V SA/Wa 256/11

Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. R. na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia ... grudnia 2010 r. Nr ... w przedmiocie cofnięcia kwoty indywidualnej dostaw postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych; Skarżący wystąpił z wnioskiem - na urzędowym formularzu PPF - o zwolnienie z kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż ubiegły rok był bardzo trudny dla produkcji rolnej, ulewne deszcze spowodowały dużą ilość podtopień. Z ...ha jakie posiada skarżący, nie sprzątnął ...ha, ponieważ woda zniszczyła plony. Ponadto skarżący wskazał, iż nie zakwalifikował się do pomocy, bo nie osiągnął wymaganych 30%, dlatego że nie było strat w budynkach i maszynach. Skarżący zamieszkuje wraz z żoną w domu o pow. ... m², posiada stodołę, oborę, traktor oraz sprzęt towarzyszący, prasa, przyczepa. Dochody z gospodarstwa skarżący określił w wysokości obliczonej zgodnie ze wskaźnikiem GUS. Ponadto skarżący podkreślił, iż w zeszłym roku zebrany plon był około 30 % niższy, a na działkach gdzie nie było plonu skarżący poniósł nakłady w postaci nawozów, oprysków i upraw, a plonu nie zebrał. Ponadto w piśmie procesowym z dnia 20 lutego 2011 r. skarżący wskazał, iż ma pod opieką ... dzieci jako rodzina zastępcza, a środki finansowe, które otrzymuje na częściowe pokrycie kosztów utrzymania wykorzystuje dla zaspokojenia potrzeb tych dzieci. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. W myśl art. 245 §1 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z §3 powołanego przepisu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego (...). Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., zostaje przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Oznacza to, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do takich osób zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i pozwalają zaspokoić tylko ich podstawowe potrzeby życiowe. Sytuacja materialna skarżącego jest trudna i uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w postaci zwolnienia od obciążającego go na obecnym etapie postępowania wpisu od skargi (w kwocie 200 zł), jak i od pozostałych mogących wystąpić w przyszłości kosztów sądowych. Złożone oświadczenia wskazują, iż skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną i ... dzieci, którymi opiekują się jako rodzina zastępcza. Skarżący prowadzi, co prawda gospodarstwo rolne znacznych rozmiarów (ponad ... ha), jednakże ostatnie klęski żywiołowe spowodowały obniżenie dochodów o około 30% (liczne podtopienia oraz spadek wartości produktów rolnych). Dochód roczny z gospodarstwa wynosi zatem około ... zł ((... ha x 2056 zł) x70%) tj. ... zł miesięcznie. Dochody z tytułu opieki nad dziećmi jako rodzina zastępcza są – zgodnie z oświadczeniem - w całości pożytkowane na zaspokojenie podstawowych potrzeb dzieci. W tej sytuacji należało uznać, iż uzyskiwane dochody pozwalają wyłącznie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych skarżącego i jego rodziny i skarżący nie będzie w stanie opłacić kosztów sądowych, bez uszczerbku utrzymania. W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.