V SA/Wa 2584/13

WyrokWSA w Warszawie2014-05-28

Skład orzekający: Barbara Mleczko–Jabłońska, Irena Jakubiec – Kudiura, Izabella Janson

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy naliczenie odsetek z tytułu nieterminowego rozliczenia zaliczki wypłaconej w ramach umowy o dofinansowanie z udziałem środków europejskich jest zasadne, jeśli beneficjent dokonał aktualizacji harmonogramu rzeczowo-finansowego po terminie przewidzianym na rozliczenie zaliczki?
Ratio decidendi
Naliczenie odsetek z tytułu nieterminowego rozliczenia zaliczki jest zasadne, nawet jeśli beneficjent dokonał aktualizacji harmonogramu rzeczowo-finansowego po terminie przewidzianym na rozliczenie, ponieważ zobowiązanie z tytułu odsetek powstaje z chwilą wystąpienia przesłanek określonych w art. 189 ust. 3 ustawy o finansach publicznych, a czynności podjęte po tym zdarzeniu nie mogą wpłynąć na jego istnienie. Aktualizacja harmonogramu po terminie rozliczenia zaliczki nie może uchylić powstałego zobowiązania.
Stan faktyczny
Spółka M. Sp. z o.o. otrzymała zaliczkę w ramach umowy o dofinansowanie z funduszy europejskich. Zgodnie z harmonogramem rzeczowo-finansowym, zaliczka powinna zostać rozliczona do końca października 2012 r. Spółka nie dokonała rozliczenia w tym terminie, a dopiero w listopadzie 2012 r. złożyła wniosek o zmianę harmonogramu. Zaliczka została zwrócona w grudniu 2012 r. Organy administracji naliczyły odsetki z tytułu nieterminowego rozliczenia zaliczki, uznając, że aktualizacja harmonogramu po terminie rozliczenia nie niweluje obowiązku zapłaty odsetek. Spółka wniosła skargę do WSA, kwestionując zasadność naliczenia odsetek.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Barbara Mleczko–Jabłońska (spr.), Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura, Sędzia WSA - Izabella Janson, , Protokolant: specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2014 r. sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie określenia odsetek z tytułu nieterminowego rozliczenia zaliczki wypłaconej w ramach realizacji umowy o dofinansowanie z udziałem środków europejskich; oddala skargę. Przedmiotem skargi wniesionej przez M. Sp. z o.o. w S. jest decyzja Ministra Rozwoju Regionalnego ( obecnie Ministra Infrastruktury i Rozwoju), działającego jako Instytucja Zarządzająca dla Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, z dnia [...] września 2013 r. Nr [...], utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji – Władzy Wdrażającej Programy Europejskie (dalej "WWPE" lub "IW" ) z [...] lipca 2013r. określającą wobec M. Sp. z o.o. w S. zobowiązanie zwrotu kwoty [...] zł, stanowiącej odsetki z tytułu nieterminowego rozliczenia zaliczki, wypłaconej w ramach realizacji umowy o dofinansowanie z udziałem środków europejskich. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym, niespornym stanie faktycznym sprawy. Na podstawie umowy o dofinansowanie nr [...] projektu pt. "[...]" z dnia [...] stycznia 2012 r. beneficjentowi M. Sp. z o.o. w S. została wypłacona zaliczka w kwocie [...] zł. Powyższa kwota przekazana została Spółce w dniu [...] września 2012r. na podstawie harmonogramu rzeczowo finansowego z dnia [...] sierpnia 2012r. obowiązującego na dzień złożenia wniosku zaliczkowego. Zgodnie z jego zapisem pobrana kwota winna zostać rozliczona w październiku 2012r. Spółka w ww. terminie nie dokonała rozliczenia zaliczki. Natomiast w dniu [...] listopada 2012 r. złożyła do WWPE pismo z prośbą o wydłużenie okresu realizacji projektu do dnia [...] czerwca 2013r. wraz z nowym harmonogramem rzeczowo finansowym, uwzględniającym nowy okres realizacji projektu. W odpowiedzi na powyższe poinformowano Spółkę o błędnie przygotowanych dokumentach do aneksu, a także zwrócono uwagę na nierozliczenie pobranej zaliczki w terminie określonym w harmonogramie. Spółka w dniu [...] grudnia 2012r. zwróciła zaliczkę w kwocie [...]zł. Następnie Aneksem nr 1 do umowy o dofinansowanie projektu, podpisanym przez ostatnią ze stron - WWPE w dniu [...] styczna 2013r. dokonano zmiany terminu realizacji projektu na dzień [...] czerwca 2013r. i sporządzono nowy harmonogram rzeczowo finansowy, zgodnie z którym pobrana w styczniu 2013r. zaliczka winna zostać rozliczona do końca kwietnia 2013r. Mając na uwadze powyższe ustalenia, zdaniem WWPE, skoro zaliczka wypłacona w dniu [...] września 2012r. nie została rozliczona w sposób określony w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 18 grudnia 2009r. w sprawie warunków i trybu udzielania i rozliczania zaliczek oraz zakresu i terminów składania wniosków o płatność w ramach programów finansowanych ze środków europejskich (Dz. U. nr 223 , poz. 1786 ze zm. ) oraz zgodnie z warunkami umowy po stronie beneficjenta powstało zobowiązanie stanowiące niepodatkową należność budżetową o charakterze publiczno-prawnym, w kwocie odsetek naliczonych jak dla zaległości podatkowych od kwoty [...] zł., licznych od dnia przekazania środków tj. [...] września 2012r. do dnia ich zwrotu w dniu [...] grudnia 2012r. Po bezskutecznym wezwaniu beneficjenta do zapłaty WWPE, zawiadomieniem z dnia [...] czerwca 2013r. wszczęła postępowanie administracyjne, a po jego przeprowadzeniu decyzją z dnia [...] lipca 2013r. określiła Spółce zobowiązanie w kwocie [...] zł z tytułu nieterminowego złożenia wniosku o płatność, przywołując za podstawę prawną art. 61 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 189 ust. 3 uofp, jednocześnie zobowiązując Spółkę do uiszczenia ww. kwoty na rachunek bankowy wskazany w decyzji. Odwołaniem z dnia [...] lipca 2013 r. wniesionym do Instytucji Zarządzającej POIG Ministra Rozwoju Regionalnego beneficjent zaskarżył w całości decyzję WWPE oraz wniósł o jej uchylenie i umorzenie postępowania. W ocenie Spółki niesłuszny jest zarzut nieterminowego zwrotu zaliczki, gdyż aktualizacja harmonogramu rzeczowo-finansowego ma służyć temu, aby w miarę realizacji projektu, gdy wymagać tego będą okoliczności zewnętrzne, umożliwić beneficjentowi zmiany pozwalające na pełną i właściwą realizację zamierzeń projektu. Za zmianę umowy o dofinansowanie, w zakresie objętym harmonogramem rzeczowo-finansowym, WWPE nie pobiera żadnych opłat, zatem zdaniem Spółki nie powinna też pobierać/naliczać odsetek od zaliczek rozliczonych w nowych, lecz uzgodnionych przez obie strony terminach. Ponadto podniesiono zarzuty naruszenia: - zasady praworządności (art. 7 k.p.a.), - zasady zaufania do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.), - zasady informowania i wyjaśniania stronom przez organ prowadzący postępowanie całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych toczącej się sprawy (art. 9 k.p.a.), - zasady przekonywania, nakładającej na organ administracji obowiązek wyjaśniania swych działań do tego stopnia, aby adresat wykonał nałożone nań obowiązki, również umowne bez bycia zaskakiwanym (art. 11 k.p.a.), - zasady wykładni oświadczeń woli, a przede wszystkim umowy o dofinansowanie wraz załącznikami i kolejnymi aneksami. W wyniku rozpoznania odwołania Minister Rozwoju Regionalnego decyzją z dnia [...] września 2013r. wydaną w oparciu o art. 138 §1 kpa i art. 61 ust 3 pkt 2 w zw. z art. 67 oraz 189 ust 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (Dz. U. 2013 poz. 885 j.t) utrzymał w mocy decyzję organu i instancji. W uzasadnieniu stanowiska organ podkreślił, że beneficjent pismem z dnia [...] listopada 2012 r. (wpływ pisma do WWPE [...] listopada 2012 r.) poinformował WWPE o konieczności przesunięcia terminu zakończenia realizacji projektu do dnia [...] czerwca 2013 r. oraz konieczności zaktualizowania harmonogramu rzeczowo-finansowego projektu, załączając do przedmiotowego pisma Harmonogram rzeczowo-finansowy – Planowane wydatkowanie w podziale na kategorie i podkategorie (załącznik 3a) oraz Harmonogram rzeczowo-finansowy – Planowane finansowanie (załącznik 3b). Oba ww. harmonogramy sporządzone były z datą [...] listopada 2012 r. i wpłynęły do WWPE wraz z pismem w dniu [...] listopada 2012 r. Zdaniem organu -istotny jest fakt, iż obowiązującym w tym czasie Harmonogramem rzeczowo-finansowym był harmonogram z dnia [...] sierpnia 2012 r., zgodnie z którym zaliczka w wysokości [...] zł powinna zostać rozliczona do końca października 2012 r. Zgodnie z zapisami § 6 ust. 4 Umowy o dofinansowanie "W przypadku nie złożenia do Instytucji Wdrażającej wniosku o płatność pośrednią potwierdzającego rozliczenie zaliczki przez Beneficjenta na kwotę lub w terminach określonych w Harmonogramie rzeczowo-finansowym Projektu, od środków pozostałych do rozliczenia, przekazanych w ramach zaliczki, nalicza się odsetki jak dla zaległości podatkowych, liczone od dnia przekazania środków do dnia złożenia wniosku o płatność". Zatem, w ocenie Ministra zasadnie wezwano Stronę do jak najszybszego rozliczenia zaliczki, co powinno nastąpić w sposób zgodny z zapisami Umowy o dofinansowanie § 6 ust. 5, zgodnie z którym "rozliczenie zaliczki polega na wykazaniu przez Beneficjenta wydatków kwalifikowalnych we wnioskach o płatność złożonych do Instytucji Wdrażającej w terminach i na warunkach określonych w Umowie lub na zwrocie zaliczki" oraz do zwrotu odsetek. Beneficjent dokonał zwrotu wypłaconej zaliczki w całości dopiero w dniu [...] grudnia 2012 r. w wysokości [...] zł., ale nie zwrócił odsetek z tytułu nierozliczenia zaliczki w terminie, powstałych na podstawie art. 189 ust. 3 uofp. Zdaniem organu II instancji, pomimo przekazania do IW w dniu [...] listopada 2012 r. (sporządzonych z datą [...] listopada 2012 r.) – a więc po dacie, do której Beneficjent miał rozliczyć zaliczkę - nowych harmonogramów 3a i 3b, harmonogramy te, w momencie wpływu do organu I instancji, nie mogły być uznane za obowiązujące, bowiem nie zostały zatwierdzone przez WWPE przed datą rozliczenia zaliczki – [...] października 2012 r. Ponadto, harmonogram 3b był błędnie sporządzony i wymagał korekty. W tym czasie, obowiązywał zatem nadal harmonogram z dnia [...] sierpnia 2012 r. i według tego harmonogramu Strona powinna była rozliczyć otrzymaną zaliczkę do końca października 2012r. W związku z powyższym, zdaniem organu odwoławczego, beneficjent miał obowiązek złożyć wniosek rozliczający udzieloną zaliczkę bądź zwrócić ją do końca października 2012 r. lub w odpowiednim terminie wystąpić do organu I instancji o zmianę harmonogramu. Strona nie dokonała rozliczenia zaliczki, ani jej zwrotu w terminie wynikającym z obowiązującego harmonogramu, ani też w odpowiednim terminie nie złożyła wniosku o zmianę harmonogramu, wobec czego IW na podstawie postanowień Umowy o dofinansowanie § 6 ust. 4 oraz przepisów art. 189 ust. 3 uofp, miała obowiązek naliczyć odsetki jak dla zaległości podatkowych od zaliczki nierozliczonej w terminie. Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska Strony, zgodnie z którym niewłaściwie zastosowano art. 189 ust. 3 uofp poprzez błędne uznanie, że datą rozliczenia zaliczki był najpóźniej 31 października 2012 r., w sytuacji gdy pomiędzy skarżącym, a WWPE prowadzona była korespondencja w zakresie uaktualnienia harmonogramu, czego skutkiem było późniejsze przesunięcie ww. terminu, a co nie zostało uwzględnione przez WWPE. Zdaniem organu odwoławczego, harmonogramy 3a i 3b zostały sporządzone i wpłynęły już po upływie terminu przewidzianego na rozliczenie zaliczki wynikającego z obowiązującego harmonogramu tj. po 31 października 2012 r. W opinii organu odwoławczego, w dalszym ciągu zatem obowiązywał harmonogram rzeczowo-finansowy sporządzony w dniu [...] sierpnia 2012 r. W związku z powyższym, pomimo iż beneficjent zaktualizował harmonogram rzeczowo-finansowy, nie mogło to mieć wpływu na wynik sprawy, skoro zmiana ta została dokonana i zgłoszona przez beneficjenta już po powstaniu zobowiązania na mocy art. 189 ust. 3 uofp. W ocenie organu odwoławczego nie mają znaczenia, dla powstania zobowiązania z art. 189 ust. 3 uofp, żadne czynności prawne podjęte po zaistnieniu zdarzenia, z którym ustawa wiąże powstanie tego zobowiązania. Zobowiązanie z tytułu odsetek naliczonych na podstawie art. 189 ust. 3 uofp powstaje na podstawie tego przepisu – na skutek wystąpienia przesłanek określonych w jego treści. W związku z tym, źródłem powstania przedmiotowego zobowiązania będzie zaistnienie zdarzenia polegającego na nierozliczeniu zaliczki w sposób określony w § 5 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 18 grudnia 2009 r. w sprawie warunków i trybu udzielania i rozliczania zaliczek oraz zakresu i terminów składania wniosków o płatność w ramach programów finansowanych z udziałem środków europejskich (Dz. U. Nr 223 poz. 1786, z późn. zm.). Ponadto, przedmiotem niniejszej sprawy jest ustalenie, czy zaistniały okoliczności, o których mowa w art. 189 ust. 3 uofp, skutkujące powstaniem zobowiązania w postaci kwoty odsetek jak dla zaległości podatkowych naliczonych w sposób określony w tym przepisie. Biorąc pod uwagę fakt, iż odsetki te związane są bezpośrednio ze środkami przeznaczonymi na finansowanie projektów z udziałem środków europejskich, rozwiązania dotyczące procedury zwrotu płatności, o których mowa w art. 60 pkt 6 oraz art. 61 uofp, powinny być również przeniesione na grunt odsetek z art. 189 ust. 3 uofp. Odsetki te, zdaniem Organu odwoławczego, należy zaliczyć do niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publiczno-prawnym, o których mowa w art. 60 uofp. W związku z powyższym w przypadku, gdy beneficjent nie uiści zobowiązania powstałego na podstawie art. 189 ust. 3 uofp, musi w tym zakresie zostać wydana decyzja administracyjna. Ponadto wynika to z odpowiedniego stosowania do należności, o których mowa w art. 60 uofp, przepisów działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. -Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 j.t., z późn. zm.) dalej "Ordynacja", w zw. z art. 67 uofp. Powołując następnie przepisy Ordynacji podatkowej organ II instancji wskazał ,że nie można cofnąć powstałego zobowiązania podatkowego poprzez podjęcie czynności zmierzającej do zmiany terminu dokonania określonej czynności wynikającej z ustawy, w taki sposób, aby zobowiązanie to nie powstało (w tym przypadku zmiana harmonogramu po terminie na rozliczenie zaliczki). W związku z powyższym, nawet gdy beneficjent zaktualizował harmonogram rzeczowo-finansowy, nie mogło to mieć wpływu na wynik sprawy, ponieważ wszystkie te zmiany zostały dokonane przez Spółkę już po powstaniu zobowiązania z art. 189 ust. 3 uofp. Ponadto, również zmiana i zaakceptowanie przez IW nowego harmonogramu rzeczowo-finansowego, przyjętego Aneksem nr 1 w dniu [...] stycznia 2013 r., nie powoduje wygaśnięcia zobowiązania, które powstało na skutek nierozliczenia zaliczki do końca października 2012 r., zgodnie z obowiązującym wówczas harmonogramem. Organ odwoławczy nie przychylił się również twierdzenia strony, że skarżący został zaskoczony wydaniem przez WWPE decyzji podnosząc, że wielokrotnie w swoich pismach organ I instancji informował beneficjenta o konsekwencjach niezwrócenia środków w terminie. Odnosząc się natomiast do wskazanych w odwołaniu zarzutów naruszenia procedury administracyjnej, Minister wyjaśnił, uzasadniając swoje stanowisko dlaczego nie znalazł podstaw do twierdzenia, iż organ I instancji naruszył którąkolwiek z ww. zasad ogólnych wymienionych w art. 7, 8, 9 czy 11 k.p.a. Na koniec podkreślił, że organ I instancji prawidłowo ustalił kwotę zobowiązania naliczając odsetki w wysokości jak dla zaległości podatkowych od kwoty udzielonej zaliczki w wysokości [...] zł, od dnia przekazania zaliczki tj. [...] września 2012 r. do dnia jej zwrotu tj. [...] grudnia 2012 r. Na powyższą decyzję M. Sp. z o.o. w S. pismem z dnia [...] października 2013 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Podtrzymując zasadniczo dotychczasowe stanowisko wyrażone uprzednio w odwołaniu, zaskarżonej decyzji Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia [...] września 2013 r. Spółka zarzuciła: 1. naruszenie zasady praworządności – art. 7 k.p.a., 2. naruszenie zasady zaufania do organów władzy państwowej – art. 8 k.p.a., 3. naruszenie zasady pouczania – art. 11 k.p.a., 4. naruszenie zasady wykładni oświadczeń woli, a zwłaszcza umów (przede wszystkim umowy o dofinasowanie wraz załącznikami i kolejnymi aneksami), 5. błędne zastosowanie art. 189 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (jednolity tekst: Dz. U. z 2013 r., poz. 885, z późn. zm.) – dalej "uofp", przez automatyzm stosowania sankcji podatkowych w sytuacji, gdy harmonogram rzeczowo-finansowy wyraźnie zmienił terminy otrzymanych przez skarżącego środków pieniężnych. W związku z powyższym Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi skarżąca rozwinęła przedstawione zarzuty, sprowadzające się w zasadniczej części do zakwestionowania przyjętej przez organ zasadności zwrotu środków finansowych w związku z kolejnymi aneksami do umowy, w tym dotyczącym zmiany harmonogramu rzeczowo finansowego na korzyść beneficjenta. W tej sytuacji zdaniem Spółki czynienie zarzutu nieterminowego zwrotu zaliczki, nie powinien się ostać. W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju Regionalnego (obecnie Minister Infrastruktury i Rozwoju ) wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2012.270 -j.t.), dalej powoływanej jako: "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W tym zakresie mieści się ocena, legalności zaskarżonej decyzji, a tym samym ustalenie czy decyzja ta odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Oceniając wydane w sprawie rozstrzygnięcie, przy zastosowaniu powyższych kryteriów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Ministra Rozwoju Regionalnego (obecnie Infrastruktury i Rozwoju ) z dnia [...] września 2013r. jest zgodna z prawem. Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podzielił ustalenia faktyczne zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji czyniąc je integralną częścią ustaleń własnych. Stan faktyczny w sprawie jest bezsporny, natomiast kwestią sporną pozostaje ustalenie czy prawidłowo orzekające w sprawie organy administracyjne ustaliły skarżącej odsetki z tytułu nieterminowego rozliczenia zaliczki wypłaconej z tytułu realizacji umowy o finansowanie projektu z udziałem środków europejskich. W ocenie skarżącej zobowiązanie z tytułu odsetek nie powstało z uwagi na aneksowanie umowy i dokonaną zmianę harmonogramu rzeczowo finansowego. Zdaniem natomiast organów zmiany umowy i nowy plan finansowania projektu sporządzony aneksem podpisanym w dniu [...] stycznia 2013r. nie miały znaczenia dla terminu rozliczenia zaliczki, określonego w obowiązującym uprzednio planie, skoro zmiany te zostały dokonane już po powstaniu zobowiązania z mocy art. 189 ust 3 ufp. W sporze niniejszym, zdaniem Sądu przyznać należy rację organom. Tym samym podniesione skardze zarzuty, w tym w szczególności naruszenia art. 189 ust 3 ufp okazały się niezasadne. Zgodnie z tym przepisem, w brzmieniu obowiązującym w stanie faktycznym sprawy w przypadku niezłożenia wniosku o płatność na kwotę lub w terminie, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie ust 4, od środków pozostałych do rozliczenia, przekazanych w ramach zaliczki, nalicza się odsetki jak dla zaległości podatkowych, liczone od dnia przekazania środków do dnia złożenia wniosku o płatność. Nie ulega wątpliwości, że z zawartej przez Spółkę w dniu [...] stycznia 2012r. umowy o dofinansowanie projektu oraz stanowiącego integralną część umowy harmonogramu rzeczowo finansowego, będącego planem finansowania projektu wynikało, że beneficjent środki wnioskowane w formie zaliczki w kwocie [...] zł ma rozliczyć do końca października 2012r. Poza sporem pozostaje również i to, że przedmiotowa zaliczka wypłacona została Spółce w dniu [...] września 2012 r. Zapis umowy o dofinansowanie projektu zawarty w § 6 ust 1 pkt 5 stanowi, że rozliczenie zaliczki polega na wykazaniu przez beneficjenta wydatków kwalifikowanych we wnioskach o płatność złożonych do Instytucji Wdrażającej w terminach i na warunkach określonych w umowie lub na zwrocie zaliczki. Zapis ten był zgodny i stanowił w zasadzie powtórzenie regulacji zawartej w § 5 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 18 grudnia 2009 r. w sprawie warunków i trybu udzielania i rozliczania zaliczek oraz zakresu i terminów składania wniosków o płatność w ramach programów finansowanych z udziałem środków europejskich (Dz. U. Nr 223 poz. 1786, z późn. zm.) - tj. aktu wykonawczego wydanego na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 189 ust 4 ufp. Zgodnie z zawartą w w.w rozporządzeniu regulacją § 5 rozliczenie zaliczki polega na wykazaniu przez beneficjenta wydatków kwalifikowalnych we wnioskach o płatność złożonych do właściwej instytucji, w terminach i na warunkach określonych w umowie o dofinansowanie oraz zgodnie z systemem realizacji danego programu operacyjnego, lub na zwrocie zaliczki. Natomiast, zgodnie z § 16 pkt 6 Umowy o dofinansowanie: Integralną część Umowy stanowią dokumenty wymienione w Spisie załączników, gdzie w punkcie 3 wymieniony jest "Harmonogram rzeczowo-finansowy", w którym określony jest termin rozliczenia zaliczki. Tym samym w myśl art. 189 ust. 3 uofp, a także wskazanym wyżej § 5 ust. 1 rozporządzenia oraz zapisem umowy Spółka winna złożyć wniosek o płatność rozliczający zaliczkę bądź zwrócić zaliczkę w terminie wynikającym z Harmonogramu rzeczowo-finansowego. tj. do 31 października 2012r. Poza sporem pozostaje, że w terminie do rozliczenia zaliczki Spółka nie złożyła wniosku o płatność, ani też nie dokonała zwrotu zaliczki. W terminie tym beneficjent również nie poinformował WWPE o konieczności zaktualizowania harmonogramu rzeczowo finansowego wnioskując o jego ewentualną zmianę. Dopiero pismem z dnia [...] listopada 2012 r., które wpłynęło do organu w dniu [...] listopada 2012 r. , a zatem po upływie terminu do rozliczenia zaliczki Spółka poinformowała WWPE o konieczności zaktualizowania harmonogramu rzeczowo-finansowego projektu, załączając do przedmiotowego pisma harmonogram rzeczowo-finansowy – Planowane wydatkowanie w podziale na kategorie i podkategorie (załącznik 3a) oraz harmonogram rzeczowo-finansowy – Planowane finansowanie (załącznik 3b). Organ I instancji poinformował Stronę, iż przesłany wraz z pismem z dnia [...] listopada 2012 r. harmonogram 3b był błędnie sporządzony i nie mógł być zaakceptowany przez WWPE. Ponadto wskazano, iż zgodnie z obowiązującym harmonogramem rzeczowo-finansowym 3b z dnia [...] sierpnia 2012 r. Strona nie rozliczyła w terminie zaliczki, co powinno nastąpić w miesiącu październiku 2012 r. Ostatecznie Beneficjent rozliczył otrzymaną zaliczkę w kwocie [...] zł dokonując jej zwrotu w całości w dniu [...] grudnia 2012 r. Zaznaczyć w tym miejscu należy, że Aneks nr 1 do umowy o dofinansowanie zgodnie z § 3 tego porozumienia wszedł w życie dopiero po podpisaniu przez ostatnią ze stron, co miało miejsce w dniu [...] stycznia 2013 r. i od tej daty zaczął obowiązywać. Istotnie dokonane zostały nim zmiany w zakresie planu finansowania operacji nie mniej jednak miały one znaczenie dla obowiązywania nowego harmonogramu od daty wejścia w życie zmiany umowy. Ponadto, co istotne harmonogramy przekazane przez Spółkę pismem z dnia [...]listopada 2012 r. zostały złożone już po upływie terminu rozliczenia zaliczki, czyli po 31 października 2012 r., a zatem nie zostały zatwierdzone przez WWPE przed datą rozliczenia zaliczki. W związku z tym, że zgodnie z obowiązującym harmonogramem rzeczowo-finansowym z dnia [...] sierpnia 2012 r., strona powinna była rozliczyć otrzymaną zaliczkę do końca października 2012 r., beneficjent miał obowiązek złożyć wniosek rozliczający udzieloną zaliczkę bądź zwrócić ją do końca października 2012 r. lub w odpowiednim terminie - do 31 października 2012r. wystąpić do Organu I instancji o zmianę harmonogramu. Skoro strona nie wykonała żadnej z powyższych czynności, tym samym jak zasadnie uznano naruszyła warunki zawartej umowy o dofinansowanie poprzez nierozliczenie środków w terminie wynikającym w obowiązującego harmonogramu rzeczowo-finansowego, co w konsekwencji stało się podstawą żądania zwrotu odsetek. Wobec powyższego zasadnym stało się na podstawie § 6 ust. 4 umowy o dofinansowanie oraz przepisów art. 189 ust. 3 ufp, naliczenie odsetek jak dla zaległości podatkowych od zaliczki w kwocie [...] zł nierozliczonej w terminie od dnia jej przekazania tj. [...] września 2012r. do dnia dokonania zwrotu środków tj. [...] grudnia 2012r. Podzielić należy w tym miejscu argumentację organu, iż źródłem powstania zobowiązania, polegającego na zapłacie odsetek, o których mowa w art. 189 ust. 3 uofp będzie zaistnienie zdarzenia polegającego na nierozliczeniu zaliczki w sposób przewidziany w § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego w sprawie warunków i trybu udzielania zaliczek oraz zakresu i terminów składania wniosków o płatność w ramach programów finansowanych z udziałem środków europejskich (Dz. U. z 2009, nr 223, poz. 1786) – w terminie przewidzianym w umowie o dofinansowanie. Zatem rozliczenie zaliczki następuje poprzez wykazanie wydatków kwalifikowanych we wnioskach o płatność składanych w terminach wskazanych w harmonogramie rzeczowo-finansowym lub na zwrocie zaliczki na rachunek. W przedmiotowej sprawie doszło do nierozliczenia otrzymanej przez beneficjenta zaliczki w terminie wynikającym z umowy o dofinasowanie. Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że dla powstania zobowiązania z art. 189 ust. 3 ufp, nie mają znaczenia żadne czynności prawne podjęte po zaistnieniu zdarzenia, z którym ustawa wiąże powstanie tego zobowiązania. Zobowiązanie z tytułu odsetek naliczonych na podstawie art. 189 ust. 3 uofp powstaje zatem na skutek wystąpienia przesłanek określonych w treści tego przepisu. W związku z tym, źródłem powstania przedmiotowego zobowiązania będzie zaistnienie zdarzenia polegającego na nierozliczeniu zaliczki w sposób określony w § 5 rozporządzenia MRR, w terminach wskazanych w umowie o dofinansowanie. W związku z tym, w przypadku zaistnienia okoliczności, o których mowa w art. 189 ust. 3,ufp istnieje obowiązek naliczenia odsetek poprzez wydanie decyzji administracyjnej. Potwierdzenie powyższego stanowiska stanowi również nowelizacja art. 189 ust 3a i 3 b ufp dokonana z dniem 8 kwietnia 2014r. Reasumując, w ocenie Sądu słusznym jest stanowisko organu, iż zmiana harmonogramu rzeczowo-finansowego, skoro dokonana została już po powstaniu zobowiązania z art. 189 ust. 3 ufp , na skutek czynności podjętych po terminie rozliczenia zaliczki nie mogła mieć wpływu na istnienie tego zobowiązania. Niezasadne w ocenie Sądu okazały się również pozostałe podniesione w skardze zarzuty, w tym naruszenia zasady wykładni oświadczeń woli, skoro wydając zaskarżoną decyzję organ, co wynika z jej treści, kierował się jasnymi i nie budzącymi wątpliwości postanowieniami umowy oraz treścią obowiązujących przepisów prawa. Sąd nie podzielił również pozostałych wskazanych w skardze zarzutów naruszenia zasad procedury administracyjnej określonych w art. 7, art. 8. art. 9, art. 11 kpa. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż organ odwoławczy zapoznał się z przekazaną dokumentacją w sprawie, rozpatrzył cały materiał w sprawie i przedstawił, jakie na tej podstawie poczynił ustalenia oraz jakimi przesłankami kierował się, wydając przedmiotowe rozstrzygnięcie. Wydając decyzję, organ zachował również zasady należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, o czym świadczą pisma kierowane do Spółki, w tym pismo WWPE z dnia [...] listopada 2012 r. z dnia [...] marca 2013 r. oraz z dnia [...] czerwca 2013 r. (znak: [...]). Ustalenia i wnioski, jakie przy wydawaniu decyzji poczyniono mieszczą się w ramach prawem przewidzianych, tak z punktu widzenia prawa procesowego jak i prawa materialnego - art. 189 ust 3 ufp w związku z § 5 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 18 grudnia 2009 r. w sprawie warunków i trybu udzielania i rozliczania zaliczek oraz zakresu i terminów składania wniosków o płatność w ramach programów finansowanych z udziałem środków europejskich (Dz. U. Nr 223 poz. 1786, z późn. zm.), a uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi art. 107 §3 kpa. W ocenie Sądu skoro przedstawione w skardze zarzuty nie okazały się zasadne mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło