V SA/Wa 2567/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Protokolant specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2016 r. sprawy ze skargi R. J. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności finansowych oddala skargę. Po rozpatrzeniu odwołania R.J. od decyzji nr [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności finansowych w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" wydanej przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w dniu [...] lutego 2015 r. Prezes ARiMR decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. , nr [...]utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu ww. decyzji przywołano m.in. następujące okoliczności faktyczne i prawne : W dniu [...] kwietnia 2011 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wydał decyzję nr [...] o przyznaniu R.J. pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" w wysokości 75 000,00 zł z zastrzeżeniem dopełnienia warunków. Zgodnie z w/wym. decyzją beneficjent zobowiązany został min. do przedłożenia w Agencji dokumentu potwierdzającego uzupełnienie wykształcenia w terminie 60 dni od upływu 3 lat od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy. Zgodnie z § 18 ust 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2014 r., poz. 201, z późn zm. ) beneficjent powinien uzupełnić wykształcenie w okresie 3 lat od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy. Termin na wywiązanie się z warunku uzupełnienia wykształcenia mijał w dniu 26 kwietnia 2014 r. natomiast termin na przekazanie dokumentu potwierdzenia wykształcenia mijał [...] czerwca 2014 r. . W dniu [...] czerwca 2011 r. do [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wpłynął wniosek o płatność złożony przez R.J. wraz z wymaganymi dokumentami. Wniosek został uznany za kompletny i poprawny, a pomoc została wypłacona na konto wskazane przez Stronę we wniosku o przyznanie pomocy finansowej. W dniu [...] maja 2014 r. do Strony zostało skierowane pismo informujące o zmianie rozporządzenia Ministra Rolnictwa Rozwoju Wsi z dnia 17 kwietnia 2014 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania " Ułatwienie startu młodym rolnikom " objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w dniu [...] maja 2014 r. wysłał do beneficjenta pismo informujące o zobowiązaniach nałożonych na Stronę w zakresie przedłożenia dokumentów w tym. m.in.. konieczności przedstawienia dokumentu potwierdzającego uzupełnienie wykształcenia do dnia [...] czerwca 2014r. oraz informację o dacie uzupełnienia przez Stronę wykształcenia. W odpowiedzi na pismo z dnia [...] maja 2014 r. R.J. przedstawił zaświadczenie nr [...] z Centrum Kształcenia Ustawicznego w B. z dnia [...] maja 2014 r. o zmianie terminu rozpoczęcia i zakończenia kursu oraz placówki oraz zaświadczenie [...] z Zespołu S:zkół Rolniczych Centrum Kształcenia Ustawicznego w B. z dnia [...] maja 2014 r. o odbywaniu kursu w zmienionym terminie i placówce. Jednocześnie Strona wniosła o odstąpienie od orzekania o zwrocie kwoty otrzymanej pomocy, z uwagi na opóźnienie w uzupełnieniu wykształcenia, za które nie ponosi winy. Pismem z dnia [...] czerwca 2014 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARIMR zwrócił się do Strony z wezwaniem w zakresie dostarczenia zaświadczenia potwierdzające datę zapisania na kwalifikacyjny kurs zawodowy oraz wyjaśnienie czy beneficjent podejmował inne działania celem rozpoczęcia nauki począwszy od daty [...] kwietnia 2011 r., tj. od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy. W odpowiedzi R.J. pismem z dnia [...] lipca 2014 r. przedstawił zaświadczenie z dnia [...] lipca 2014 r. z Zespołu Szkół Rolniczych oraz poprosił o wydłużenie terminu na złożenie zaświadczenia z CKU w B. do [...] lipca 2014r. W dniu [...] sierpnia 2014 r. przedstawił zaświadczenie z dnia [...] sierpnia 2014 r. Dyrekcji Zespołu Szkół Rolniczych Centrum Kształcenia Praktycznego w B. o uczestnictwie w kursie kwalifikacyjnym R-3 - prowadzenie produkcji rolniczej oraz o dacie podania przyjęcia na w/wym. kurs, tj. [...] stycznia 2013 r. . Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w dniu [...] października 2014 r. wysłał do beneficjenta informację o możliwości dokonania dobrowolnego zwrotu nienależnie pobranych płatności a w dniu [...] lutego 2015 r. , wydał decyzję nr [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu " Ułatwiania startu młodym rolnikom ‘’ na kwotę 75 000 zł . Uznając trafność powyższej decyzji organ odwoławczy wskazał , że zgodnie z § 20 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego w przypadku niespełnienia warunku, o którym mowa w § 18 ust. 1 pkt 6- zwrotowi podlega 100 % kwoty pomocy ( zgodnie z § 18 ust. 6 rozporządzenia wykonawczego beneficjent powinien uzupełnić wykształcenie w okresie 3 lat od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy w przypadku, o którym mowa w § 6 ust. 3 ) Organ podkreśla , że z dokumentacji zgromadzonej w sprawie wynika, iż w terminie 3 lat od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu płatności, tj. od [...] kwietnia 2011 r. R.J. nie spełnił warunku z zastrzeżeniem dopełnienia, którego została wydana decyzja o przyznaniu pomocy finansowej, tj. nie uzupełnił wykształcenia. Pomoc, więc została wypłacona nienależnie i w związku z tym faktem zwrotowi podlega kwota przyznanej pomocy. W związku z niedopełnieniem przez Stronę warunku, o którym mowa w § 18 pkt 1 ust. 6 rozporządzenia, zwrotowi, zgodnie z § 20 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia, podlega 100 % kwoty wypłaconej pomocy. Organ podnosi jednocześnie iż zgodnie z art. 47 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. "... państwa członkowskie mogą uznać w szczególności następujące kategorie siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności, w których nie będą wymagać częściowego lub pełnego zwrotu pomocy otrzymanej przez beneficjenta: a) śmierć beneficjenta; b) długotrwała niezdolność beneficjenta do wykonywania zawodu; c) wywłaszczenie dużej części gospodarstwa, jeśli takiego wywłaszczenia nie można było przewidzieć w dniu podjęcia zobowiązania; d) katastrofa naturalna poważnie dotykająca grunty gospodarstwa; e) wypadek powodujący zniszczenie budynków dla zwierząt gospodarskich; f) choroba epizootyczna dotykająca część lub całość należącego do rolnika żywego inwentarza". Zgodnie z § 22 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego, innymi, niż wymienione w przepisach rozporządzenia nr 1974/2006, kategoriami siły wyższej lub wyjątkowymi okolicznościami, w przypadku wystąpienia których zwrot pomocy nie jest wymagany, są: 1) uniemożliwiające dalsze prowadzenie gospodarstwa zgodnie z założeniami biznesplanu: a) wywłaszczenie części nieruchomości, jeżeli takiego wywłaszczenia nie można było przewidzieć w dniu zawarcia umowy, b) katastrofa naturalna powodująca trwałe uszkodzenie nieruchomości lub obiektów, c) wypadek lub awaria skutkująca zniszczeniem budynków, budowli lub innego mienia, d) wystąpienie organizmów kwarantannowych roślin, e) rozwiązanie umowy dzierżawy z przyczyn niezależnych od beneficjenta; 2) niezależne od beneficjenta okoliczności wynikające z cyklu nauczania w danym typie szkoły lub związane z terminem egzaminu zawodowego skutkujące nieuzupełnieniem wykształcenia w terminie, o którym mowa w § 18 ust. 1 pkt 6, jeżeli beneficjent podjął naukę w wybranej szkołę, uczelni , placówce kształcenia ustawicznego, placówce kształcenia praktycznego lub ośrodku dokształcania i doskonalenia zawodowego w możliwie najbliższym terminie od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy i kontynuował naukę bez nieusprawiedliwionych przerw i opóźnień, a uzupełnienie wykształcenia nastąpi nie później niż w terminie 9 miesięcy od dnia upływu terminu, o którym mowa w § 18 ust. 1 pkt 6. Zdaniem organu w przedmiotowej sprawie Strona nie przedstawiła dowodów mogących świadczyć, iż w sprawie wystąpiły nadzwyczajne okoliczności przewidziane w katalogu siły wyższej.  Organ przypomina , że w złożonym odwołaniu od przedmiotowej decyzji, R.J. wskazał, że Jego zdaniem okoliczności zaistniałe w postaci braku zgody Departamentu Edukacji w B. na uruchomienie kursu w Centrum Kształcenia Ustawicznego w B. w lutym 2013 r. stanowią niezależną od beneficjenta okoliczność wynikającą z cyklu nauczania w danym typie szkoły spełniające warunki siły wyżej. Dodatkowym argumentem podniesionym przez beneficjenta jest to, iż w okresie, w którym miało nastąpić uzupełnienie wykształcenia, wystąpiły problemy życiowe, które wpłynęły na terminowe podjęcie i ukończenie nauki, mianowicie konieczność zapewnienia opieki żonie podczas ciąży. Organ podnosi dodatkowo , że mając na uwadze regulacje zawarte w art. 47 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. wystąpienie przypadku siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności jest zgłaszane przez beneficjenta lub przez upoważnioną przez niego osobę na piśmie właściwemu organowi, wraz z odpowiednimi dowodami wystarczającymi dla właściwych organów, w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać tej czynności, co w przypadku R.J. nie nastąpiło. Jednocześnie w treści odwołania R.J. wskazuje, iż " Zobowiązanie umowne zostanie przez niego wykonane z niewielkim opóźnieniem - na chwilę obecną skarżący złożył egzamin teoretyczny i praktyczny i oczekuje na wyniki tych egzaminów, przy czym opóźnienie to jest wynikiem wyjątkowo niekorzystnego zbiegu okoliczności rodzinnych, których nie mógł przewidzieć oraz niezależnych od niego okoliczności wynikających z cyklu nauczania w CKU w B.". Organ podkreśla jednak , że Wnioskodawca w punkcie XV wniosku o przyznanie pomocy potwierdził własnoręcznym podpisem, iż znane są mu zasady przyznawania i wypłaty pomocy i że z akt sprawy jednoznacznie wynika, iż Strona do dnia [...] kwietnia 2014 r. nie uzupełniła wykształcenia, co stanowi naruszenie § 18 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia wykonawczego. Decyzję opisaną powyżej zaskarżył w całości R.J. zarzucając jej : I naruszenie przepisów postępowania: 1. art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007- 2013 (Dz. U. z 2013 r. poz. 173 z późn. zm.) poprzez zaniechanie wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego w niniejszej sprawie i przyjęcie, że strona skarżąca nie przedstawiła dowodów mogących świadczyć, iż w sprawie wystąpiły nadzwyczajne okoliczności przewidziane w katalogu siły wyższej, podczas gdy w aktach sprawy znajduje się zaświadczenie o ukończeniu w dniu [...] grudnia 2014 r. (a więc w przewidzianym przez § 22 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 - 9- miesięcznym terminie na uzupełnienie wykształcenia wobec zaistnienia niezależnych od beneficjenta okoliczności wynikających z cyklu nauczania w danym typie szkoły) przez R.J. kwalifikacyjnego kursu zawodowego oraz dokumentacja medyczna jego małżonki, które to dokumenty potwierdzają, że zaistniały w niniejszej sprawie wyjątkowe okoliczności, w przypadku wystąpienia których zwrot pomocy nie jest wymagany, II naruszenie przepisów prawa materialnego: 1. § 22 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 w zw. z art. 47 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, skutkujące przyjęciem, że: - okoliczność w postaci braku zgody Departamentu Edukacji w B. na uruchomienie kursu w Centrum Kształcenia Ustawicznego w B. w lutym 2013 r. nie stanowi niezależnej od beneficjenta okoliczności wynikającej z cyklu nauczania w danym typie szkoły, a tym samym nie jest kategorią siły wyższej lub wyjątkową okolicznością, w przypadku której zwrot pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" nie jest wymagany, - okoliczność w postaci dwukrotnego stanu ciążowego żony beneficjenta oraz stwierdzenia w ramach diagnostyki jednej z ciąż podejrzenia w stosunku do płodu Zespołu Downa nie stanowi okoliczności usprawiedliwiającej niepodjęcie przez Skarżącego nauki w możliwie najbliższym terminie od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy, a w konsekwencji nie stanowi kategorii siły wyższej lub wyjątkowej okoliczności, w przypadku której zwrot pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" nie jest wymagany, 2. § 22 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji przyjęcie, że w niniejszej sprawie nie udowodniono wystąpienia niezależnej od beneficjenta nadzwyczajnej okoliczności wynikającej z cyklu nauczania w danej szkole, w związku z którą skarżący nie uzupełnił wykształcenia w wymaganym terminie, w przypadku której wystąpienia zwrot pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" nie jest wymagany, podczas gdy zaistnienie takowej okoliczności potwierdza zaświadczenie wydane przez Dyrektora Zespołu Szkół Rolniczych CKP w B. w dniu [...] grudnia 2014 r. o ukończeniu przez R.J. kwalifikacyjnego kursu zawodowego z zakresu kwalifikacji R.3. - prowadzenie produkcji rolniczej, 3. art. 5 KC w zw. z § 20 ust. 1 pkt 3 w związku z § 20 ust. 3 pkt 1 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 poprzez jego niezastosowanie, pomimo iż ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności finansowych w związku z brakiem zrealizowania przez skarżącego obowiązków nałożonych na niego mocą decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] kwietnia 2011 r. wskutek wyjątkowych okoliczności należących do kategorii siły wyższej, przemawiających za odstąpieniem od żądania zwrotu kwoty 75 000,00 zł, zgodnie z przepisami obowiązującego prawa jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Podnosząc powyższe skarżący wniósł o : 1. uchylenie "zaskarżonej decyzji w całości i utrzymanej nią w mocy decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 16 lutego 2015 r. o numerze 1/00020/11 2. zasądzenie od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych, 3. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu - świadectwa potwierdzającego kwalifikację w zawodzie z dnia [...] marca 2015 r. - na okoliczność uzupełnienia przez R.J. wykształcenia, W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Sąd zważył co następuje : Skarga nie jest zasadna. Na wstępie przypomnieć należy iż skarżący w miesiącu kwietniu 2011 r. , uzyskał decyzję mocą której Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR przyznał mu pomoc finansową w wysokości 75 000 zł w ramach działania " Ułatwianie startu młodym rolnikom’’. Zgodnie z ww. decyzją beneficjent zobowiązał się w okresie 3 lat od dnia jej doręczenia tj. od dnia [...] kwietnia 2011 r. , uzupełnić posiadane wykształcenie ( a więc do dnia [...] kwietnia 2014 r. ) a nadto w terminie 60 dni od tej daty ( tj. do dnia [...] czerwca 2014 r. ) przedłożyć w Agencji dokumenty potwierdzające spełnienie tegoż zobowiązania. Z akt sprawy wynika, że skarżący w roku szkolnym 2010/2011 podjął naukę w Szkole Policealnej dla Dorosłych w K.. Szkoły tej jednak nie ukończył (zaliczył I semestr ). Fakt zaprzestania nauki skarżący tłumaczy koniecznością sprawowania opieki nad ciężarną żoną oraz dzieckiem które przyszło na świat w 2010 r. , a nadto potrzebą wykonywania codziennych obowiązków w prowadzonym gospodarstwie rolnym. Skarżący wyjaśnia iż jego sytuacja rodzinna pozwoliła mu na uzupełnienie wykształcenia dopiero w styczniu 2013 r. . Wtedy to zapisał się na kwalifikacyjny kurs zawodowy w ramach kwalifikacji R-3 organizowany przez Centrum Kształcenia Ustawicznego w B.. Skarżący wyjaśnia iż kurs o którym mowa miał się rozpocząć w miesiącu lutym 2013 r. , natomiast jego zakończenie planowano w miesiącu lutym 2014 r. Z przyczyn od skarżącego niezależnych termin jego rozpoczęcia przesunięto na grudzień 2013 r. a realizację przekazano Zespołowi Szkół Rolniczych w B.. Tam też rozpoczął się dopiero [...] grudnia 2013 r. W związku z powyższym skarga stoi na stanowisku iż opóźnienie w realizacji warunku uzupełnienia wykształcenia nastąpiło z przyczyny niezależnej od skarżącego , a zatem nie powinien on ponosić negatywnych konsekwencji wynikających z takiego stanu rzeczy. Skarżący przyznaje wprawdzie ( zob. str. 4 jego odwołania od decyzji wydanej w I instancji ) że być może istniała możliwość podjęcia przez niego nauki wcześniej w szkole położonej w dalszej odległości od jego miejsca zamieszkania, jednakże kształcenie się w miejscowości położonej w zbyt dużym oddaleniu od gospodarstwa rolnego byłoby ( w jego ocenie ) nierealne z uwagi na charakter pracy którą wykonuje. Mając na względzie to o czym wyżej mowa stwierdzić należy że dla oceny zarówno zaskarżonej decyzji jak i wniesionej skargi decydujące znaczenie ma to czy w sprawie wystąpiły niezależne od skarżącego nadzwyczajne okoliczności bądź siła wyższa niejako usprawiedliwiające późniejsze uzupełnienie przez niego wykształcenia. Z treści przedłożonego świadectwa potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie wynika bowiem iż skarżący dopiero [...] marca 2015 r. , świadectwo to uzyskał. W tym miejscu godzi się przypomnieć że stosownie do art. 47 Rozporządzenia Komisji WE nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 ustanawiającego szczegółowe (...) 1. Państwa członkowskie mogą uznać w szczególności następujące kategorie siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności , w których nie będą wymagać częściowego lub pełnego zwrotu pomocy otrzymanej przez beneficjenta : a) Śmierć beneficjenta b) Długotrwała niezdolność beneficjenta do wykonywania zawodu c) Wywłaszczenie dużej części gospodarstwa, jeśli takiego wywłaszczenia nie można było przewidzieć w dniu podjęcia zobowiązania d) Katastrofa naturalna poważnie dotykająca grunty gospodarstwa e) Choroba epizootyczna dotykająca część lub całość należącego do rolnika żywego inwentarza 2. Przypadki siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności są zgłaszane przez beneficjenta lub przez upoważnioną przez niego osobę na piśmie właściwemu organowi , wraz z odpowiednimi dowodami wystarczającymi dla właściwych organów , w ciągu 10 dni roboczych od dnia , w którym beneficjent lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać tej czynności. Niezależnie od powyższego z § 22 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków (...) - Dz.U. 2014 r. / 201 wynika że : 1. Innymi , niż wymienione w przepisach rozporządzenia nr 1974/2006 , kategoriami siły wyższej lub wyjątkowymi okolicznościami , w przypadku wystąpienia których zwrot pomocy nie jest wymagany , są : 1) Uniemożliwiające dalsze prowadzenie gospodarstwa zgodnie z założeniem biznesplanu -Wywłaszczenie części nieruchomości , jeżeli takiego wywłaszczenia nie można było przewidzieć w dniu zawarcia umowy -Katastrofa naturalna powodująca trwałe uszkodzenie nieruchomości lub obiektów -Wypadek lub awaria skutkująca zniszczeniem budynków, budowli lub innego mienia -Wystąpienie organizmów kwarantannowych roślin, -Rozwiązanie umowy dzierżawy z przyczyn niezależnych od beneficjenta 2.Niezależne od beneficjenta okoliczności wynikające z cyklu nauczania w danym typie szkoły lub związane z terminem egzaminu zawodowego skutkujące nieuzupełnieniem wykształcenia w terminie, o którym mowa w § 18 ust.1 pkt 6 jeżeli beneficjent podjął naukę w wybranej szkole, uczelni, placówce kształcenia ustawicznego, placówce kształcenia praktycznego lub ośrodku dokształcenia i doskonalenia zawodowego w możliwie najbliższym terminie od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy i kontynuował naukę bez nieusprawiedliwionych przerw i opóźnień, a uzupełnienie wykształcenia nastąpi nie później niż w terminie 9 miesięcy od dnia upływu terminu, o którym mowa w § 18 ust. 1 pkt 6 . 2) Dokumentami potwierdzającymi zaistnienie okoliczności, o których mowa w ust. 1 pkt 2, są w szczególności : -Zaświadczenie wydane przez dyrektora szkoły lub zaświadczenie z uczelni o zakończeniu lub przewidywanym zakończeniu nauki i uzyskaniu świadectwa lub dyplomu -Kopia wniosku o dopuszczenie do egzaminu eksternistycznego zawodowego wraz z potwierdzeniem jego złożenia -Kopia deklaracji dotyczącej przystąpienia do egzaminu zawodowego wraz z potwierdzeniem jej złożenia W związku z treścią ww. regulacji przyjęcie choćby najbardziej korzystnej interpretacji zdarzeń, które skarga uznaje za siłę wyższą bądź nadzwyczajne okoliczności nie powoduje iż można byłoby uznać zaskarżoną decyzję za wadliwą, tym bardziej iż ciąża współmałżonka beneficjenta nawet o nietypowym przebiegu nie może być uznana za zdarzenie o którym wyżej mowa. Zatem nawet przyjęcie, że przesunięcie terminu oraz miejsca realizacji kursu zawodowego były siłą wyższą, bądź nadzwyczajnymi okolicznościami nie mogło skutkować w przypadku skarżącego uznaniem iż spełnił on wymóg wynikający z § 22 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia. Nie wykazał on bowiem iż podjął naukę ponownie w możliwie najbliższym terminie od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy i kontynuował ją bez nieusprawiedliwionych przerw i opóźnień. Nawet w treści odwołania od decyzji podjętej w I instancji skarżący wskazuje iż być może istniała możliwość podjęcia przez niego nauki wcześniej, ale byłoby to w dalszej odległości od jego miejsca zamieszkania, a zatem i nierealne z uwagi na charakter pracy rolniczej. Skarżący chcąc uchronić się przed obowiązkiem zwrotu przyznanych środków powinien wykazać iż było akurat odwrotnie tzn. iż nie miał możliwości podjęcia nauki wcześniej niż tej która zakończyła się wydaniem świadectwa z dnia [...] marca 2015 r. Zdaniem sądu różnorodność systemów obecnego kształcenia (zaoczne, weekendowe, eksternistyczne itp.) umożliwiała zdobycie niezbędnych kwalifikacji przez skarżącego bez szkody dla prowadzonego przez niego gospodarstwa nawet przy założeniu iż odbywałoby się ono w pewnej odległości od jego miejsca zamieszkania. Skarżący powinien jednak wykazać niezbędną inicjatywę w tym zakresie, a tego nie uczynił. Poza tym obowiązkiem skarżącego było zgłoszenie wystąpienia przypadku siły wyższej bądź szczególnych okoliczności (które jego zdaniem przejawiły się w postaci choroby żony i niemożności kontynuowania nauki) w ciągu 10 dni roboczych od dnia w którym beneficjent lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać tej czynności (art. 47 ust. 2 Rozporządzenia Komisji WE nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r.). W ocenie sądu analiza akt sprawy wskazuje iż organ ma rację podnosząc iż ten warunek nie został spełniony. Mając powyższe na względzie sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a. .