V SA/Wa 2572/11
PostanowienieWSA w Warszawie2012-09-12
Skład orzekający: Referendarz sądowy Anna Michałowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wykazał trudną sytuację materialną i rodzinną, może zostać zwolniony od kosztów sądowych oraz otrzymać ustanowienie adwokata z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący, który wykazał trudną sytuację materialną i rodzinną, nieposiadanie wystarczających dochodów, brak oszczędności i przedmiotów wartościowych, a także prowadzone postępowanie egzekucyjne, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej oraz ustanowienia adwokata z urzędu. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i wymaga wykazania niemożności poniesienia kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. W uzasadnieniu wskazał na trudną sytuację materialną swojej rodziny, utrzymującej się z emerytury obciążonej zajęciem komorniczym, posiadanie zadłużonego domu i działki, ponoszenie strat z działalności gospodarczej, bycie osobą zadłużoną w bankach i u osób trzecich, a także schorowaną żonę. Skarżący nie posiadał oszczędności ani przedmiotów wartościowych.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej oraz ustanowienia adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 12 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. W. na postanowienie Ministra Finansów z dnia ... października 2011 r. Nr ... w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną p o s t a n a w i a: przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości ... zł oraz ustanowienia adwokata z urzędu, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W.
Skarżący wystąpił na urzędowym formularzu PPF z dnia ... lipca 2012 r. o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Następnie w dniu ... sierpnia 2012 r. wniósł o ustanowienie radcy prawnego, adwokata.
W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż gospodarstwo domowe prowadzi wraz z żoną, utrzymuje się ze świadczenia emerytalnego żony, obciążonego zajęciem komorniczym i którego wysokość do wypłaty wynosi ... zł. Oświadczył, że posiada dom o powierzchni ...m2, budynek gospodarczy o powierzchni ...m2 oraz działkę o powierzchni ... m2, na której znajdują się powyższe budynki i która obciążona jest hipoteką. Wskazał, że z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej ponosi jedynie straty, na dowód czego przedstawił zeznania PIT-36 oraz PIT/B – strata w wys. ... zł. Podał również, że jest osobą zadłużoną w bankach, instytucjach i u osób trzecich, na dowód czego przesłał wypowiedzenie umowy kredytowej z ... listopada 2009r., wyrok o zapłatę z ... maja 2006r. oraz dwa zawiadomienia o wszczęciu egzekucji. Oświadczył, że żona jest osobą schorowaną (załączył dwie karty leczenia szpitalnego oraz faktury za leki) oraz, że nie posiada oszczędności i przedmiotów wartościowych.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest - zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (T.j. Dz.U. Nr 0, poz. 270) - dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa.
Treść i warunki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym określa art. 245 §2 i art. 246 §1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. W myśl art. 245 §2 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie całkowitym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a, zostaje przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Na obecnym etapie postępowania na wysokość obciążeń finansowych, do poniesienia których wnioskujący byłby zobowiązany w niniejszej sprawie składają się wpis od ewentualnej skargi kasacyjnej - ... zł oraz ewentualne wynagrodzenie dla profesjonalnego pełnomocnika.
Mając powyższe na względzie oraz przedstawione we wniosku okoliczności należało uznać, iż sytuacja materialna skarżącego i jego rodziny jest trudna i stanowi pozytywną przesłankę do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Przede wszystkim wnioskodawca nie posiada wystarczającego źródła dochodu, które pozwoliłoby mu ponieść koszty związane z udziałem w postępowaniu sądowym bez uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Oceniając wniosek skarżącego wzięto pod uwagę jego sytuację rodzinną, majątkową oraz dochody. Dochód uzyskiwany przez żonę skarżącego w wysokości ok. ... złotych miesięcznie, po uwzględnieniu koniecznych wydatków rodziny skarżącego, pozwala wyłącznie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Ponadto przy rozpoznawaniu wniosku wzięto pod uwagę, iż skarżący nie posiada oszczędności pieniężnych ani przedmiotów wartościowych oraz że wobec niego i jego żony prowadzone jest postępowanie egzekucyjne. W przytoczonych okolicznościach skarżący nie jest w stanie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ponieść kosztów sądowych.
Z tych względów oraz kierując się zapewnieniem skarżącemu prawa do sądu należało uznać, iż zarówno udział adwokata w sprawie jak i zwolnienie od kosztów sądowych jest uzasadnione.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło