V SA/Wa 256/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz - Wóltańska, , Protokolant : specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2011 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia kwoty indywidualnej dostaw; oddala skargę Dyrektor Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w L. (dalej: Dyrektor) decyzją z [...] sierpnia 2010 r. nr [...] cofną M. R. (dalej: skarżący) kwotę indywidualną dostaw w wysokości 14 045 kg o referencyjnej zawartości tłuszczu [...]g/kg. W uzasadnieniu decyzji opartej o treść art. 32 ust. 2 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych (Dz. U. z 2009 r., Nr 11, poz. 65 ze zm., dalej: ustawa o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych) organ wskazał, iż skarżący w roku kwotowym 2009/2010 nie wprowadził do obrotu mleka lub przetworów mlecznych w ramach posiadanej kwoty indywidualnej dostaw. Od decyzji skarżący odwołał się do organu II instancji, uznał decyzję za niesłuszną i krzywdzącą. Wskazał, że w roku kwotowym 2009/2010 poniósł starty i nie mógł wyprodukować mleka dobrej jakości. Powołał się na zły stan zdrowia zwierząt, problemy z zacieleniem, a także na sprzedaż zwierząt. Do odwołania załączone zostały kserokopie: karty leczenia trzech jałówek wraz z paragonem z kasy fiskalnej potwierdzającym zakup leków, faktur sprzedaży trzech zwierząt a także zaświadczeń unasienniania zwierząt. W wyniku rozpoznania odwołania Prezes Agencji Rynku Rolnego (dalej: Prezes ARR) decyzją z [...] grudnia 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję wydaną przez organ I instancji. W uzasadnieniu podał, że dnia 3 listopada 2008 r. do OT ARR w L. wpłynął wniosek skarżącego o konwersję tymczasową kwoty indywidualnej dostaw, a w dniu [...] listopada 2008 r. Dyrektor decyzją nr [...] zatwierdził zmianę kwoty indywidualnej dostaw na kwotę indywidualną sprzedaży bezpośredniej, ważną do dnia 31 marca 2009 r., w wysokości [...] kg. W dniu 13 maja 2009 r. do OT ARR w L. wpłynęła informacja za rok kwotowy 2008/2009 o ilości mleka i przetworów mlecznych wyprodukowanych w gospodarstwie i wprowadzonych do obrotu oraz ilości mleka wykorzystanego do produkcji przetworów mlecznych wprowadzonych do obrotu, przeznaczonych do bezpośredniego spożycia. Organ odwoławczy wskazał, że w dniu 14 maja 2010 r. skarżący nadał w placówce pocztowej analogiczne rozliczenie dotyczące roku kwotowego 2009/2010. Z uwagi na fakt, że od 1 kwietnia 2009 r. dostawca nie był już w posiadaniu kwoty indywidualnej sprzedaży bezpośredniej tylko kwoty indywidualnej dostaw Dyrektor pismem z [...] czerwca 2010 r . wszczął z urzędu postepowanie w sprawie zmniejszenia kwoty indywidualnej z powodu jej niewykorzystania, zakończone wydaniem decyzji w sprawie cofnięcia kwoty indywidualnej dostaw. Prezes ARR powołując się na art. 32 ust. 1 ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych wyjaśnił, że w przypadku gdy producent nie wprowadził do obrotu w roku kwotowym mleka i przetworów mlecznych w ramach kwoty indywidualnej przysługującej temu producentowi na dzień 1 kwietnia danego roku kwotowego właściwy miejscowo dyrektor oddziału terenowego Agencji cofa, w drodze decyzji, kwotę indywidualną. Natomiast zgodnie z definicją zawartą w art. 65 lit. i) rozporządzenia Rady Nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 r. ustanawiającego wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych (‘’rozporządzenie o jednolitej wspólnej organizacji rynku’’ (Dz. U. UE. L. 07.299.1, dalej: rozporządzenie Rady Nr 1234/2007) ,,kwota indywidualna’’ oznacza kwotę producenta obowiązującą w dniu 1 kwietnia dowolnego roku dwunastomiesięcznego okresu. Jednocześnie przepis art. 72 ust. 3 rozporządzenia Rady Nr 1234/2007 wylicza sytuację, kiedy zmniejszenie kwoty indywidualnej nie nastąpi. Są to przypadki siły wyższej oraz należycie uzasadnione przypadki mające tymczasowy wpływ na zdolność produkcyjną gospodarstwa rolnego. Organ odwoławczy zauważył, że przypadki siły wyższej wyliczone zostały w art. 31 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników (Dz. Urz. L 030, 31.01.2009, dalej: rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009). Są to między innymi śmierć rolnika, długookresowa niezdolność rolnika do pracy, poważna klęska żywiołowa w dużym stopniu dotykająca grunty rolne gospodarstwa, wypadek powodujący zniszczenie w gospodarstwie budynków dla zwierząt gospodarskich, choroba epizootyczna dotykająca wszystkie zwierzęta gospodarskie rolnika lub części tych zwierząt. Siłą wyższą jest zdarzenie zewnętrzne, niemożliwe do przewidzenia i niemożliwe do zapobieżenia. Wystąpienie siły wyższej powinno być stwierdzone przez uprawniony organ i szczegółowo udokumentowane. W ocenie Prezesa ARR przedstawione przez stronę okoliczności nie mogą stanowić wystarczającej przesłanki do uwzględnienia odwołania. W przypadku chęci rozliczania się z kwoty indywidualnej sprzedaży bezpośredniej strona winna złożyć ponownie wniosek o konwersję kwoty indywidualnej. Niezachowanie należytej staranności przy prowadzeniu własnych spraw nie można uznać za przypadek siły wyższej. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący nie zgodził się z decyzją Prezesa ARR z [...] grudnia 2010 r., nr [...]. Stwierdził, że udowodnił Agencji, że mleko produkował w ilości przekraczającej 70% posiadanego limitu, potwierdziła to także kontrola przeprowadzona przez przedstawiciela Agencji. Podał, że ze względu na choroby w stadzie nie sprzedał mleka do mleczarni, zgłosił sprzedaż mleka w ilości bezpośredniej w terminie ustawowym. Skarżący nie zgodził się z Prezesem ARR, że choroby zwierząt nie potwierdzają wystąpienia siły wyższej, ponieważ choroby te występują i nie da się ich przewidzieć, a jałowość wśród jałówek to bardzo rzadka i kosztowna przypadłość. Skarżący nadmienił, że wraz z żoną jest rodziną zastępczą, mającą pod opieką siedmioro dzieci w wieku od 8 miesięcy do 13 lat i chociażby z tego względu jest mu potrzebny limit produkcji mleka. Do skargi dołączył kopie załączników do raportu z szacowania produkcji mleka w swoim gospodarstwie za rok kwotowy 2009/ 2010. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu odwołując się m. in. do treści art. 32 ust. 2 ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [(Dz.U. nr 153, poz. 1270, ze zm.) - zwanej dalej: "p.p.s.a.")], sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Rozważając w powyższym kontekście argumenty przedstawione w skardze, stwierdzić należy, że są one bezzasadne. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Prezesa ARR z [...] grudnia 2010 r. utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora OT ARR w L. z [...] sierpnia 2010 r. w sprawie cofnięcia kwoty indywidualnej dostaw. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 32 ust. 2 ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych, zgodnie z którym w przypadku, gdy producent nie wprowadzi do obrotu w roku kwotowym mleka lub przetworów mlecznych w ramach kwoty indywidualnej przysługującej temu producentowi na dzień 1 kwietnia danego roku kwotowego, właściwy miejscowo dyrektor oddziału terenowego Agencji cofa w drodze decyzji, kwotę indywidualną. Oceniając sprawę w kontekście przywołanej powyżej normy prawnej (art. 32 ust. 2 ) należało brać pod uwagę dany rok kwotowy, a więc okres od 1 kwietnia do 31 marca i przysługującą w tym okresie producentowi kwotę indywidualną. Poza sporem jest to, że skarżący w roku kwotowym 2009/2010 nie sprzedawał mleka do podmiotu skupującego, a co za tym idzie nie wykorzystał w ogóle kwoty indywidualnej dostaw. Powyższe uzasadnia zastosowanie w sprawie przez organ wskazany powyżej art. 32 ust. 2 ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych. Wskazać należy, że zgodnie z art. 72 ust. 3 rozporządzenia Rady Nr 1234/2007 cofnięcie kwoty indywidualnej nie nastąpi w przypadku siły wyższej i w należycie uzasadnionych i uznanych przez właściwe organy, przypadkach tymczasowo wpływających na zdolność produkcyjną gospodarstwa rolnego. Do przypadków tych w art. 40 ust. 4 rozporządzenia Rady Nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE L 270 z 2003 r., dalej: rozporządzenie Rady Nr 1782/2003), zaliczono przykładowo, na co organ wskazał w zaskarżonej decyzji: śmierć rolnika, długookresową niezdolność rolnika do pracy, poważną klęskę żywiołową w znacznym stopniu dotykającą grunty rolne gospodarstwa, zniszczenie budynków inwentarskich gospodarstwa w drodze wypadku, epidemię dotykającą części lub cały żywy inwentarz gospodarza. Z powyższego wynika, że aby możliwe było odstąpienie od zastosowania sankcji przewidzianej w art. 32 ust. 2 ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych muszą wystąpić zdarzenia, które można uznać za przypadki działania siły wyższej lub inne należycie uzasadnione i uznane przez właściwy organ okoliczności o charakterze nadzwyczajnym, oraz zdarzenia te muszą mieć bezpośredni wpływ na zdolność produkcyjną danego producenta rolnego w roku kwotowym, który podlega rozliczeniu. Zgodnie z art. 40 ust. 3 rozporządzenia Rady Nr 1782/2003, przypadek działania siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności, wraz z odpowiednią dokumentacją wymaganą przez właściwy organ, winien być zgłoszony przez rolnika na piśmie. W przedmiotowej sprawie skarżący powołał się na zły stan zdrowia zwierząt (jałowość i zapalenie wymiena) oraz sprzedaż zwierząt. Wyjaśnił, że wyprodukowane mleko w roku kwotowym 2009/2010 było pozaklasowe, nie nadające się do sprzedaży do spółdzielni mleczarskiej. Mleko to zostało sprzedane okolicznym rolnikom do odchowu prosiąt i dopajania cieląt. W ocenie Sądu, organy orzekające, zasadnie uznały, że wskazane przez skarżącego okoliczności nie mogą uzasadniać odstąpiena od sankcji w postaci cofnięcia kwoty indywidualnej dostaw. Siła wyższa to zdarzenie zewnętrzne, niemożliwe do przewidzenia i zapobieżenia, a jej wystąpienie powinno być stwierdzone przez uprawniony do tego organ i szczegółowo udokumentowane, co w niniejszej sprawie nie nastąpiło. Trafnie organ wskazał, że powołane przez skarżącego okoliczności nie dają podstaw do odstąpienia od zastosowania w sprawie art. 32 ust. 2 ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych. Załączona do akt administracyjnych kopia karty leczenia zwierząt z dnia [...] grudnia 2009 r. potwierdza leczenie krowy oraz 3 jałówek, przy czym okres karencji dla produktów i tkanek w odniesieniu do jednego z zastosowanych leków wynosił 3 dni. Siły wyższej, w rozumieniu mających zastosowanie w sprawie przepisów, nie potwierdzają także zaświadczenia unasienniania zwierząt jak również faktury sprzedaży zwierząt. Za uwzględnieniem skargi nie mogą przemawiać argumenty skarżącego wskazujące na produkowanie w roku kwotowym 2009/2010 mleka w ilości przekraczającej 70% posiadanego limitu. Podstawą do zastosowania sankcji wobec skarżącego nie były ustalenia co do braku możliwości produkowania mleka w określonej ilości lecz prawidłowe wykazanie, że skarżący nie wprowadził do obrotu mleka w ramach kwoty indywidualnej przysługującej skarżącemu w roku kwotowym 2009/2010. Natomiast z okoliczności faktycznych spraw wynika, że powodem nie sprzedawania przez skarżącego w roku kwotowym 2009/2010 mleka do podmiotu skupującego było błędne przekonanie skarżącego, że posiada - w tym roku kwotowym – kwotę indywidualną sprzedaży bezpośredniej. Powyższe potwierdził sam skarżący w oświadczeniu pisemnym z dnia [...] listopada 2010 r. (k - 21 akt administracyjnych) w którym podał także, że nieświadomie wprowadził mleko do obrotu w formie bezpośredniej. Nadmienić w tym miejscu warto, że ostateczną decyzją Dyrektora OT ARR z dnia [...] listopada 2008 r., nr [...], w sprawie zmiany indywidualnej ilości referencyjnej rozstrzygnięto, na wniosek skarżącego, o zmianie kwoty indywidualnej dostaw na kwotę indywidualną sprzedaży bezpośredniej do 31 marca roku kwotowego 2008/2009. Konwersa kwoty indywidualnej orzeczona powyższą decyzją nie obowiązywała, wbrew przekonaniu skarżącego, w roku kwotowym 2009/2010. Reasumując, zaskarżona decyzja odpowiada prawu, gdyż zarówno argumentacja skargi jak i analiza akt sprawy nie ujawniła wad uzasadniających wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Mając na względzie wszystko powyższe Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.