V SA/Wa 2573/15

WyrokWSA w Warszawie2015-11-26

Skład orzekający: Arkadiusz Tomczak, Barbara Mleczko – Jabłońska, Anna Wesołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Powiat prawidłowo wykazał ucznia z niepełnosprawnością sprzężoną w systemie informacji oświatowej, co wpływa na wysokość należnej subwencji oświatowej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Powiat prawidłowo wykazał ucznia z niepełnosprawnością sprzężoną w systemie informacji oświatowej, co skutkowało błędnym wyliczeniem przez organ kwoty subwencji podlegającej zwrotowi w wysokości 26.074,39 zł. W pozostałym zakresie ustalenia organu dotyczące zwrotu nienależnie uzyskanej subwencji zostały uznane za prawidłowe.
Stan faktyczny
Powiat został zobowiązany do zwrotu nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2010 w kwocie 145.132,67 zł z powodu wykazania zawyżonej liczby uczniów w systemie informacji oświatowej. Powiat wniósł skargę, zarzucając m.in. błędne ustalenie kwoty subwencji oraz niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących kształcenia specjalnego. Sąd uchylił decyzję w części dotyczącej kwoty 26.074,39 zł, uznając, że Powiat prawidłowo wykazał ucznia z niepełnosprawnością sprzężoną.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji w zakresie zobowiązującym do zwrotu kwoty 26.074,39 zł; w pozostałej części skargę oddalono; zasądzono od Ministra Finansów na rzecz Powiatu kwotę 1.025,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Sędzia WSA - Barbara Mleczko – Jabłońska (spr.), Sędzia WSA - Anna Wesołowska, Protokolant sekr. sąd. - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2015 r. sprawy ze skargi Powiatu [...] na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej: 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy uprzednio wydaną decyzję Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2014 r. w zakresie zobowiązującym do zwrotu kwoty 26.074,39 zł (dwadzieścia sześć tysięcy siedemdziesiąt cztery złote trzydzieści dziewięć groszy); 2. w pozostałej części skargę oddala; 3. zasądza od Ministra Finansów na rzecz Powiatu [...] kwotę 1.025,00 zł (tysiąc dwadzieścia pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi wniesionej przez Powiat [...] (dalej: Powiat) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Ministra Finansów z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję własną z [...] grudnia 2014r. zobowiązującą Powiat do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej (dalej: subwencja) za rok 2010 w wysokości 145.132,67zł. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym; Pismem z dnia 5 listopada 2014r. nr [...] Minister Edukacji Narodowej poinformował Ministra Finansów - w związku z kontrolą przeprowadzoną przez Urząd Kontroli Skarbowej w O., w szkołach prowadzonych bądź dotowanych przez Powiat [...] o uzyskaniu przez Powiat zawyżonej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2010 o 145.132,67 zł. Mając powyższe na uwadze, Minister Finansów wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2010, o czym powiadomił Powiat pismem z dnia 14 listopada 2014r.,doręczając kopię pisma MEN z dnia 5 listopada 2014r. W toku postępowania organ zwrócił się do strony o zajęcie stanowiska w sprawie. Powiat nie odpowiedział na powyższe. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, Minister Finansów decyzją z dnia [...] grudnia 2015r. zobowiązał Powiat [...] do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2010 w wysokości 145 132,67 zł. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ wyjaśnił, że podział części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2010 między jednostki samorządu terytorialnego został dokonany przez Ministra Edukacji Narodowej w sposób określony w algorytmie stanowiącym załącznik do rozporządzenia MEN z dnia 22 grudnia 2009r. dysponując bazą danych o liczbie uczniów ( wychowanków) wykazanych w systemie informacji oświatowej wg stanu na dzień 30 września 2009r. i 10 października 2009r. W systemie informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2009r. dyrektor: - Gimnazjum Specjalnego w B. wykazał zawyżoną o 1 liczbę uczniów przeliczonych wagą P 2; - Gimnazjum SOSW w G. wykazał 1 ucznia niesłusznie przeliczonego wagą P4 zamiast wagą P2 , 1 ucznia niesłusznie przeliczonego wagą P5 zamiast wagą P4, zawyżył o 1 liczbę uczniów ogółem, zawyżył o 1 liczbę uczniów przeliczanych wagą P2, P26,i P33; - Szkoły Zawodowej w G. zawyżył o 1 liczbę uczniów przeliczanych wagą P2; - internatu SOSW zawyżył o 2 liczbę uczniów przeliczanych wagą P33, co spowodowało zawyżenie liczby uczniów przeliczeniowych łącznie o 33,2538. Organ wskazał, iż część oświatowa subwencji ogólnej za rok 2010 r. została skalkulowana z uwzględnieniem zawyżonej o 33,2538 uczniów, liczby uczniów przeliczeniowych i wynosiła 35 623 795 zł. Po ponownym przeliczeniu tj. bez uwzględnienia 33,2538 uczniów przeliczeniowych, część oświatowa subwencji ogólnej wynosi 35 478 622,33 zł. Różnica między kwotą przyznaną Powiatowi, a kwotą ustaloną w niniejszym postępowaniu wynosi, jak wskazano 145 132, 67zł i stanowi nienależnie uzyskaną kwotę części subwencji oświatowej podlegającą, zgodnie z art.37 ust 1 pkt 2 ustawy z 13 listopada 2003r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego zwrotowi. Powiat nie zgodził się z rozstrzygnięciem Ministra Finansów i pismem z dnia 31 grudnia 2014r. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu swego stanowiska Powiat przedstawił wyjaśnienia w sprawie wykazania w systemie informacji zawyżonej liczby uczniów i podniósł, że organ kontroli rozpatrując sytuację ucznia klasy [...] Gimnazjum w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym w G. nie uwzględnił jego prawa do kontynuowania nauki, twierdząc że obowiązek szkolny trwa do ukończenia 18 roku życia. Zarzucił, że organ kontroli nie wziął pod uwagę zapisu § 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych oraz niedostosowanych społecznie w specjalnych przedszkolach, szkołach i oddziałach oraz ośrodkach (Dz. U. Nr 19, poz. 166), z którego wynika, że kształcenie dzieci i młodzieży niepełnosprawnych może odbywać się w szkole gimnazjalnej do ukończenia 21 roku życia. Uczeń ten, jak wskazano posiadał aktualne skierowanie do specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w G., wydane na podstawie aktualnego orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego i wniosku rodzica. Organ kontroli, zdaniem odwołującego niezasadnie uznał, iż nieprawidłowe było wykazanie go w Systemie Informacji Oświatowej ze względu na nieobecność ucznia w placówce. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, Minister Finansów wydał decyzję z 30 marca 2015r., na mocy której utrzymał w mocy decyzję własną wydaną w I instancji, uznając jej słuszność pod względem faktycznym i prawnym. Organ podkreślił, że w myśl art. 71b ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty kształceniem specjalnym obejmuje się dzieci i młodzież, o których mowa w art. 1 pkt 5 i 5a ww. ustawy, wymagające stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy. Orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydają zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym poradniach specjalistycznych (art. 71b ust. 3 ww. ustawy). Zespół orzekający działający w publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej, wydaje stosowne orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego z uwagi na niepełnosprawność, tylko w takim przypadku, gdy uczeń z tą niepełnosprawnością wymaga stosowania specjalnych metod i form pracy. Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego określa zalecane formy kształcenia specjalnego, z uwzględnieniem rodzaju niepełnosprawności, w tym stopnia upośledzenia umysłowego (art. 71b ust. 3 ww. ustawy). Przepisy ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty uzależniają zatem objęcie ucznia wymagającego stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy kształceniem specjalnym od posiadania przez niego orzeczenia poradni psychologiczno-pedagogicznej o potrzebie kształcenia specjalnego. W świetle przepisów rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 grudnia 2009 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2010, brak było, zdaniem Ministra podstaw do wykazania w systemie informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2009 r., a następnie uwzględnienia przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej ucznia klasy [...] Gimnazjum w Specjalnym Ośrodku Szkolno- Wychowawczym w G. ze względu na nieobecność w placówce. Uczeń ten na podstawie decyzji Rady Pedagogicznej Ośrodka z dnia [...] listopada 2009r., z powodu nieobecności został wykreślony z listy uczniów. Zaznaczono, że uczeń ten był nieobecny w szkole również w dwóch wcześniejszych latach szkolnych, tj. w roku szkolnym 2007/2008 (z wyjątkiem kilku dni) i w roku szkolnym 2008/2009. Zgodnie z zapisem w Statucie Ośrodka skreśla się wychowanka w przypadku nieusprawiedliwionej nieobecności trwającej co najmniej 4 tygodnie. W związku ze stanowiskiem Starosty [...], że uczeń klasy [...] Gimnazjum w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym w G. został wprowadzony do systemu informacji oświatowej z powodu braku możliwości wykreślenia go z listy uczniów przed podjęciem decyzji w tej sprawie przez Radę Pedagogiczną Ośrodka, która została podjęta dnia [...] listopada 2009 r., nie może mieć, zdaniem Ministra znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy zwrotu części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2010. Jedyną podstawą do wykazywania uczniów objętych kształceniem specjalnym w systemie informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2009 r., a następnie uwzględnienia przy naliczaniu części oświatowej na rok 2010 dla uczniów objętych kształceniem specjalnym, stanowiły jak wskazano orzeczenia publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej, o potrzebie kształcenia specjalnego. Zarzut o nieuwzględnieniu przez organ kontroli wpływu sytuacji społecznej dzieci i ich rodziców na ich proces edukacyjny również, zdaniem Ministra nie mógł znaleźć uzasadnienia. Jednocześnie organ podkreślił, że decyzja Ministra Finansów zobowiązująca do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2010 nie ma charakteru uznaniowego. Minister Finansów jest zobligowany, na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego do wydania decyzji zobowiązującej do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2010, gdy zachodzą ustawowe przesłanki. Przesłanką do wydania decyzji zobowiązującej do zwrotu części oświatowej subwencji ogólnej jest fakt otrzymania tej subwencji w kwocie wyższej od należnej. W sytuacji bezpodstawnego uzyskania wyższej niż należna kwoty części oświatowej subwencji ogólnej, na jednostce samorządu terytorialnego ciąży obowiązek zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Powiat [...] reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji z dnia 30 marca 2015r. i zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący podniósł następujące zarzuty: I. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: a) art. 37 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2014 r., poz. 1115 z późn. zm.) poprzez niewłaściwe ustalenie kwoty subwencji oświatowej ogólnej nienależnej za rok 2010 i podlegającej zwrotowi przez Powiat [...], b) przepisów załącznika do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 grudnia 2009 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego za rok 2010 poprzez ich zastosowanie w zw. z § 4 tego rozporządzenia poprzez jego niezastosowanie polegające na zastosowaniu przepisów załącznika do wymienionego rozporządzenia pomimo jego nieobowiązywania w dniu 30 września 2009 r., tj. dacie sporządzania przez jednostki oświatowe informacji oświatowej, co w rezultacie doprowadziło do naruszenia art. 37 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego i nieprawidłowe ustalenie kwoty subwencji nienależnej, podlegającej zwrotowi, c) § 3 ust.1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych oraz niedostosowanych społecznie w specjalnych przedszkolach, szkołach i oddziałach oraz ośrodkach (Dz. U. z 2005 r., Nr 19, poz. 66) poprzez jego niezastosowanie i uznanie, iż do systemu informacji oświatowej wpisano nieprawidłowe dane dotyczące ucznia pełnoletniego, który nie uczęszczał do szkoły, co w rezultacie doprowadziło do naruszenia art. 37 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego poprzez nakazanie zwrotu części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2010, d) art. 3 pkt 18 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz. U. z 2004 r., Nr 256, poz. 2572 z późn. zm.) poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, iż do bazy danych systemu informacji oświatowej wpisano ucznia niezgodnie z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego, co w rezultacie doprowadziło do naruszenia art. 37 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego poprzez nakazanie zwrotu części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2010. II. Naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy a mianowicie: a) art. 6, 7, 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.) (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.) w zw. z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. tj. zasady legalności, działalności organów w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do państwa poprzez brak wskazania w podstawie prawnej decyzji przepisu prawa stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia decyzji, co do jej istoty oraz brak należytego uzasadnienia prawnego i faktycznego zaskarżonej decyzji, b) art. 6, 7, 8 oraz art. 15 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.) (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.) w zw. z art. 107 1 i 3 k.p.a. tj. zasady legalności, działalności organów w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do państwa oraz zasady dwuinstancyjności postępowania poprzez brak dokonania przez organ przy ponownym rozpatrzeniu sprawy ponownej analizy stanu faktycznego, tymczasem organ skupił się wyłącznie na odparciu zarzutu powołanego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Powyższe zarzuty skarżący rozwinął w uzasadnieniu skargi. Podkreślił m.in., że kwota nienależnie pobranej subwencji została wyliczona nieprawidłowo bowiem niezgodnie z wynikiem kontroli skarbowej przeprowadzonej przez UKS w O., gdyż z protokołu kontroli wynika, że kwota nienależnie pobranej subwencji stanowi 138 945,54zł. Tymczasem Minister Finansów w zaskarżonej decyzji przyjął, iż do zwrotu pozostaje Powiatowi [...] kwota 145 132,67zł. Ponadto skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem organu, iż nieprawidłowo do bazy danych systemu informacji oświatowej wpisano ucznia klasy III gimnazjum w SOSW ze względu na jego nieobecność w placówce. Zarzucono, że skoro kształcenie dzieci niepełnosprawnych w szkołach specjalnych trwa nie dłużej niż do 21 roku życia, to w dniu 30 września 2009r. uczeń ten nie ukończył jeszcze 21 lat oraz nie upłynął okres 4 tygodniowej nieobecności ucznia w szkole w roku szkolnym 2009/2010. Zatem, jak wskazano skarżący prawidłowo wykazał tego ucznia w systemie bazy danych na dzień 30 września 2009r. Ponadto decyzja o skreśleniu tego ucznia z placówki na ten dzień nie została podjęta przez Radę Pedagogiczną ( uczeń ten został skreślony decyzją Rady Pedagogicznej dopiero w dniu [...] listopada 2009r. ). Zarzucono też błędne ustalenia co do niezasadnego wykazania ucznia klasy I Publicznego Gimnazjum Specjalnego w B. w tabeli NP1 tj. ucznia z więcej niż jedną niepełnosprawnością. Wskazano, że diagnoza w orzeczeniu o potrzebie leczenia specjalnego tego ucznia z dnia 20 czerwca 2008r. wskazuje na niepełnosprawność sprzężoną, a tym samym skarżący był uprawniony do zakwalifikowania go w tabeli NP1 . W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje; Skarga w części, w jakiej wskazuje na błędne uznanie, iż do bazy danych systemu informacji oświatowej wpisano ucznia klasy [...] Publicznego Gimnazjum Specjalnego w G., ujętego w księdze uczniów pod nr [...], niezgodnie z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego, a tym samym zarzuca niewłaściwe ustalenie kwoty subwencji oświatowej nienależnej za rok 2010 - jedynie w wysokości 26.074, 39 zł okazała się, w ocenie Sądu zasadna. W pozostałej natomiast części podniesione w niej zarzuty naruszenia wskazanych zasad procedury administracyjnej i prawa materialnego nie potwierdziły, zdaniem Sądu ich słuszności. Rozpoznając sprawę na wstępie podkreślić należy, że w myśl art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 listopada 2003r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz.U. 2014. 1115 ze zm.), w przypadku gdy ustalona dla jednostki samorządu terytorialnego część oświatowa subwencji ogólnej jest wyższa od należnej, minister właściwy do spraw finansów publicznych, w drodze decyzji zobowiązuje do zwrotu nienależnej kwoty tej części subwencji, chyba że jednostka wcześniej dokonała zwrotu nienależnie otrzymanych kwot subwencji za lata poprzedzające rok budżetowy. Jak wynika z powyższego, wydanie przez Ministra decyzji zobowiązującej do zwrotu nienależnej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej, może nastąpić po zweryfikowaniu przez organ wysokości należnej subwencji i stwierdzeniu, że przysługuje w niższej wysokości niż kwota subwencji uprzednio ustalonej i wypłaconej. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Przedmiotem prowadzonego przez Ministra Finansów postępowania był zwrot nienależnie otrzymanej przez Powiat Brzeski kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2010, poprzedzony wynikiem kontroli w zakresie prawidłowości gospodarowania środkami publicznymi, w tym wykonywania obowiązków związanych z gromadzeniem danych stanowiących podstawę naliczania subwencji za rok 2010. Odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów Sąd stwierdza w pierwszej kolejności, iż w ocenie Sądu art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawa z dnia 13 listopada 2003r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego ( u.d.j.s.t). -stanowi samoistną podstawę do żądania zwrotu nienależnie otrzymanej części subwencji. Wyjaśnienia wymaga, iż zgodnie z art. 38 ust. 1 pkt 3 u.d.j.s.t., o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, w odniesieniu do nienależnie otrzymanych w latach poprzedzających rok budżetowy kwot części oświatowej subwencji ogólnej stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa z wyłączeniem przepisu art. 57 oraz rozdziału 6 i art. 67 § 1 pkt 3 tej ustawy. Z użytego w tym przepisie sformułowania "o ile przepisy ustawy stanowią inaczej" jednoznacznie wynika, iż w przypadku orzekania o zwrocie nienależnie uzyskanej przez j.s.t. kwoty części oświatowej subwencji ogólnej w pierwszej kolejności znajdą zastosowanie przepisy u.d.j.s.t. Przepisy tej ustawy regulują natomiast kwestię zwrotu ww. nienależnie uzyskanej subwencji. Podstawą wydania decyzji w tym przedmiocie jest bowiem powołany art. 37 ust. 1 pkt 2, zgodnie z którym w przypadku gdy ustalona dla jednostki samorządu terytorialnego część oświatowa subwencji ogólnej jest wyższa od należnej minister właściwy do spraw finansów publicznych, w drodze decyzji zobowiązuje do zwrotu nienależnej kwoty tej części subwencji, chyba że jednostka dokonała wcześniej zwrotu nienależnie otrzymanych kwot – w zakresie subwencji za lata poprzedzające rok budżetowy. Również u.d.j.s.t., reguluje kwestię przedawnienia żądania zwrotu nienależnej kwoty części (oświatowej) subwencji ogólnej. Zgodnie bowiem z art. 36 ust. 8 u.d.j.s.t. decyzja w tym przedmiocie nie może być wydana po upływie 5 lat, licząc od końca roku budżetowego, za który sporządzono sprawozdanie z wykonania budżetu jednostki samorządu terytorialnego, zawierające dane stanowiące podstawę do wyliczenia subwencji. Podkreślenia wymaga, iż część oświatowa stanowi część subwencji ogólnej zatem powołany przepis niewątpliwie mógłby znaleźć zastosowanie w przedmiotowej sprawie o ile oczywiście nastąpiłby upływ terminu (5 lat) wskazanego w jego treści. Termin ten jednak w rozpoznawanej sprawie nie upłynął bowiem decyzja organu pierwszej instancji wydana została w dniu 15 grudnia 2014 r. doręczona skarżącej w dniu 22 grudnia 2014r. Wskazać też należy, iż art. 37 ust. 5 u.d.j.s.t. zawiera wyraźne odesłanie do ww. art. 36 ust. 8 stanowiąc, iż przepis ten stosuje się odpowiednio. Odnosząc się natomiast do wskazanych w skardze zarzutów w pierwszej kolejności wskazać należy, że niezrozumiałe okazały się twierdzenia skarżącego, iż wydana przez Ministra Finansów decyzja nakazuje zwrot nienależnie pobranej subwencji oświatowej w innej ( wyższej ) kwocie aniżeli wynikająca z ustaleń kontroli skarbowej przeprowadzonej przez Urząd Kontroli Skarbowej w O. w dniach 11 sierpnia – 15 października 2014r., a organ nie uzasadnił należycie z czego to wynika . Wskazać w tym miejscu należy, że Urząd Kontroli Skarbowej w O. w wyniku kontroli z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] skierowanym do skarżącego wskazał wyraźnie, iż na skutek wprowadzenia do systemu informacji oświatowej przez Zespół Szkół Specjalnych w B. oraz Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy w G. nieprawidłowych danych Powiat [...] uzyskał część oświatową subwencji ogólnej za 2010 r. w kwocie wyższej od należnej o 145.132,68 zł. Kwota ta wynika, o czym mowa w powyższym dokumencie z nieprawidłowych danych wprowadzonych do elektronicznej bazy danych SIO według stanu na dzień 30 września 2009r. przez Zespół Szkół Specjalnych w B. (6.187,14 zł) oraz przez Specjalny Ośrodek Szkolno - Wychowawczy w G. (138.945,54 zł). Zatem wbrew zarzutom skargi Minister wyjaśnił i uzasadnił wyliczoną kwotę nienależnie pobranej, jego zdaniem subwencji oświatowej. Podana zatem w zaskarżonej decyzji kwota 145.132,68 zł, zgodna jest z dokumentem, jakim był wynik kontroli skarbowej z dnia [...] listopada 2014r. Kwota tej części subwencji ogólnej została wyliczona w oparciu o dane o uczniach ustalone przez Urząd Kontroli Skarbowej w O.. Urząd Kontroli Skarbowej w O. ustalenia w zakresie zawyżonej liczby uczniów wykazanej w systemie informacji oświatowej, a następnie przyjętych do kalkulacji części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2010, dokonał w wyniku przeprowadzonej kontroli w Zespole Szkół Specjalnych w B. oraz Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym w G.. Natomiast analizy tych danych dokonał Minister Edukacji Narodowej będący organem administracji rządowej właściwym w zakresie oświaty, do którego zadań należy m.in. gromadzenie i przetwarzanie danych niezbędnych do podziału części oświatowej subwencji ogólnej oraz wyliczanie kwot tej części subwencji dla poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego. W wyniku przeprowadzonej analizy danych pismem z dnia 5 listopada 2014 r. Ministerstwo Edukacji Narodowej poinformowało Ministerstwo Finansów o uzyskaniu przez Powiat Brzeski kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2010 w wysokości wyższej od należnej, podając jednocześnie zawyżoną liczbę uczniów przy poszczególnych wagach uwzględnionych przy kalkulacji dla Powiatu Brzeskiego części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2010 i łączną liczbę uczniów przeliczeniowych. Kwotę nienależnie otrzymanej przez jednostkę samorządu terytorialnego części oświatowej subwencji ogólnej Minister Finansów ustalił na podstawie informacji uzyskanej od Ministra Edukacji Narodowej opartej na wynikach kontroli. Nie okazał się też słuszny zarzut skargi naruszenia przepisów załącznika do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 grudnia 2009 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2010 poprzez ich zastosowanie pomimo ich nieobowiązywania w dniu 30 września 2009 r. W tym miejscu podkreślić należy, że zgodnie z algorytmem podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego na rok 2010, stanowiącym załącznik do ww. rozporządzenia, podstawę do kalkulacji części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2010 dla poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego stanowiła liczba uczniów (wychowanków) szkół i placówek prowadzonych/dotowanych przez poszczególne jednostki samorządu terytorialnego ustalona na podstawie danych systemu informacji oświatowej dla bazowego roku szkolnego, tj. roku szkolnego 2009/2010 według stanu na dzień 30 września 2009 r. i dzień 10 października 2009 r., tj. w terminach wykazywania przez szkoły i placówki danych o liczbie uczniów (wychowanków) określonymi w art. 8 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 19 lutego 2004 r. o systemie informacji oświatowej (Dz. U. 49, poz. 463, z późn. zm.). Zgodnie z § 6 pkt 1 lit. k ww. rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 16 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowego zakresu danych w bazach danych oświatowych, zakresu danych identyfikujących podmioty prowadzące bazy danych oświatowych, terminów przekazywania danych między bazami danych oświatowych oraz wzorów wydruków zbiorczych (Dz. U. Nr 277, poz. 2746, z późn. zm.), wydanego na podstawie ww. ustawy. W ramach systemu informacji oświatowej zbierane były również dane o liczbie uczniów i wychowanków według specjalnych potrzeb edukacyjnych, wynikających z opinii lub orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3-3b ustawy o systemie oświaty. Odnosząc się do zarzutów niewłaściwego ustalenia kwoty subwencji oświatowej ogólnej Sąd uznał za zasadny zarzut skarżącego naruszenia art. 3 pkt 18 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty poprzez jego nie tyle błędną wykładnię, co niewłaściwe przyjęcie i nieprawidłowe ustalenie, gdyż dokonane z uchybieniem art. 7, 77, i 107 k.p.a., iż skarżący błędnie wykazał ucznia klasy [...] Publicznego Gimnazjum Specjalnego w B. w tabeli wagi NP1, jako ucznia z więcej niż jedną niepełnosprawnością tj. niezgodnie z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego. Rację ma Minister Finansów wskazując, że zgodnie z powyższym przepisem przez niepełnosprawności sprzężone należy rozumieć występowanie u dziecka niesłyszącego lub słabosłyszącego, niewidomego lub słabowidzącego, z niepełnosprawnością ruchową, z upośledzeniem umysłowym albo z autyzmem co najmniej jeszcze jednej z wymienionych niepełnosprawności. Tym samym niepełnosprawności sprzężone składają się co najmniej dwie z wyżej wymienionych niepełnosprawności dziecka. Zasadnie też organ wskazał, że zgodnie ze wzorem orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, stanowiącym załącznik do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 lutego 2001 r. w sprawie orzekania o potrzebie kształcenia specjalnego lub indywidualnego nauczania dzieci i młodzieży oraz wydawania opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, a także szczegółowych zasad kierowania do kształcenia specjalnego lub indywidualnego nauczania (Dz. U. z 2001 r. Nr 13, poz. 114, z późn. zm.) obowiązującym do dnia 14 października 2008 r. - mającym zastosowanie w sprawie niniejszej - Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w G. wydała uczniowi orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego z dnia 20 czerwca 2008 r. nr [...]. Powołując się na diagnozę zawartą orzeczeniu gdzie wskazano niepełnosprawność sprzężona, skarżący miał podstawę uznać za właściwe wpisanie ucznia do tabeli NP1. Faktem jest, że orzeczenie to nie było wyczerpujące i dostatecznie jasne gdyż w jego uzasadnieniu wypowiedziano się rzeczywiście jedynie o upośledzeniu umysłowym stopnia znacznego wskazując jednakże na zaburzenia funkcji werbalnych jak i dość niezrozumiale funkcji "wzrokowo- wykonawczych." Nie mniej rację należy przyznać w tym sporze skarżącej o braku możliwości przy takiej treści dokumentu kwestionowania tego orzeczenia, tym bardziej, że w toku postępowania kontrolnego Poradnia Psychologiczno- Pedagogiczna w G. potwierdziła, czego organ administracyjny nie zakwestionował, pismem z dnia 17 września 2014r. występowanie u tego ucznia niepełnosprawności sprzężonej tj. intelektualnej i ruchowej z powodu mózgowego porażenia dziecięcego, odnosząc się zarazem do wcześniej wydanego przez tą Poradnię w jego sprawie orzeczenia nr [...], które niepełnosprawność sprzężoną u tego ucznia stwierdzało. W tej sytuacji zgromadzone w sprawie dowody uzasadniały, w ocenie Sądu przyjęcie, wbrew twierdzeniom organu, iż zapisy diagnozy w orzeczeniu nr [...] dawały podstawę do stwierdzenia niepełnosprawności sprzężonej, a tym samym wpisania tego ucznia do wagi NP1. Organy obu instancji przyjęły natomiast stanowisko kontrolującego wynikające z oceny niejednoznacznego zapisu orzeczenia i wątpliwości z niego wynikające zinterpretowały na niekorzyść strony nie uwzględniając przy tym i należycie nie oceniając wskazanych przez Powiat dowodów w postaci wyjaśnień Poradni co do treści wydanego w 2008r. przez nią orzeczenia o niepełnosprawności tego ucznia Postępowanie organu uznać należy w tym zakresie za wadliwe bowiem przeprowadzone z naruszeniem art. 7, art. 77 i art. 107 kpa., a w rezultacie również wydane z naruszeniem art. 3 pkt 18 ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty. Zasadne zatem okazały się, w ocenie Sądu twierdzenia skarżącego, że uczeń klasy I Publicznego Gimnazjum Specjalnego w G. został prawidłowo wykazany w systemie informacji oświatowej jako uczeń z więcej niż jedną niepełnosprawnością. Z tego powodu wyliczenie przez organ zawyżenia części oświatowej subwencji ogólnej w kwocie 26.074,39 zł dot. w.w. ucznia zapisanego w wykazie pod nr 152 należało uznać za błędne i dokonane z naruszeniem art. 37 ust 1 pkt 2 u.d.j.s.t., zaś Powiat nieprawidłowo zobowiązany do zwrotu subwencji w tej kwocie. Mając powyższe na uwadze zaskarżona decyzja Ministra Finansów w części utrzymującej w mocy uprzednio wydaną przez ten organ decyzję w zakresie zobowiązującym do zwrotu kwoty 26.074, 39 zł na mocy art. 145 par 1 pkt 1 lit. a i c podlega uchyleniu. Stąd rozstrzygnięcie zawarte w pkt I wyroku. W pozostałej części natomiast skarga podlega oddaleniu gdyż Minister Finansów w pozostałym zakresie prawidłowo ustalił nienależnie uzyskaną przez Powiat [...] kwotę części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2010. Co do zarzutu skargi naruszenia § 3 ust.1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych oraz niedostosowanych społecznie w specjalnych przedszkolach, szkołach i oddziałach oraz ośrodkach (Dz. U. z 2005 r., Nr 19, poz. 66) poprzez jego niezastosowanie i uznanie, iż do systemu informacji oświatowej wpisano nieprawidłowe dane dotyczące ucznia pełnoletniego, który nie uczęszczał do szkoły wskazać należy, że okazał się on nieuzasadniony. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że powołany wyżej przepis daje prawo uczniom niepełnosprawnym i niedostosowanym społecznie, którzy ukończyli 18 lat i nie podlegają już obowiązkowi szkolnemu, ani obowiązkowi nauki, możliwość ukończenia gimnazjum, do którego uczęszczają. Poza sporem pozostaje, że uczeń klasy [...] Publicznego Gimnazjum Specjalnego w G. został skierowany do Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w G. decyzją Starosty Powiatu [...] od roku szkolnego 2004/2005 do czasu ukończenia nauki w gimnazjum specjalnym lub zmiany postanowienia sądu. Skierowanie zostało wydane m.in. na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w N. w sprawie umieszczenia ucznia w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym. W dniu 4 lipca 2009 r. uczeń ten ukończył 18 lat i stał się pełnoletni. Postępowanie opiekuńcze wobec niego zostało postanowieniem Sądu Rejonowego w N. z dnia 20 lipca 2009r. umorzone. Organ ustalił również, że uczeń ten od początku roku szkolnego 2009/2010 nie uczęszczał na zajęcia lekcyjne. Również Statut Ośrodka przewidywał skreślenie wychowanka w przypadku: - nieusprawiedliwionej nieobecności trwającej co najmniej 4 tygodnie - osiągniecia wieku określonego w statucie. Tym samym osiągnięcie przez ucznia pełnoletniości i nie realizowanie przez niego obowiązku szkolnego od początku roku szkolnego 2009/2010 uniemożliwiało wykazanie go w systemie informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2009 r. bowiem przesłanki skreślenia go z listy wychowanków ten dzień istniały. Podnoszona przez skarżącego okoliczność, że na dzień 30 września 2009 r. nie było decyzji Rady Pedagogicznej o skreśleniu ucznia ( skreślony został dopiero z dniem 23 listopada 2009r.) nie może stanowić podstawy do przyjęcia, że skarżący prawidłowo wykazał ucznia w systemie informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2009 r. W sytuacji wykazania przez Gimnazjum Specjalne wchodzące w skład Zespołu Szkół Specjalnych w B. oraz przez Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy w G. w systemie informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2009 r. błędnych danych o uczniach (wychowankach) za wyjątkiem ucznia klasy I Publicznego Gimnazjum Specjalnego w G. ujętego w księdze uczniów pod nr [...] i następnie uwzględnienia tych danych przy naliczeniu kwoty części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2010, zobowiązanie Powiatu [...] do zwrotu nienależnej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2010 jest zgodne z obowiązującymi przepisami. Zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, jeżeli ustalona dla jednostki samorządu terytorialnego część oświatowa subwencji ogólnej za lata poprzedzające rok budżetowy jest wyższa od należnej, minister właściwy do spraw finansów publicznych, w drodze decyzji, zobowiązuje do zwrotu nienależnej kwoty tej części subwencji, chyba że jednostka ta dokonała wcześniej zwrotu nienależnie otrzymanych kwot. Odnosząc się do zarzutu braku przedstawienia wyliczeń dokonanych przez organ i należytego uzasadnienia w decyzjach obu instancji, należy stwierdzić, iż jest on niezasadny. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, iż wysokość należnej subwencji została obliczona na podstawie danych źródłowych przedstawionych przez samą skarżącą. Powiat [...] jako organ prowadzący placówki oświatowe posiadał informację o danych, które stanowiły podstawę do naliczenia części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2010. Dane te - zgodnie z przepisami ustawy z dnia 19 lutego 2004 r. o systemie informacji oświatowej - placówki przekazały do Starosty [...] Ustawa o systemie informacji oświatowej nakładała bowiem na jednostki samorządu terytorialnego prowadzenie bazy danych oświatowych obejmujących zbiory danych z baz danych oświatowych szkół prowadzonych przez te jednostki. Zatem wszystkie dane stanowiące podstawę do wyliczenia nienależnej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej znajdują się w również u skarżącego. Zadaniem Ministra Edukacji Narodowej jest gromadzenie i przetwarzanie danych przekazanych od jednostek samorządu terytorialnego, niezbędnych do podziału części oświatowej subwencji ogólnej oraz wyliczanie kwot tej części subwencji dla poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego. Powiat zna dobrze zasady przyznawania subwencji, ponieważ przedstawia przygotowane przez placówki oświatowe dane niezbędne do wyliczenia subwencji. Oczywiście skarżąca mogła podważać ustalenia organu, co zasadnie w ocenie Sądu jedynie co do kwoty 26. 074,39 zł uczyniła. Odnosząc się do pozostałych zarzutów procesowych, Sąd wyjaśnia, iż analiza akt administracyjnych prowadzi do wniosku, że Minister Finansów podejmując czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w pozostałym zakresie zasadnie uznał obowiązek zwrotu subwencji. Do akt sprawy dołączone zostały dokumenty stanowiące wynik kontroli jaką przeprowadził UKS w zakresie ustalenia prawidłowości gospodarowania środkami publicznymi obejmującymi cześć oświatową subwencji ogólnej. Minister Finansów uzyskał także wyjaśnienia od Ministra Edukacji Narodowej jako organu właściwego w zakresie oświaty i wychowania, a także organu, do którego zadań należy m.in. gromadzenie i przetwarzanie danych niezbędnych do podziału części oświatowej subwencji ogólnej oraz wyliczanie kwot tej części subwencji dla poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego w tym dla Powiatu [...] Bezpodstawny okazał się również zarzut naruszenia przez organ art. 15 Kpa, tj. zasady dwuinstancyjności postępowania. Minister Finansów ponownie rozpatrzył i rozstrzygnął sprawę zwrotu przez Powiat Brzeski kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2010. Minister Finansów pismem z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] zwrócił się do Ministerstwa Edukacji Narodowej o ustosunkowanie się do wniosku Powiatu [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2010. W piśmie z dnia 6 lutego 2015 r. Ministerstwo Edukacji Narodowej podtrzymało stanowisko w sprawie uzyskania przez Powiat [...] nienależnej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2010 w związku z wykazaniem przez szkoły i placówki prowadzone przez Powiat [...] błędnych danych o uczniach w systemie informacji oświatowej stanowiących podstawę do kalkulacji kwoty części oświatowej subwencji ogólnej dla Powiatu [...] na rok 2010. W oparciu o tę informacje Minister Finansów dokonał również analizy i oceny argumentów przedstawionych przez Skarżącą. Skarżąca na każdym etapie postępowania mogła zapoznać się z aktami sprawy oraz wypowiedzieć się co do zebranego w sprawie materiału z czego nie skorzystała. W świetle przedstawionych powyżej okoliczności Sąd nie mógł zgodzić się z podnoszoną przez stronę skarżącą argumentacją dotyczącą w tym zakresie naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Również skarga skutecznie ustaleń organu co do żądanej do zwrotu subwencji, z wyjątkiem wskazanej wyżej kwoty 26.074,39 zł, nie podważyła. W ocenie Sądu, w pozostałym zakresie Minister Finansów należycie ustalił okoliczności sprawy i wydał rozstrzygnięcie, co do zwrotu subwencji. Mając na uwadze powyższe, Sąd w pozostałej części na podstawie art. 151 p.p.s.a. w orzekł jak w pkt II sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach, na które z uwagi na wynik sprawy składa się częściowy zwrot wpisu i kosztów zastępstwa adwokackiego Sąd wydał w poparciu o art. 206 p.p.s.a. Skoro Sąd uwzględnił skargę jedynie w części, koszty należne stronie uwzględniając wynik sprawy określono na 1025 zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło