V SA/Wa 2579/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Protokolant specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2012 r. sprawy ze skargi M. K. na informację zawartą w piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych oddala skargę. W dniu [...] sierpnia 2010r. M. K. złożyła do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosek o przyznanie pomocy w ramach działania "Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. W związku z brakami ww. wniosku wykrytymi w trakcie jego weryfikacji ARiMR pismem z [...] listopada 2010 r. wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia, w odpowiedzi wpłynęły wyjaśnienia skarżącej do wniosku o przyznanie pomocy, po weryfikacji organ ponownie wezwał wnioskodawczynię do usunięcia braków przedmiotowego wniosku. Po dwukrotnym przedłużeniu terminu do ich usunięcia, w dniu [...] sierpnia 2011r. M. K. uzupełniła wniosek. Pismem z [...] sierpnia 2011r. ARiMR odmówił przyznania wnioskowanej pomocy z uwagi na zaistnienie okoliczności określonych w § 10 ust. 5 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 200, poz. 1444 ze zm.). W uzasadnieniu pisma wyjaśniono, iż pomimo dwukrotnego wezwania do uzupełnienia złożonego wniosku strona nie dostarczyła wszystkich wymaganych dokumentów oraz niezbędnych wyjaśnień. Wskazano, że dokumentacja zawiera następujące braki: błędnie wypełniony formularz informacji przedstawionych przy ubieganiu się o pomoc de minimis, brak dokumentu potwierdzającego tytułu prawny do gospodarstwa rolnego, brak prawidłowo sporządzonego kosztorysu inwestorskiego oraz ostatecznego pozwolenia na budowę oraz prawidłowo wypełnionego wniosku i Ekonomicznego Planu Operacji. Wnioskująca pismem z [...] września 2011r. dochowując ustawowego terminu na dokonanie czynności zwróciła się do ARiMR o usunięcie naruszenia prawa. Zdaniem autorki pisma uzupełniła ona wskazane braki wniosku o przyznanie pomocy. A wraz z wezwaniem przedstawiła poprawną czyli ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę. Po rozpoznaniu ww. pisma, Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa pismem z [...] listopada 2011 r. poinformowała, że nie doszło w sprawie do naruszenia prawa. W uzasadnieniu pisma organ stwierdził, że na etapie rozpatrywania wezwania do usunięcia naruszenia prawa, co do zasady oceniany jest stan faktyczny, w oparciu o który doszło do zakończenia postępowania przed Agencją, w związku z tym przedstawiona wraz z wezwaniem dokumentacja nie może zostać uwzględniona. Pismem z [...] listopada 2011r. M. K. zaskarżyła powyższe pismo do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W treści skargi wniosła o usunięcie naruszenia prawa przez Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz przywrócenie wniosku do rozpatrywania w zakresie przyznania wnioskowanej pomocy. Zdaniem autorki skargi dostarczyła ona w wymaganym terminie wszystkie niezbędne dokumenty do otrzymania środków pomocowych. Jak podkreśliła złożyła odpis z księgi wieczystej w oryginale, co jednocześnie w jej opinii potwierdza tytuł prawny do posiadanego gospodarstwa. Wnioskodawczyni wskazała też, że kosztorys inwestorski był sporządzony przez osobę do tego uprawnioną, a pozostałe braki również uzupełniła z należytą starannością. Podkreśliła również, że poniosła koszty na przygotowanie projektu i pozwolenia na budowę w związku z planowanym prowadzeniem działalności agroturystycznej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego pisma. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem w ocenie Sądu zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, wydanego w trybie art. 22 ust. 3 ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427, z późn. zm.) stanowi § 10 ust. 5 rozporządzenia z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2007 r. Nr 200 poz. 1444) – zwanego dalej: "rozporządzeniem wykonawczym". Zgodnie z jego treścią, jeżeli wnioskodawca, pomimo ponownego wezwania do usunięcia braków, nie usunął w terminie wszystkich braków, Agencja nie przyznaje pomocy. Skarżąca dwukrotnie była wzywana do uzupełnienia złożonego wniosku. W ocenie organu wnioskująca nie usunęła braków istniejących w złożonym przez nią niekompletnym wniosku. Pogląd przeciwny prezentowała natomiast strona skarżąca, która w toku postępowania weryfikacyjnego i sądowego wskazywała, iż wniosek został uzupełniony w sposób kompletny. Mając zatem na uwadze sprzeczne stanowiska stron oraz treści mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa przede wszystkim zbadać należało prawidłowość podjętych przez ARiMR ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy. Przechodząc do przedstawienia motywów podjętego przez Sąd rozstrzygnięcia w pierwszej kolejności stwierdzić należy, iż ARiMR określiła stan faktyczny sprawy w sposób prawidłowy. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy w wezwaniach do usunięcia braków wniosku (z [...].11.2010r. oraz [...].01.2011r.) zwrócono się do skarżącej m.in. o dostarczenie: 1. prawidłowo wypełnionego formularza informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis, 2. dokumentu potwierdzającego tytuł prawny wnioskodawcy do nieruchomości, na której realizowana będzie operacja, 3. kosztorysu inwestorskiego, 4. oraz ostatecznego pozwolenia na budowę. Uzupełniając złożony wniosek wraz z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa skarżąca załączyła, jej zdaniem wszystkie wymagane dokumenty. Organ odmówił jednak przyznania pomocy, podobnie po wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa organ uznał, że braki nie zostały uzupełnione poprawnie i we właściwym do tego terminie. Zdaniem Sądu organ rozpatrujący wniosek dokonał prawidłowej oceny nadesłanych dokumentów i zasadnie odmówił przyznania pomocy zgodnie z obowiązującymi w sprawie przepisami prawa krajowego i europejskiego, gdyż prawidłowe informacje z ww. punktów były niezbędne dla ustalenia czy wnioskodawca może być beneficjentem programu. W ocenie Sądu z przedstawionych przez skarżącą dokumentów oraz wyjaśnień złożonych w ramach kolejnego uzupełnienia wniosku nie wynika, aby skarżąca zastosowała się w pełni do wezwania organu z dnia [...] stycznia 2011 r. W zakresie punktu 1 zarzuty skarżącej skupiły się na argumentacji, iż formularz został wypełniony poprawnie, gdyby jednak jej zdaniem tak nie było nie powinno to się przyczynić do odmowy przyznania pomocy. Z tak postawionym zarzutem nie sposób się zgodzić, odnosząc się do powyższych zarzutów, twierdzić należy, że formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis winien być zgodny z załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 marca 2010 r. (Dz. U. Nr 53 poz. 311). Skarżąca była zobowiązana do przedstawienia prawidłowo wypełnionego dokumentu, w przypadku jeśli - jak w przedmiotowej sprawie - operacja dotyczy podejmowania działalności, nie powinien zostać wypełniony w pkt 5 części A oraz części B, natomiast pkt 7 części A i pkt 2 w części C powinny zostać wypełnione. Sąd podzielił również ustalenia organu co do uchybień dotyczących dostarczenia dokumentu potwierdzającego tytuł prawny wnioskodawcy do nieruchomości, na której realizowana będzie operacja. W przypadku, gdy nieruchomość, na której realizowana będzie operacja, znajduje się w posiadaniu samoistnym wnioskodawcy (własność) dokumentem potwierdzającym tytuł prawny do tej nieruchomości jest odpis z ksiąg wieczystych wystawiony nie wcześniej niż 3 miesiące przed złożeniem wniosku o przyznanie pomocy. Jeżeli planowana operacja dotyczy działalności polegającej na wynajmowaniu pokoi oraz sprzedaży posiłków domowych lub świadczenia innych usług związanych z pobytem turystów w gospodarstwie rolnym należy przedstawić tytuł prawny do gospodarstwa określonego na potrzeby realizacji operacji. Należało przedstawić dokument potwierdzający tytuł prawny do gospodarstwa rolnego określonego przez wnioskodawcę na potrzeby planowanej operacji. W ramach gospodarstwa musi zostać ujęta przez wnioskodawcę co najmniej jedna działka ewidencyjna objęta płatnościami do gruntów rolnych. Szczegółowe dane dotyczące działek ewidencyjnych wchodzących w skład określonego przez wnioskodawcę gospodarstwa rolnego, bez względu na sposób ich wykorzystania należy umieścić w części wniosku II.A Informacja o powierzchni działek ewidencyjnych wchodzących w skład gospodarstwa wskazanego we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich, ONW i rolnośrodowiskowych. W tej części wniosku strona zobowiązana jest wpisać w tabeli działki ewidencyjne wchodzące w skład gospodarstwa określonego na potrzeby realizacji operacji bez względu na sposób ich wykorzystywania. W ramach gospodarstwa musi zostać ujęta przez wnioskodawcę co najmniej jedna działka ewidencyjna objęta płatnościami, pozwalająca Agencji na sprawdzenie powiązania ze wskazanym gospodarstwem (poprzez tytuł prawny i ubezpieczenie) oraz zweryfikowanie, któremu z członków gospodarstwa takie płatności przyznano. Natomiast Część III. A wypełniana jest w przypadku, gdy operacja trwale związana z nieruchomością będzie realizowana poza gospodarstwem określonym przez wnioskodawcę na potrzeby realizacji operacji w części II.A wniosku. W części III.A należy wpisać w tabeli działki ewidencyjne wchodzące w skład nieruchomości, na których będzie realizowana operacja trwale związana z nieruchomością (tj. budowa, remont połączony z modernizacją, nasadzenia, infrastruktura, zagospodarowanie terenu, zakup maszyn i urządzeń wymagających posadowienia). Z analizy dokumentów wynika, że dokumentacja w tej części nie została przygotowana zgodnie z instrukcją wypełniania wniosku. W części II.A wniosku Skarżąca wykazała działki [...], na którą w roku 2009 nie przyznano skarżącej płatności do gruntów. Natomiast w części III. A wniosku Skarżąca wpisała działkę nr [...] do której przyznane były płatności bezpośrednie, ale grunt nie był związany z realizowaną operacją, jak również skarżąca nie dostarczyła do ww. działki dokumentu potwierdzającego tytuł prawny. Odnośnie kolejnego punktu skarżąca wskazała, że jej zdaniem kosztorys inwestorski został sporządzony przez osobę do tego uprawnioną, jak chciała Agencja. Skarżąca zwraca uwagę na fakt, że powinna być wezwana po raz kolejny do uzupełnienia wniosku. Z tak postawionym zarzutem trudno się zgodzić. Szczegółowe wskazówki dotyczące rodzaju oraz sposobu wykonania kosztorysu zawarto w Informacjach dla Wnioskodawców dotyczących kosztorysów inwestorskich na roboty budowlane planowane do wykonania w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na 2007 - 2013 znajdujących się w Załączniku nr 1 instrukcji do wniosku. Kosztorys załączony do wniosku o przyznanie pomocy powinien zawierać w szczególności: Nazwę obiektu lub robót budowlanych z podaniem lokalizacji, Imię, nazwisko i adres albo nazwę i adres Wnioskodawcy oraz jego podpis, Imię, nazwisko i adres albo nazwę i adres podmiotu opracowującego kosztorys oraz jego podpis, Datę opracowania kosztorysu, Ogólną charakterystykę obiektu lub robót budowlanych zawierającą krótki opis techniczny wraz z istotnymi parametrami, które określają wielkość obiektu lub robót budowlanych, Przedmiar robót budowlanych z wyliczeniem ilości; Kalkulację sporządzoną metodą odpowiednią do planowanego sposobu wykonania robót budowlanych oraz cenę jednostkową; Wartość kosztorysową robót budowlanych; Tabelę wartości elementów scalonych. Dopiero kosztorys, który zawiera wszystkie wymagane dane, może być uznany za podstawę do określenia kosztów kwalifikowalnych. Wnioskodawca powinien, przygotowując dokument, w sposób jednoznaczny i czytelny wydzielić w przedstawionych załącznikach do wniosku o przyznanie pomocy koszty kwalifikowalne oraz niekwaliflkowalne. W każdym przypadku kosztorys sporządzony przez wnioskodawcę powinien umożliwiać organowi sprawdzenie poprawności wydzielenia kosztów kwalifikowalnych w robotach budowlanych. W przypadku wystąpienia wątpliwości w ramach uzupełnień wniosku, wnioskodawca zostanie wezwany do udzielenia dodatkowych wyjaśnień związanych kwalifikowalnością kosztów. Dostarczony przez Skarżącą kosztorys - jak trafnie podniósł organ - nie został sporządzony zgodnie z wytycznymi instrukcji. Dokument nie zawiera ogólnej charakterystyki obiektu lub robót budowlanych zawierających opis techniczny wraz z istotnymi parametrami, które określają wielkość obiektu lub robót budowlanych. Na podstawie dokumentu nie ma możliwości precyzyjnej identyfikacji kosztów kwalifikowanych operacji zgodnie z warunkami Programu, brak wydzielonego podatku VAT. Należy podkreślić, że kosztorys inwestorski skarżąca przedłożyła Agencji dopiero w drodze drugich uzupełnień wniosku, zatem nie było możliwe wezwanie do jego poprawy, jak chciałaby skarżąca po raz trzeci. Zgodnie z treścią art. 22 ust. 3 ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, działanie podjęte przez organ w zakresie rozpatrywania wniosku należy uznać za prawidłowe, gdyż Agencja wezwała dwukrotnie skarżącą do uzupełnienia wniosku. A gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy, podmiot wdrażający informuje w formie pisemnej wnioskodawcę, o odmowie przyznania mu pomocy z podaniem przyczyny, co również zostało dopełnione przez Agencję. Kolejne uchybienie dotyczy braku ostatecznego pozwolenia na budowę, skarżąca podkreśla, że pozwolenie na budowę z klauzulą ostateczności dołączyła do pisma z [...] lipca 2011r. Jednak podkreślić należy, że dostarczona w drodze uzupełnień wniosku decyzja nr [...] z [...] maja 2011r. zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na zamierzenie budowlane polegające na rozbudowie wraz z częściową nadbudową budynku mieszkalnego w zabudowie zagrodowej w miejscowości K., działka [...] obręb K. nie było opatrzona klauzulą decyzji ostatecznej. Zgodnie z instrukcją wypełniania wniosku poświadczeniem, że decyzja o pozwoleniu na budowę stała się ostateczna może być stempel wystawiony na dokumencie przez właściwy organ administracji budowlanej. Po upływie 14- dniowego terminu od dnia doręczenia tejże decyzji wnioskodawca powinien się udać do organu administracji budowlanej (starostwa) z prośbą o poświadczenie, że decyzja stała się ostateczna. Dopiero taki dokument należy przedstawiać jako załącznik do wniosku o przyznanie pomocy. Brak potwierdzenia, że decyzja o pozwoleniu na budowę stała się ostateczna czyli stempla poświadczającego na decyzji skutkowało - jak słusznie uznał organ - odmową przyznania pomocy. Wskazać też należy, że skarżąca dostarczyła Agencji wraz z wezwaniem poprawną, czyli ostateczną decyzję nr [...] z [...] maja 2011r. w przedmiocie pozwolenia na budowę rozbudowę wraz z częściową nadbudową budynku mieszkalnego i poświadczenie wydane przez Starostwo Powiatowe w K. potwierdzające datę kiedy stała się ona ostateczna. Niemniej jednak należy przyjąć, że na etapie rozpatrywania wezwania do usunięcia naruszenia prawa, co do zasady oceniany jest stan faktyczny, w oparciu o który doszło do odpowiedniego zakończenia postępowania toczącego się przed Oddziałem Regionalnym ARiMR, w związku z tym przedstawiona wraz z wezwaniem dokumentacja nie może zostać uwzględniona. Reasumując zatem, mając na uwadze wyżej wskazane okoliczności zasadnie organ administracyjny rozpoznający sprawę uznał, iż skarżąca nie usunęła skutecznie braków złożonego wniosku o przyznanie pomocy, a tym samym obowiązkiem organu administracyjnego było zastosowanie § 10 ust. 5 rozporządzenia wykonawczego. Zatem skoro zarzuty skargi nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).