V SA/Wa 2566/14

WyrokWSA w Warszawie2015-06-03

Skład orzekający: Krystyna Madalińska – Urbaniak, Izabella Janson, Beata Krajewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością może zostać orzeczony o solidarną odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki, jeśli egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna, a członek zarządu nie wykazał braku winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość lub nie wskazał mienia spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ prawidłowo orzekł o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki. Stwierdzono, że wystąpiły pozytywne przesłanki odpowiedzialności: bezskuteczność egzekucji z majątku spółki oraz powstanie zaległości w czasie pełnienia funkcji przez członka zarządu. Jednocześnie członek zarządu nie wykazał zaistnienia przesłanek egzoneracyjnych, tj. nie udowodnił, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o upadłość, ani że niezgłoszenie wniosku nastąpiło bez jego winy, ani też nie wskazał mienia spółki, z którego egzekucja byłaby możliwa.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi R. J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego orzekającą o solidarnej odpowiedzialności R. J. za zaległości podatkowe spółki "[...]" Sp. z o.o. z tytułu opłaty paliwowej za styczeń 2009 r. Egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna, a R. J., jako prezes zarządu, nie wykazał przesłanek zwalniających go od odpowiedzialności, w szczególności nie udowodnił braku winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość ani nie wskazał mienia spółki. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów postępowania, w tym brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i nieprzeprowadzenie rozprawy.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska – Urbaniak, Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Protokolant specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi R. J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe w opłacie paliwowej oddala skargę Decyzją z [...] marca 2013 r. o numerze [...] Naczelnik Urzędu Celnego [...] w [...] określił "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w [...] zobowiązanie publicznoprawne z tytułu opłaty paliwowej za okres rozliczeniowy styczeń 2009 r. w wysokości 34.423,00 zł. W związku z nieuregulowaniem zaległości w ustawowym terminie Dyrektor Izby Celnej w [...] na podstawie wystawionego w dniu [...] maja 2013 r. tytułu wykonawczego nr [...] wszczął przeciwko "[...]" Sp. z o.o. postępowanie egzekucyjne. Prowadzone postępowanie nie doprowadziło do wyegzekwowania należności objętych ww. tytułem wykonawczym. W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Celnego [...] w [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r. wszczął wobec R. J., który pełnił w powyższym okresie rozliczeniowym funkcję prezesa zarządu Spółki, postępowanie w zakresie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości podatkowe z tytułu niewykonanego zobowiązania w opłacie paliwowej Spółki wraz z należnymi odsetkami za zwłokę oraz kosztami egzekucyjnymi. Decyzją nr [...] z dnia [...] września 2013 r. organ podatkowy pierwszej instancji orzekł o solidarnej odpowiedzialności R. J. z "[...]" Sp. z o.o. z tytułu niewykonanego zobowiązania ww. Spółki w opłacie paliwowej za okres rozliczeniowy styczeń 2009 r. w kwocie 34.423,00 zł wraz z kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie 519,60 zł od powyższych zaległości podatkowych. [...] wniósł odwołanie od ww. decyzji. Następnie, postanowieniem nr [...] z dnia [...] października 2013 r. Naczelnik Urzędu Celnego [...] w [...] sprostował oczywistą omyłkę pisarską w decyzji z dnia [...] września 2013 r. polegającą na wskazaniu błędnego numeru PESEL Strony oraz decyzją nr [...] z dnia [...] października 2013 r. uzupełnił swoją decyzję nr [...] z dnia [...] września 2013 r. w części dotyczącej odpowiedzialności Strony za należne odsetki za zwłokę od zaległości podatkowej w kwocie 18.712,00 zł. Pismem z dnia 5 listopada 2013 r. R. J. uzupełnił odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w [...] z dnia [...] września 2013 r. Zaś pismem z dnia 8 listopada 2013 r. Skarżący wniósł odwołanie od decyzji z dnia [...] września 2013 r., uzupełnionej decyzją nr [...] z dnia [...] października 2013 r. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności Skarżącego z "[...]" Sp. z o.o. z tytułu niewykonanego zobowiązania ww. Spółki z tytułu podatku akcyzowego za okres rozliczeniowy styczeń 2009 r. wraz z kosztami postępowania egzekucyjnego i należnymi odsetkami za zwłokę od powyższych zaległości podatkowych. Pismem z dnia 25 listopada 2013 r. Dyrektor Izby Celnej w [...] wezwał Skarżącego do nadesłania dowodów na okoliczność wystąpienia przesłanki określonej w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) ustawy Ordynacja podatkowa, oraz sprawozdania finansowego Spółki "[...]" Sp. z o.o. za rok 2008 r. i 2009 r. (lub inny okres sprawozdawczy, za który sporządzono sprawozdanie finansowe Spółki obejmujący okres, w którym R. J. pełnił funkcję Prezesa Zarządu Spółki). W odpowiedzi na wezwanie Skarżący pismem z dnia 9 grudnia 2013 r. wniósł o zwrócenie się przez organ odwoławczy do: Zarządu Spółki, Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] oraz urzędu skarbowego właściwego dla Spółki o przesłanie odpisów dokumentacji księgowej "[...]" Sp. z o.o. za rok 2008 i 2009 na okoliczność sytuacji materialnej "[...]" Sp. z o.o. w okresie pełnienia funkcji Prezesa zarządu ww. Spółki przez Skarżącego, a także na okoliczność braku zaistnienia przesłanek do zgłoszenia upadłości Spółki w okresie pełnienia przez niego funkcji Prezesa Zarządu. Pismem z dnia 26 listopada 2013 r. Dyrektor Izby Celnej w [...] zwrócił się do Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] o wskazanie: 1. czy w Urzędzie Kontroli Skarbowej w P. prowadzone było lub jest prowadzone postępowanie wobec R. J., w szczególności w sprawie o sygn. akt [...], 2. udzielenie informacji na jakim etapie znajduje się obecnie postępowanie wobec Skarżącego, a w przypadku jego zakończenia - wskazanie sposobu jego zakończenia, przekazanie dowodów zebranych w prowadzonym postępowaniu, w tym dokumentów księgowych oraz sprawozdań finansowych, które mogą mieć wpływ na odpowiedzialność R. J. z tytułu niewykonania zobowiązań Spółki "[...]" w podatku akcyzowym oraz w opłacie paliwowej. Inspektor Kontroli Skarbowej w [...] pismem z dnia 5 grudnia 2013 r. poinformował, że Urząd Kontroli Skarbowej w [...] nie prowadził postępowania przygotowawczego wobec R. J. i jedynie wykonywał na podstawie art. 118a § 1 ustawy Kodeks karny skarbowy czynności pomocy prawnej polegającej na ogłoszeniu w dniu 21 sierpnia 2013 r. zarzutów popełnienia przestępstw skarbowych przez R. J. w toku postępowania prowadzonego w Urzędzie Kontroli Skarbowej w [...]. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej przy piśmie nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r. przekazał Dyrektorowi Izby Celnej w [...] potwierdzone za zgodność z oryginałem kopie dokumentów finansowo-księgowych Spółki znajdujących się w aktach postępowania kontrolnego nr UKS [...] oraz UKS [...]. Dyrektor Izby Celnej w [...] po rozpatrzeniu odwołania i analizie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego [...] w [...] nr [...] z dnia [...] września 2013 r. uzupełnioną decyzją nr [...] z dnia [...] października 2013 r. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ wskazał, że zgodnie z przepisem art. 116 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa za zaległości spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu: nie wykazał, że: 1) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo 2) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy, 3) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Następnie zaznaczono, że stosownie do art. 116 § 2 ww. ustawy (w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2009 r.) odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu. Organ wyjaśnił, iż Naczelnik Urzędu Celnego [...] w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2013 r określił "[...]" Sp. z o.o. zobowiązanie w podatku akcyzowym za okres rozliczeniowy styczeń 2009 r. w wysokości 34.4230.00 zł. W związku z nieuregulowaniem zaległości w ustawowym terminie Dyrektor Izby Celnej w [...] na podstawie wystawionego w dniu [...] maja 2013 r. tytułu wykonawczego wszczął przeciwko "[...]" Sp. z o.o. postępowanie egzekucyjne. Prowadzone postępowanie nie doprowadziło do wyegzekwowania należności objętych ww. tytułem wykonawczym. Nie zdołano ustalić majątku ruchomego bądź nieruchomego stanowiącego własność "[...]" Sp. z o.o., tym samym uznano, iż egzekucja przeciwko Spółce jest nieskuteczna. Następnie, Dyrektor Izby Celnej w [...] postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec "[...]" Sp. z o.o. na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] maja 2013 r., gdyż uznał, że zaistniała przesłanka z art. 59 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 20l2 r. poz. 1015, z późn. zm.), zgodnie z którą postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. W związku z powyższym w ocenie Dyrektora Izby Celnej w [...] zostały spełnione pozytywne przesłanki (bezskuteczność egzekucji podatkowej oraz upływ terminu płatności zobowiązania podatkowego w czasie pełnienia funkcji przez członka zarządu) do orzeczenia wobec R. J. odpowiedzialności solidarnej ze Spółką za zobowiązania Spółki z tytułu podatku akcyzowego za okres rozliczeniowy styczeń 2009 r. Skarżący nie zgodził się z powyższym rozstrzygnięciem i wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. I I 1) art. 122 w zw. z art. 187 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, w szczególności poprzez niedopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu rachunkowości na okoliczność ustalenia czy na dzień odwołania R. J. z funkcji Prezesa Zarządu "[...]" Sp. z o.o. zachodziły przesłanki do zgłoszenia upadłości Spółki, a także czy niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło z winy R. J.; 2) art. 123 § 1 w zw. z art. 200a § 1 pkt 2 w zw. z 180 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez nieprzeprowadzenie przez organ rozprawy na wniosek strony w celu przesłuchania w charakterze świadka młodszego eksperta Służby Celnej B. J. na okoliczność ustnego wyjaśnienia sporządzonej przez ww. analizy finansowej "[...]" Sp. z o.o. na podstawie której to analizy organ dokonał ustalenia stanu faktycznego w sprawie; 3) art. 187 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez niezebranie materiału dowodowego w całości w szczególności poprzez niedopuszczenie dowodu z dokumentów zgromadzonych w wyniku przeprowadzonego postępowania przez Naczelnika Urzędu Celnego [...] w [...], w wyniku którego została wydana decyzja z dnia [...] marca 2013 r., która to decyzja w sposób pośredni kształtuje obowiązki odwołującego się, a ustalenia związane z wydaniem ww. decyzji są istotne z punktu widzenia odpowiedzialności odwołującego się za zobowiązania powstałe w czasie pełnienia funkcji Prezesa Zarządu Spółki, co w konsekwencji uniemożliwiło Skarżącemu weryfikację zasadności stwierdzenia bezskuteczności egzekucji wobec "[...]" Sp. z o.o.; 4) art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez oparcie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej sytuacji finansowej "[...]" Sp. z o.o. oraz winy Skarżącego w niezłożeniu wniosku o zgłoszenie upadłości Spółki jedynie na dowodzie w postaci analizy młodszego eksperta Służby Celnej B. J. w sytuacji gdy zarówno wiedza jak i doświadczenie ww. osoby nie podlegało żadnej weryfikacji ze strony Skarżącego; 5) art. 210 § 4 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez wadliwe uzasadnienie decyzji, w szczególności nieustosunkowanie się organu do zgromadzonego materiału dowodowego w postaci dokumentów finansowych "[...]" Sp. z o.o. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie z treścią art. 116 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa za zaległości spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu: 1. nie wykazał, że: a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy, 2. nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Stosownie do art. 116 § 2 ww. ustawy (w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2009 r.) odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Celnego [...] w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2013 r. określił "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w [...] zobowiązanie publicznoprawne z tytułu opłaty paliwowej za okres rozliczeniowy styczeń 2009 r. w wysokości 34.4230 zł. W związku z nieuregulowaniem zaległości w ustawowym terminie Dyrektor Izby Celnej w [...] na podstawie wystawionego w dniu [...] maja 2013 r. tytułu wykonawczego nr [...] wszczął przeciwko "[...]" Sp. z o.o. postępowanie egzekucyjne. Prowadzone postępowanie nie doprowadziło do wyegzekwowania należności objętych ww. tytułem wykonawczym zaś postanowieniem nr [...] z dnia [...] maja 2013 r. Dyrektor Izby Celnej w [...] umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] maja 2013 r., gdyż uznał, że zaistniała przesłanka z art. 59 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r. poz. 1015, z późn. zm.), zgodnie z którą postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nic uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Następnie wskazać należy, że w dniu [....] listopada 2008 r. Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników "[...]" Spółki z o.o. podjęło uchwałę o powołaniu R. J. na stanowisko Prezesa Zarządu Spółki, a w dniu [...] maja 2009 r. odwołało ze stanowiska Prezesa Zarządu Spółki. Zatem w czasie upływu terminu płatności zobowiązania podatkowego, tj. w dniu 25 lutego 2009 r. (obowiązek zapłaty podatku akcyzowego za okres rozliczeniowy styczeń 2009 r. upływał w dniu 25 lutego 2009 r.) R. J. był Prezesem Zarządu "[...]" Sp. z o.o. W związku z powyższym należy przyznać racje organowi, że zostały spełnione pozytywne przesłanki (bezskuteczność egzekucji podatkowej oraz upływ terminu płatności zobowiązania podatkowego w czasie pełnienia funkcji członka zarządu) do orzeczenia wobec Skarżącego odpowiedzialności solidarnej ze Spółką za zobowiązania Spółki w podatku akcyzowym za okres rozliczeniowy styczeń 2009 r. Jak wskazano wyżej kolejnymi przesłankami orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest: 1. niewykazanie przez członka zarządu, że złożono we właściwym czasie wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe albo wykazanie braku winy (jakiejkolwiek) w niepodjęciu działań w tym kierunku; 2. niewskazanie przez członka zarządu mienia spółki umożliwiającego zaspokojenie znacznej części zaległości podatkowych spółki. Zatem do pozytywnych przesłanek odpowiedzialności członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zobowiązania spółki należą: bezskuteczność egzekucji z majątku spółki oraz powstanie zaległości w czasie pełnienia obowiązków przez członka zarządu. Natomiast przesłanki negatywne tej odpowiedzialności zdefiniowane zostały następująco: wykazanie, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowania układowe), albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy, bądź też wskazanie mienia, z którego egzekucja jest możliwa. Należy tym samym wskazać, że orzekając o odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o. organ podatkowy jest zobowiązany wykazać jedynie okoliczności pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie powstania zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w dochodzoną zaległość podatkową spółki oraz bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce, zaś wykazanie zaistnienia którejkolwiek z przesłanek egzoneracyjnych spoczywa na członku zarządu. Skarżący nie wskazał mienia Spółki umożliwiającego zaspokojenie znacznej części zaległości Spółki. W odwołaniu z dnia [...] września 2013 r. Skarżący ograniczył się wyłącznie do stwierdzenia, że "według mojej wiedzy, będąc Prezesem spółki nie wystąpiły przesłanki do zgłoszenia wniosku o upadłość lub wszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszenie upadłości, tj. nie było przesłanek i okoliczności wskazanych w Ustawie o Ordynacji Podatkowej zgodnie z art. 116 § 1 ust.". W tym miejscu wyjaśnić należy, że wniosek o ogłoszenie upadłości winien być zgłoszony w ciągu dwóch tygodni od zaistnienia przesłanek do ogłoszenia upadłości, tj. od zaprzestania przez spółkę spłaty wymagalnych zobowiązań pieniężnych, ale także wtedy, gdy spółka na bieżąco wykonuje zobowiązania, jednakże przekraczają one wartość jej majątku. Przesłanki uwolnienia się przez członków zarządu spółki od odpowiedzialności za zobowiązania spółki sprowadzają się do wykazania należytej staranności w działaniach zmierzających do wszczęcia postępowania upadłościowego (art. 11 i art. 21 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze). Przesłanki uzasadniające złożenie wniosku o ogłoszenia upadłości następują od momentu zaprzestania przez spółkę spłaty wymagalnych zobowiązań pieniężnych lub gdy zobowiązania spółki przekroczyły wartość jej majątku, nawet jeśli były spełniane bieżące zobowiązania. Spółka nie dysponowała majątkiem trwałym. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że sytuacja finansowa przedsiębiorcy w analizowanych latach 2007-2009 była trudna. Spółka osiągała ujemne wyniki, dysponowała w 2007 roku niewielkim majątkiem trwałym a w latach 2008 i 2009 nie posiadała go w ogóle oraz niskim kapitałem podstawowym w wysokości 50,0 tys. zł. Przedstawione fakty, potwierdzają słuszność stanowiska organu, iż problemy finansowe Spółki zaczęły się już w roku 2007, a sytuacja pogorszyła się jeszcze w 2008 r. Ponadto należy zauważyć, że Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. określił Spółce zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za okres rozliczeniowy listopad 2008 r. w kwocie 252.056,00 zł, którego termin płatności upłynął w dniu 29 grudnia 2008 r. Ponadto Naczelnik Urzędu Celnego [...] w [...] decyzją z dnia [...] marca 2013 r. określił Spółce obowiązek zapłaty opłaty paliwowej za okres rozliczeniowy listopad 2008 r. w kwocie 11.589,00 zł. Stan finansów Spółki nie pozwalał na pokrycie tych zobowiązań. Skoro zatem Spółka na dzień 29 grudnia 2008 r. (termin zapłaty podatku akcyzowego i opłaty paliwowej w łącznej kwocie 263.645,00 zł) nie dysponowała majątkiem, który wystarczałby na zaspokojenia roszczeń wszystkich wierzycieli, w szczególności do uregulowania podatku akcyzowego i opłaty paliwowej za okres rozliczeniowy listopad 2008 r. oraz nie posiadała żadnego majątku trwałego, to należy uznać, że zarząd Spółki w świetle przepisów art. 11 ust. 1 i 2 w związku z art. 21 ust. 1 Prawa upadłościowego, zobowiązany był nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. W ocenie Sądu organ słusznie przyjął, że Skarżący nie wykazał, iż nie ponosi winy w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym terminie, tj. przesłanki o której mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) ustawy Ordynacja podatkowa. O braku winy nie może bowiem świadczyć stwierdzenie Skarżącego, że "według mojej wiedzy, będąc Prezesem spółki nie wystąpiły przesłanki do zgłoszenia wniosku o upadłość lub wszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszenie upadłości". Podkreślić również należy, że odpowiedzialność Skarżącego wynika z samego faktu piastowania stanowiska prezesa zarządu i bez znaczenia pozostaje okoliczność, czy faktycznie wykonywał on obowiązki prezesa, czy też był pozbawiony procesu decyzyjnego. Pełnienie funkcji członka zarządu równoznaczne jest z istnieniem po jego stronie szeregu obowiązków, w tym monitorowania działalności spółki. Racje ma organ wskazując, że jedyną w zasadzie okolicznością, która mogłaby prowadzić do uwolnienia Skarżącego od odpowiedzialności za zaległości Spółki byłoby wykazanie, że w stosownym czasie złożony został wniosek o upadłość. Zatem wszelkie wnioski zmierzające do wykazania sytuacji finansowej Spółki miałyby sens i znaczenie jedynie w przypadku, gdyby faktycznie zgłoszono wniosek o upadłość, a Skarżący starał się wykazać, że nastąpiło to w stosownym czasie. Tymczasem w przypadku "[...]" Sp. z o.o. wniosek o upadłość nie został nigdy złożony. Z tych względów wszelkie wnioski dowodowe zmierzające do wykazania sytuacji finansowej Spółki nie mają żadnego znaczenia w sprawie, bowiem przesłanka wyłączenia odpowiedzialności członka zarządu w ogóle nie zaszła. Skoro zaś Skarżący był jedynym członkiem zarządu Spółki, a narastające zaległości podatkowe przewyższyły kilkakrotnie majątek Spółki, trudno mówić o braku winy w niezłożeniu wniosku o upadłość. Skoro zatem w niniejszej sprawie - wystąpiła przesłanka bezskuteczności egzekucji administracyjnej, - upływ terminu płatności zobowiązania podatkowego z tytułu podatku akcyzowego za okres rozliczeniowy styczeń 2009 r. nastąpił w czasie pełnienia przez Skarżącego funkcji Prezesa Zarządu Spółki, - Skarżący nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości, - Skarżący nie wykazał, że niezgłoszenie takiego wniosku oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z winy członka zarządu, - Skarżący nie wskazał mienia Spółki, z którego egzekucja jest możliwa, to organ słusznie ocenił, że wobec Skarżącego istniały podstawy do orzeczenia solidarnej odpowiedzialności z "[...]" Sp. z o.o. z tytułu niewykonanego zobowiązania ww. Spółki z tytułu podatku akcyzowego za okres rozliczeniowy styczeń 2009 r. Za nieuzasadniony należało uznać zarzut naruszenia przepisu art. 122 w zw. z art. 187 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie w szczególności poprzez niedopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu rachunkowości na okoliczność ustalenia czy na dzień odwołania R. J. z funkcji Prezesa Zarządu "[...]" Sp. z o.o. zachodziły przesłanki do zgłoszenia upadłości Spółki, a także czy niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło z winy [...]. Jak słusznie wyjaśnił organ ze względu na rozkład ciężaru dowodu w sprawach dotyczących odpowiedzialności podatkowej członków zarządu spółki z o.o., podatnik musi być stroną aktywną od początku postępowania podatkowego w zakresie wykazywania przesłanek uwalniających go od odpowiedzialności za zaległości podatkowe (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 23 stycznia 2009 r., sygn. akt I SA/Po 1199/08). Skarżący takich przesłanek przed organami podatkowymi orzekającymi w sprawie nie przedstawił. Także twierdzenie Skarżącego, że organ II instancji pozbawił stronę możliwość czynnego udziału w postępowaniu podatkowym nie znajduje potwierdzenia, gdyż Skarżący w postanowieniu nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r. o wszczęciu postępowania w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej ze Spółką z tytułu niewykonanego zobowiązania z tytułu podatku akcyzowego za okres rozliczeniowy styczeń 2009 r., został pouczony o przysługującym mu prawie do czynnego udziału w każdym stadium postępowania - o możliwości złożenia wyjaśnień oraz zapoznaniu się z materiałem dowodowym znajdującym się w aktach sprawy oraz przed wydaniem decyzji zarówno organ podatkowy pierwszej instancji jaki i organ odwoławczy, w trybie art. 200 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, poinformował Skarżącego o możliwości wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Nie można również zgodzić się z zarzutem naruszenia art. 123 § 1 w zw. z art. 200a § 1 pkt 2 w zw. z 180 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez nieprzeprowadzenie przez organ rozprawy na wniosek strony w celu przesłuchania w charakterze świadka młodszego eksperta Służby Celnej B. J. na okoliczność ustnego wyjaśnienia sporządzonej przez ww. analizy finansowej "[...]" Sp. z o.o. na podstawie której to analizy organ dokonał ustalenia stanu faktycznego w sprawie. Organ odwoławczy może odmówić przeprowadzenia rozprawy, jeżeli przedmiotem rozprawy mają być okoliczności niemające znaczenia dla sprawy albo okoliczności te są wystarczająco potwierdzone innym dowodem (art. 200a § 3 ustawy Ordynacja podatkowa). Przeprowadzenie rozprawy jest obligatoryjne: - z urzędu - jeżeli zachodzą warunki opisane w art. 200a § 1 pkt 1 lub na wniosek strony w przypadku żądania spełniającego wymogi art. 200a § 2 ustawy Ordynacja podatkowa. Organ odwoławczy może odmówić przeprowadzenia rozprawy tylko wówczas, gdy jej przedmiotem mają być okoliczności niemające znaczenia dla sprawy albo okoliczności te są wystarczająco potwierdzone innym dowodem. Organ słusznie ocenił, że stanowisko Skarżącego co do podstaw merytorycznych przeprowadzenia rozprawy jest chybione. Powołane bowiem we wniosku o przeprowadzenie rozprawy argumenty nie stanowią okoliczności, które wymagają wyjaśnienia na rozprawie. Dokonana przez mł. eksperta Służby Celnej B. J. analiza dokumentacji finansowo-ekonomicznej "[...]" Sp. z o.o. nie jest opinią biegłego w rozumieniu art. 197 ustawy Ordynacja podatkowa, lecz stanowi jeden z dowodów w sprawie, który podlegał ocenie razem z innymi dowodami zgromadzonymi w toku postępowania podatkowego. Celem powyższej opinii była ocena sytuacji finansowo-ekonomicznej Spółki w oparciu o dostępne wskaźniki, a nie udzielenie odpowiedzi na pytanie czy zachodziły przesłanki do zgłoszenia upadłości "[...]" Sp. z o.o. czy też niewszczęcie postępowania zapobiegającemu ogłoszenie upadłości nastąpiło z winy Skarżącego. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie działanie organu było prawidłowe, a zarzuty skargi – w związku z brzmieniem mających zastosowanie w sprawie przepisów prawnych – nieuzasadnione. Zatem na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło