V SA/Wa 2557/11

PostanowienieWSA w Warszawie2012-04-24

Skład orzekający: Piotr Piszczek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, uznając, że skarżący, pomimo ponoszenia kosztów utrzymania mieszkania, wyżywienia, opieki i leków, dysponuje dochodem na tyle znacznym, że przy rozsądnym gospodarowaniu jest w stanie ponieść pełne koszty postępowania sądowego (wpis od skargi w wysokości 100 zł) bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów przez strony i jej przesłanki powinny być interpretowane ściśle.
Stan faktyczny
Skarżący J. I. zaskarżył decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych odmawiającą przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego. Wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżący wraz z małżonką posiadają stałe źródło dochodów, które nie pozwala na zaliczenie ich do osób ubogich. Skarżący wniósł sprzeciw, podnosząc zły stan zdrowia, niepełnosprawność i wysokie koszty leków oraz opieki.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Piszczek po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. I. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] listopada 2011r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego postanawia: odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skargą z [...] listopada 2011r. (data nadania) J. I. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...] listopada 2011r. w przedmiocie odmowy przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego. Wnioskiem o przyznanie prawa pomocy (PPF) skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z 7 marca 2012r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W ocenie referendarza sądowego wniosek skarżącego nie zasługiwał na uwzględnienie bowiem wnioskodawca nie wykazał, że ustawowe przesłanki uprawniające do skorzystania z prawa pomocy we wnioskowanym zakresie wystąpiły w stosunku do jego osoby. Zasadniczy wpływ na przyjęcie takiego stanowiska wywarła, jak podkreślił referendarz sądowy okoliczność, iż skarżący wraz z małżonką posiadają stałe źródło dochodów, a ich kwota nie pozwala na zaliczenie ich do kategorii osób, które z uwagi na swoje ubóstwo zasługują na udzielenie prawa pomocy. Autor postanowienia uznał także, że przeznaczenie tych zasobów pieniężnych na koszty postępowania sądowego nie spowoduje uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Dodatkowo wskazał, że wnioskodawca nie przedstawił rzetelnej wiedzy w zakresie wydatków rodziny skarżącego związanych z koniecznym utrzymaniem. Pismem z [...] marca 2012r. skarżący wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia referendarza sądowego z 7 marca 2012r. W uzasadnieniu sprzeciwu jego autor wskazał na zły stan zdrowia podkreślił, że jest osobą niepełnosprawną, która wymaga stałej opieki ze strony żony. Wnoszący sprzeciw podał, że co miesięczne koszty zakupu leków wynoszą 500 zł., a koszt opiekunki to 400 zł. Do sprzeciwu dołączył orzeczenie o stopniu niepełnosprawności oraz decyzję o przyznaniu świadczenia pieniężnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., w skrócie p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 p.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Należy zatem zauważyć, iż stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. Skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Oznacza to, że był on zobowiązany do wykazania, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, natomiast przedstawione przez skarżącego informacje nie dają podstaw do twierdzenia, iż nie posiada on środków na pokrycie kosztów udziału w postępowaniu przed sądem. Z informacji zawartych w urzędowym formularzu oraz z nadesłanych dokumentów wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną A. I. i wspólnie osiągają miesięczny dochód w wysokości [...] zł. (zgodnie z załączoną do sprzeciwu decyzją ZUS w P. oraz formularzem PPF). Z osiąganego dochodu utrzymują dwa pomieszczenia o pow. 40 m² (ustna umowa służebności), na który składają się koszty - opału, gazu, prądu, wody itp.). Wysokość dochodu netto na jedną osobę w rodzinie to [...] zł. W ocenie Sądu zadeklarowana kwota miesięcznego dochodu osiąganego przez skarżącego pomimo kosztów utrzymania mieszkania, wyżywienia, kosztów opiekunki (400 zł.), zakupu niezbędnych leków (500 zł.), jest na tyle znaczna, że przy rozsądnym gospodarowaniu skarżący jest w stanie ponieść pełne kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na koszty postępowania w chwili obecnej składa się wpis od skargi w wysokości 100 zł. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 i art. 260 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło