V SA/Wa 2560/11

Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi H. S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia ... października 2011 r. Nr ... w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym tj. zwolnienia od kosztów sądowych; Skarżący złożył wniosek - na urzędowym formularzu PPF - o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazał, iż we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z żoną, posiada ½ udziału we współwłasności domu o pow. ... m ² oraz mieszkanie własnościowe hipoteczne o pow. ... m², nie posiada innych nieruchomości, przedmiotów wartościowych ani oszczędności pieniężnych. Dochody skarżącego i jego małżonki ze świadczeń emerytalnych wynoszą łącznie brutto ... zł. Ponadto skarżący oświadczył, iż są z żoną osobami niepełnosprawnymi (... grupa inwalidzka), schorowanymi i co miesiąc wydają ... zł na zakup leków. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. Treść i warunki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym określa art. 245 §3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. W myśl art. 245 §3 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a, zostaje przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stosowana jest w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych można zaliczyć bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Analiza podanych przez skarżącego okoliczności dokonana w związku z przepisami ustawy uzasadnia stwierdzenie, iż nie zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem jego wniosku, gdyż skarżący nie wykazał iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zauważyć należy, iż skarżący posiada stabilne źródło dochodów, uzyskując regularnie świadczenie emerytalne w kwocie ... zł, a jego małżonka uzyskuje świadczenie emerytalne w kwocie ... zł. Miesięczny dochód gospodarstwa domowego skarżącego, w którym pozostają dwie osoby wynosi zatem ponad ... zł. W tym miejscu wskazać należy, iż skarżący w złożonym wniosku ograniczył się wyłącznie do wskazania, iż uzyskuje wraz żoną dochody wyłącznie z emerytur i wydaje ... zł na leki, nie podał natomiast żadnych informacji na temat ponoszonych wydatków związanych z utrzymaniem miejsca zamieszkania i zaspokojeniem innych potrzeb życiowych własnych oraz małżonki. Mając jednak na uwadze wysokość uzyskiwanych dochodów ze świadczeń emerytalnych oraz fakt, iż skarżący w dniu ... stycznia 2012 r. uiścił wpis sądowy od skargi w wysokości 100 zł, należało uznać, iż posiada wystarczające środki pieniężne na opłacenie kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. W sytuacji gdy uzyskiwane dochody lub posiadane zasoby pieniężne nie są w całości pożytkowane na niezbędne wydatki (bieżące, konieczne), to uzasadnione jest ich przeznaczenie na koszty postępowania sądowego. Wnioskujący oraz jego rodzina nie należą do osób pozbawionych środków do życia, a niewątpliwie do takich przypadków powinno sprowadzać się udzielenie prawa pomocy. Jego sytuacji majątkowej nie można utożsamiać z sytuacją osób nie osiągających żadnego dochodu lub też osiągających dochód niewystarczający na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Jeszcze raz podkreślenia wymaga fakt, iż to do skarżącego jako osoby zainteresowanej w uzyskaniu prawa pomocy należało wykazanie, że zachodzą ustawowe przesłanki w tym przedmiocie w odniesieniu do jego osoby. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.