V SA/Wa 2555/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.), Sędzia NSA - Małgorzata Dałkowska-Szary, Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Protokolant - Sylwia Wojtkowska-Just, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2009 r. sprawę ze skargi J. T. na decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia ... lipca 2008 r. nr ... w przedmiocie przyznania płatności do gruntów oraz odmowy przyznania uzupełniających płatności obszarowych oddala skargę J. T. złożył w dniu ... maja 2007 r. w Biurze Powiatowym ARiMR wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych na 2007r. zgodnie z art. 18 ust. 2 Ustawy z dnia 26 stycznia 2007 o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz.U. z 2007r. nr 35 poz. 217 z późn. zm.). We wniosku zadeklarował do przyznania płatności działki rolne w tym: w ramach Jednolitej Płatności Obszarowej (JPO) ... ha, w ramach Uzupełniającej Płatności Obszarowej do grupy upraw podstawowych (UPO) oraz w ramach uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na pasze uprawianych na trwałych użytkach zielonych - płatności zwierzęce (PZ) - ... ha. W dniach ....08.2007 r, oraz ....09.2007 r. w gospodarstwie rolnym wnioskodawcy przeprowadzona została kontrola w oparciu o art. 27 oraz art. 32 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie ustanowienia szczegółowych zasad wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE L141 z 30.04.2004 r. ze zm.). W dniu ....05.2008 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR, po rozpatrzeniu sprawy wydał decyzję w której przyznał płatności w ramach JPO oraz odmówił przyznania płatności UPO. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że powierzchnia stwierdzona w trakcie kontroli administracyjnej wynosiła ... ha. Wyliczona procentowa różnica w powierzchni działek zadeklarowanych we wniosku do uzupełniających płatności obszarowych a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej wynosi ...%. W związku z § 8 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 marca 2007 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności (Dz. U. Nr 46, poz. 309 ze zm.) oraz zgodnie z art. 51 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną przekracza powierzchnię stwierdzoną o więcej niż 30%, pomoc, do której rolnik byłby uprawniony nie zostanie przyznana na dany rok kalendarzowy w ramach tych programów pomocowych. Od powyższej decyzji Wnioskodawca złożył odwołanie do Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa . Nie zgadzał się z ustaleniami kontroli i wskazał, że jego zdaniem uprawy roślin motylkowatych z trawami zostały niewłaściwie zakwalifikowane jedynie do grupy płatności JPO, a nie także UPO. Dotyczy to działek rolnych oznaczonych jako: [...] Oświadczył, że na powyższych działkach rolnych znajdowały się uprawy kwalifikujące się do grupy płatności UPO, w powierzchniach tak jak to zadeklarował we wniosku. Nie zgadzał się także z ustaleniami kontroli co do mniejszej niż zadeklarowana powierzchni działek ... oraz ... Decyzją z ...07.2008r. Nr ... Dyrektor M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy w całości decyzję organu I instancji . W uzasadnieniu decyzji wskazał, że w oparciu o protokół z czynności kontrolnych powierzchnia w ramach poszczególnych grup płatności o które ubiegał się wnioskodawca wyniosła dla JPO- ... ha, dla UPO –... ha. Tym samym różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną a stwierdzoną wyniosła odpowiednio ... ha co stanowi ... % dla JPO oraz ... ha, co daje ... % dla UPO, Dalej organ odwoławczy wskazał, że powyższych ustaleń dokonano na podstawie wyników kontroli przeprowadzanej przez wyspecjalizowane jednostki (dysponujące odpowiednimi warunkami organizacyjnymi, kadrowymi i technicznymi) i bezstronne – co do zasady przypisać im należy przymiot wiarygodności. Organ II instancji nie znalazł podstaw do skierowania sprawy do ponownej kontroli. Wskazał, że zgodnie z art. 31 ust. 7 Ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej ( Dz. U. nr 35 poz. 217 z późn. zm.) jeżeli rolnik nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w raporcie może zgłosić umotywowane zastrzeżenia, co do ustaleń w nim zawartych w terminie 14 dni od dnia doręczenia raportu, o czym Wnioskodawca został poinformowany w protokole. Skarżący do dnia wydania decyzji przez organ I instancji nie wniósł uwag. Wobec powyższego organ odwoławczy utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. T. po raz kolejny zakwestionował wyniki kontroli . Oświadczył, że na działkach oznaczonych literami [...] znajdowały się uprawy kwalifikujące do grupy płatności UPO, w powierzchniach tak jak zadeklarowane we wniosku. Podał, że na tych działkach znajdowały się rośliny motylkowate (kończyna czerwona i biała, lucerna) wraz z trawą oraz uprawy zbożowe. Podniósł ponadto, że zastrzeżenia do wyniku kontroli zgłaszał do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M., który poradził mu aby zgłosił je w odwołaniu od decyzji. Wskazał też, że ponieważ nie był obecny ( nie był powiadomiony ) o kontroli to nie może być pewien czy ustalenia dotyczą jego działek. Do skargi dołączył zdjęcia , jak oświadczył sporządzone w obecności komisji ( sołtys i rada sołecka ) w dniu ...08.2008 r. na spornych działkach na dowód, że udział roślin motylkowatych w uprawach jest znaczący. Na dowód prawidłowości zadeklarowanych we wniosku powierzchni dołączył wypis z rejestru gruntów. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału wniósł o jej oddalenie w pełni podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji z dnia ... lipca 2008r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej – p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem i to na dzień wydania decyzji. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. W pierwszej kolejności należy wskazać, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, Sąd ma prawo i obowiązek uwzględnić również te okoliczności, które wprawdzie nie zostały wskazane w skardze jako zarzut, ale które miały wpływ na tę ocenę. Kierując się powyższymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedstawione w skardze zarzuty dotyczą wyłącznie prawidłowości przeprowadzenia kontroli na miejscu w gospodarstwie skarżącego. Zgodnie z art. 30 ustawy z 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 35, poz. 217 ze zm.), stosowanej zgodnie z art. 4 ustawy z 29 lutego 2008 r. o zmianie ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej oraz ustawy o opłacie skarbowej (Dz. U. Nr 44, poz. 262), Agencja, z zastrzeżeniem art. 32, przeprowadza kontrole administracyjne i kontrole na miejscu określone w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1. Stosownie do art. 31 ust. 6 tej ustawy z czynności kontrolnych sporządza się raport zgodnie z art. 28 i 48 rozporządzenia nr 796/2004. W przypadku, gdy rolnik nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w raporcie, może zgłosić umotywowane zastrzeżenia, co do ustaleń w nim zawartych, dyrektorowi oddziału regionalnego Agencji, w terminie 14 dni od dnia doręczenia raportu, chyba że bezpośrednio po zakończeniu kontroli rolnik, który był obecny podczas kontroli, zgłosił umotywowane zastrzeżenia, co do ustaleń zawartych w raporcie, osobie, która go sporządziła - ust. 7 art. 31. W myśl art. 35 przepisy dotyczące kontroli administracyjnej i kontroli na miejscu określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, stosuje się odpowiednio do kontroli wielkości powierzchni upraw roślin, o których mowa w art. 7 ust. 2, zadeklarowanej przez rolnika we wniosku o przyznanie płatności uzupełniającej i w zakresie spełniania warunków do przyznania płatności uzupełniającej. Kontrola na miejscu polega przede wszystkim na sprawdzeniu zgodności danych podanych we wniosku o przyznanie płatności ze stanem faktycznym w gospodarstwie i przestrzegania zasad dobrej kultury rolnej. Kontrole na miejscu są realizowane metodą inspekcji terenowej lub metodą FOTO. Pomiar granic działek rolnych jest wykonywany przy zastosowaniu różnego sprzętu pomiarowego np. odbiornika pomiarów satelitarnych GPS. W przedmiotowej sprawie w wyniku kontroli stwierdzono nieprawidłowości dotyczące powierzchni działek zadeklarowanych we wniosku dla JPO oraz UPO. Skarżący otrzymał kopię raportu i pomimo zawartego w tym dokumencie pouczenia o możliwości zgłoszenia zastrzeżeń w stosunku do ustaleń kontrolnych na podstawie art. 21 ust. 7 ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej, skarżący takich zastrzeżeń nie zgłosił. Podkreślenia wymaga również, że Skarżący w złożonym odwołaniu nie przedstawił żadnych konkretnych zarzutów dotyczących kontroli. Wskazywał jedynie, iż została ona przeprowadzona niedbale i niekompetentnie, bez jego obecności. W skardze do tut. Sądu wyjaśnił, że zarzuca brak fachowości i niedbałość o prawidłowe ujęcie obszarów do pomiaru, a ponadto fakt, iż kontrola była przeprowadzona bez jego udziału. Należy stwierdzić, iż stosownie do treści art. 25 ust.1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 w brzmieniu obowiązującym do dnia 23 grudnia 2007r. (a więc w dacie przeprowadzania kontroli), kontrole na miejscu przeprowadzane były bez uprzedzenia. Jeżeli jednak nie zagrażałoby to celowi kontroli, można było zawiadomić o niej z wyprzedzeniem ściśle ograniczonym do koniecznego minimum. Okres wyprzedzenia nie mógł przekraczać 48 godzin z wyjątkiem uzasadnionych przypadków. Z dniem 24 grudnia 2007r. przepis ten uległ zmianie, jednak okoliczność ta pozostaje bez wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia podjętego w niniejszej sprawie. Aktualnie kontrole na miejscu mogą być zapowiadane, jeżeli nie zagraża to celowi kontroli. Zawiadomienie o kontroli następuje z wyprzedzeniem ściśle ograniczonym do koniecznego minimum, nieprzekraczającym 14 dni (art. 23a rozporządzenia nr 796/2004). Jak widać zatem, kontrola przeprowadzona w gospodarstwie skarżącego w sierpniu i wrześniu 2007r. odpowiadała obowiązującym wówczas przepisom unijnym i krajowym; także po ich zmianie nie ma obowiązku zawiadamiania rolnika o zamiarze przeprowadzenia kontroli, a czynności kontrolne mogą być wykonane pod jego nieobecność. Nie może być zatem mowy o naruszeniu przez organ art. 10 czy 79 § 1 i 2 kpa, gdyż zasady dotyczące uczestnictwa strony w postępowaniu prowadzonym w przedmiocie płatności obszarowych, regulowane są szczegółowo w ustawie i w rozporządzeniach Komisji. Nie może podważać wyników kontroli "lustracja" przeprowadzona w sierpniu 2008r. przez sołtysa i radę sołecką , o której mowa w skardze. Dokumentuje ona co najwyżej stan na gruncie w rok po kontroli na miejscu. Sąd uznał za bezpodstawny zarzut podniesiony przez Skarżącego, iż różnica powierzchni kwalifikującej się do objęcia jednolitą płatnością obszarową nie wynika z jego winy, albowiem jest ona zgodna z ewidencją gruntów rolnych. Powierzchnie znajdujące się w Ewidencji Gruntów i Budynków stanowią powierzchnię działek ewidencyjnych, które są deklarowane w części VI wniosku "Oświadczenie o powierzchni działek ewidencyjnych". Natomiast działka rolna, zgodnie z art. 2 pkt 1 w/w ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r., oznacza zwarty obszar gruntu, na którym jeden rolnik prowadzi jedną grupę upraw na powierzchni nie mniejszej niż ... ha. W związku z powyższym powierzchnia działki rolnej może być różna od powierzchni działki ewidencyjnej. W tym stanie rzeczy, Sąd nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, na podstawie art. 151 cyt. wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.