wyniosła 25.265,52 zł. W 2013 r. Skarżąca uzyskała przychody w wysokości 1.708.81448 zł, poniosła koszty uzyskania przychodów w wysokości 3.783.748,16 zł oraz poniosła stratę w wysokości 2.074.933,68 zł.
Zatem stwierdzić należy, że skarżąca Spółka wykazała, że nie jest obecnie w stanie zgromadzić środków na poniesienie wpisu należnego od skargi w pełnej wysokości. Jednakże z uwagi na fakt, że skarżąca wpłaciła już kwotę po 2.426 zł. do każdej z zawisłych przed sądem spraw należało przyjąć, że jest ona w stanie uiścić jedynie tę część wpisu sądowego. Jednocześnie wskazać należy, że na obecnym etapie postępowania kwota wpisu sądowego jest jedynym kosztem, do którego uiszczenia zobowiązana jest skarżąca. Przyszłe ewentualne koszty postępowania mogą być przedmiotem rozpoznania kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zauważyć bowiem należy, że sytuacja materialna Spółki, pomimo kłopotów finansowych, może do tego czasu ulec poprawie, gdyż ciągle prowadzi ona bieżącą działalność gospodarczą.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjna w Warszawie opierając się na przepisach art. 254 § 1 i art. 260 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło