V SA/Wa 2584/15

WyrokWSA w Warszawie2016-02-16

Skład orzekający: Izabella Janson, Krystyna Madalińska – Urbaniak, Jarosław Stopczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zasadne jest zastosowanie reguły proporcjonalności do zwrotu kwoty dofinansowania z budżetu Unii Europejskiej w sytuacji, gdy beneficjent nie osiągnął celów merytorycznych projektu z powodu własnych zaniedbań, w tym realizacji konkurencyjnego projektu i nierzetelnej analizy grupy docelowej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zastosowanie reguły proporcjonalności do zwrotu kwoty dofinansowania było zasadne, ponieważ beneficjent nie osiągnął celów projektu z powodu własnych błędów, takich jak realizacja konkurencyjnego projektu i nierzetelna analiza grupy docelowej. Brak osiągnięcia kryterium dostępu uzasadniał uznanie wszystkich wydatków za niekwalifikowalne, jednak organ uwzględnił starania beneficjenta, obniżając kwotę zwrotu.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka realizowała projekt dofinansowany z budżetu Unii Europejskiej, który miał na celu wzrost konkurencyjności przedsiębiorstw turystycznych. Projekt napotkał problemy z rekrutacją uczestników, co doprowadziło do rozwiązania umowy o dofinansowanie. Organy administracji uznały część wydatków za niekwalifikowalne, stosując regułę proporcjonalności, co skutkowało obowiązkiem zwrotu kwoty dofinansowania. Skarżąca kwestionowała zasadność tej decyzji, zarzucając błędy w ustaleniach faktycznych i naruszenie przepisów proceduralnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska – Urbaniak, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2015 r. sprawy ze skargi S. w S. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania z budżetu Unii Europejskiej; oddala skargę. Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez S. w S.od decyzji Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w S. nr [...] z dnia [...] października 2013 roku Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z dnia [...] grudnia 2013 roku nr [...] utrzymał w mocy ww. rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu własnej decyzji organ odwoławczy przywołał m.in. następujące okoliczności faktyczne i prawne : Ww. decyzją organu I instancji odwołujący został zobowiązany do zwrotu kwoty w wysokości 52 259,70 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi : - dla kwoty 22 533,55 zł od dnia [...] kwietnia 2012 r. do dnia zapłaty - dla kwoty 29 726,15 od dnia [...] sierpnia 2012 r., do dnia zapłaty Organ I instancji wskazał, że przyczyną żądania zwrotu środków dofinansowania w ww. kwocie było nieosiągnięcie założeń merytorycznych projektu dotyczących zrekrutowania 30 firm z terenów wiejskich i objęcia wsparciem szkoleniowym 120 pracowników tych firm. Organ I instancji, na podstawie danych zawartych w końcowym wniosku o płatność, złożonym przez Odwołującego, ustalił, że żadne przedsiębiorstwo nie zostało rekrutowane do projektu, a tym samym żadna osoba nie została objęta wsparciem w ramach projektu. Ten stan faktyczny był przyczyną rozwiązania umowy o dofinansowanie projektu [...] września 2012 r. Mając na uwadze powyższe, organ I instancji rozliczył część wydatków ujętych w dwóch wnioskach o płatność zgodnie z regułą proporcjonalności uznając za niekwalifikowalne wydatki w wysokości 31 979,35 zł oraz uznał za niekwalifikowalne wszystkie wydatki poniesione przez Odwołującego po dniu [...] września 2012 r. w wysokości 20 280,35 zł. Zgodnie z regułą proporcjonalności rozliczone zostały i uznane za niekwalifikowalne następujące wydatki: - w wysokości 11 083,95 zł poniesione na wynagrodzenie specjalisty ds. szkoleń i ewaluacji (100% wydatków niekwalifikowalnych), - w wysokości 7 498,50 zł poniesione na wynagrodzenie koordynatora projektu (50% wydatków niekwalifikowalnych), - w wysokości 5 400,00 zł poniesione na materiały szkoleniowe (100% wydatków niekwalifikowalnych), - w wysokości 7 996,90 zł poniesione w ramach cross-financingu (100% wydatków niekwalifikowalnych). Organ odwoławczy przypomina iż ww. decyzja organu I instancji została wydana w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy. Kierując sprawę do ponownego rozpatrzenia, IZ PO KL wskazała na konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie analizy grupy docelowej przed złożeniem wniosku o dofinansowanie projektu (w I kw. 2011 r.) dokonanej na zlecenie Odwołującego i w zakresie wielości równoległych projektów (w ramach tego samego konkursu) skierowanych do branży turystycznej w województwie [...]. Ponadto, IZ PO KL wskazała na konieczność należytego uzasadnienia, dlaczego akurat 50% wynagrodzenia koordynatora projektu zostało objętych regułą proporcjonalności przez organ I instancji oraz na konieczność ustalenia końcowej daty kwalifikowania wydatków ponoszonych w ramach projektu. Odwołujący wniósł odwołanie w stosunku do części wydatków podlegających zwrotowi, tj. w stosunku do kwoty w wysokości 26 579,35 zł, i wniósł o zmianę decyzji poprzez odstąpienie od zastosowania reguły proporcjonalności co do ww. wydatków i uznania ich za kwalifikowalne. Odwołujący zarzucił decyzji naruszenie art. 207 ust. 1 pkt 2 ufp, art. 7 i art. 8 kpa, zapisów podrozdz. 3.1.4 Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO KL oraz zapisów rozdziału 3.1.8.1 Zasad finansowania PO KL poprzez niewłaściwe zastosowanie. Zdaniem Odwołującego za kwalifikowalne w 100% należy uznać wydatki w kwocie: - 7 498,50 zł poniesione na wynagrodzenie koordynatora projektu z uwagi na to, że koordynator wykonywał właściwie wszystkie zadania i czynności nałożone na niego umową o pracę i zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie projektu, zaś umowa o pracę jest umową starannego wykonywania obowiązków, a nie umową rezultatu; - 11 083,95 zł poniesione na wynagrodzenie specjalisty ds. szkoleń i ewaluacji z uwagi na to, że specjalista ds. szkoleń i ewaluacji opracował procedury monitorujące realizację szkoleń, przygotowywał narzędzia i metodologię, prowadził monitoring i podejmował liczne obowiązki związane z nadzwyczajną sytuacją w projekcie, a nieosiągnięcie celów projektu nie wynikało z jego zaniedbań; Odwołujący podkreślił, że WUP przy ocenie wniosku o dofinansowanie projektu uznał zasadność zatrudnienia tego pracownika już od [...].04.2012 r. do końca realizacji projektu, podczas gdy pierwsze szkolenie zaplanowano dopiero na wrzesień 2012 r.; - 7 996,90 zł poniesione w ramach cross-financingu z uwagi na to, że komputer, urządzenie wielofunkcyjne były używane do przygotowywania dokumentacji projektu, w tym do działań promocyjnych, informacyjnych, sprawozdawczych, rekrutacyjnych i do kontaktów z WUP, szafa metalowa do przechowywania dokumentów firm, które nie zostały zakwalifikowane do projektu, dokumenty związanych z zatrudnieniem pracowników i pozostałej dokumentacji projektowej, zaś rollerbanery do promocji projektu w siedzibie Odwołującego ; Odwołujący podkreślił, że przez 6 miesięcy podejmował czynności zmierzające do osiągnięcia celów projektu. Odwołujący zarzucił organowi I instancji, iź ten naruszył zasadę zaufania obywateli do organów państwa wyrażoną w art. 8 kpa poprzez nieuwzględnienie wykazanych przez Odwołującego starań zmierzających do osiągnięcia założeń projektu, braku winy Odwołującego za niezrealizowanie wskaźników oraz poprzez niepotraktowanie pism Odwołującego - z których wynikało, że nie zgadza się on z zastosowaniem reguły proporcjonalności - jako wniosku o odstąpienie od zastosowania tej reguły. Jednocześnie Odwołujący przyznał, że zasadnym jest uznanie za niekwalifikowalne wydatków poniesionych na zakup materiałów szkoleniowych oraz poniesionych po dniu [...] września 2012 r. IZ PO KL zapoznała się z przekazaną dokumentacją w sprawie i poczyniła następujące ustalenia. Odwołujący realizował projekt nr [...] pt. "[...]" na podstawie umowy o dofinansowanie zawartej w dniu [...].04.2012 r. Zgodnie z § 3 ust. 1 umowy o dofinansowanie projektu Odwołujący zobowiązał się do realizacji projektu na podstawie wniosku, zaś zgodnie z § 3 ust. 4 umowy do stosowania aktualnie obowiązującej treści Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO KL przy wydatkowaniu środków przyznanych na realizację projektu. Zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie, stanowiącym załącznik do ww. umowy, projekt miał być realizowany w okresie od [...].04.2012 r. do [...].03.2013 r. Celem projektu był wzrost konkurencyjności 30 mikro- i małych przedsiębiorstw z sektora turystycznego na obszarze wiejskim województwa [...] poprzez podniesienie kompetencji kluczowej kadry w ramach kompleksowych i komplementarnych szkoleń dla 120 pracowników. W budżecie projektu zaplanowano wydatki na dwa szkolenia (szkolenie "Profesjonalny menedżer turystyki" dla 60 osób z kadry zarządzającej i kierowniczej w ramach zadania 1 oraz szkolenie "Efektywna promocja i sprzedaż usług" dla 60 osób z działów promocji, sprzedaży usług turystycznych i hotelarskich w ramach zadania 2) oraz na zadanie Zarządzanie projektem, w ramach którego zaplanowano wydatki na m.in.: wynagrodzenie koordynatora projektu, specjalisty ds. szkoleń i ewaluacji, emisję ogłoszeń w prasie lokalnej, wydruk plakatów, wydruk broszur informujących o projekcie, koszty wysyłki broszur i pism informujących o projekcie, koszty mailingu z bazą targetową do potencjalnych uczestników projektu. Budżet projektu obejmował również koszty pośrednie rozliczane na podstawie rzeczywiście ponoszonych wydatków, w których uwzględnił wydatki na obsługę księgową, materiały biurowe i piśmiennicze, usługi pocztowe i kurierskie, usługi telefoniczne i internetowe. W harmonogramie realizacji projektu wskazano, że pierwsza edycja szkoleń będzie trwała w okresie od lipca do września 2012 r., druga zaś w okresie od grudnia 2012 r. do lutego 2013 r. Po rozpoczęciu realizacji projektu okazało się, że wystąpiły problemy z rekrutacją uczestników szkoleń - osób pracujących w mikro- i małych przedsiębiorstwach na terenach wiejskich województwa zachodniopomorskiego. Odwołujący podjął dodatkowe - oprócz tych opisanych we wniosku o dofinansowanie projektu - działania w ramach kampanii promocyjno-informacyjnej. Ostatecznie, z uwagi na trudności związane z rekrutacją uczestników szkoleń, umowa o dofinansowanie projektu została na wniosek Odwołującego rozwiązana z dniem 30.09.2012 r. Odwołujący podkreślił, że pomimo przeprowadzonej analizy grupy docelowej, wykonanej przez firmę zewnętrzną na zlecenie Odwołującego, zainteresowanie udziałem w projekcie osób prowadzących działalność gospodarczą na obszarze wiejskim było minimalne. Ponadto, Odwołujący podniósł, że utrudnienia były również związane z tym, że w województwie [...] równolegle były realizowane projekty skierowane do tej samej grupy docelowej. W efekcie pomimo dołożenia wszelkich starań i poszerzenia grupy docelowej o osoby prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą i agroturystykę, nie udało się zrekrutować pożądanej liczby uczestników. Działania naprawcze polegające na przesunięciu terminu realizacji szkoleń (z okresu czerwiec - sierpień 2012 r. na wrzesień - grudzień 2012 r.) również nie przyniosły oczekiwanego rezultatu. W złożonych w okresie realizacji projektu (tj. od [...].04.2012 r. do [...].09.2012 r.) wnioskach o płatność odwołujący rozliczył wydatki poniesione na materiały startowe dla uczestników projektu, na wynagrodzenie koordynatora, specjalisty ds. szkoleń i ewaluacji oraz specjalisty ds. administracyjno-finansowych, zakup sprzętu, wydruk plakatów i broszur, wysyłkę broszur i pism, reklamę prasową, emisję ogłoszeń w prasie lokalnej oraz koszty w ramach kosztów pośrednich. Natomiast wniosek o płatność za okres [...].10.2012 r. do [...].12.2012 r. na kwotę 20 280,35 zł nie został zweryfikowany przez WUP z uwagi na to, że dotyczył on wydatków ponoszonych po okresie realizacji projektu. W ramach ponownego postępowania administracyjnego w organ I instancji ustalił, że Odwołujący w odpowiedzi na ten sam konkurs nr [...] złożył dwa wnioski o dofinansowanie projektu skierowane do sektora usług turystycznych na obszarach wiejskich województwa zachodniopomorskiego zakładające udzielenie wsparcia dla takiej samej grupy docelowej. Na podstawie analizy treści wniosków o dofinansowanie ww. projektów organ I instancji doszedł do wniosku, iż przedmiotowy projekt jest wycinkiem innego złożonego w ramach konkursu nr [...]. Zdaniem IZ PO KL uwagę należy zwrócić na fakt, że przedmiotowy projekt został złożony jako drugi, już po uzyskaniu informacji o przyjęciu do dofinansowania pierwszego projektu. W dniu [...] sierpnia 2011 r. została zaakceptowana lista rankingowa projektów rekomendowanych do dofinansowania w wyniku prac Komisji Oceny Projektów na posiedzeniu nr I, w której na drugim miejscu znalazł się tożsamy projekt (pt.: "Turystyka determinantem rozwoju województwa zachodniopomorskiego") w stosunku do przedmiotowego projektu Odwołującego z okresem realizacji od [...].01.2012 r. do [...].04.2013 r. Natomiast wniosek o dofinansowanie przedmiotowego projektu został złożony w ramach tego samego konkursu (i oceniany na III posiedzeniu Komisji Oceny Projektów) w dniu [...] września 2011 r. W obydwu projektach Odwołujący sygnalizował problemy z rekrutacją grupy docelowej. Organ I instancji przeprowadził również analizę wszystkich projektów rekomendowanych do dofinansowania w ramach konkursu nr [...] skierowanych do branży turystycznej. IZ PO KL zweryfikowała ustalenia organu I instancji w tym zakresie i podkreśliła, że poza projektami złożonymi przez odwołującego zarekomendowane do dofinansowania w ramach konkursu nr [...] projekty były komplementarne, a nie konkurencyjne i że to Odwołujący założył realizację dwóch de facto konkurujących ze sobą projektów, przy czym wniosek o dofinansowanie przedmiotowego projektu złożył po uzyskaniu informacji o przyznaniu dofinansowania na realizację pierwszego projektu. Odnosząc się do analizy grupy docelowej przeprowadzonej na zlecenie Odwołującego przed złożeniem w wniosku o dofinansowanie projektu (w I kw. 2011 r.), organ I instancji ustalił, że Odwołujący nie był w stanie uzyskać stosownych dokumentów potwierdzających zamieszczone we wniosku o dofinansowanie projektu danych od osoby, która opracowała treść wniosku. Organ I instancji doszedł do przekonania, że dokonanie analizy warunków realizacji przedmiotowego projektu (tj. ww. analizy grupy docelowej), prawdopodobieństwo zrekrutowania grupy docelowej na potrzeby przedmiotowego projektu i innych czynników warunkujących powodzenie projektu nie zostało przeprowadzone przez Odwołującego w sposób prawidłowy lub nie zostało przeprowadzone w ogóle. Ponadto, zdaniem organu, brak możliwości uzyskania dokumentacji przygotowawczej do opracowania przedmiotowego projektu i sporządzenia wniosku o dofinansowanie projektu wynika z braku jej sporządzenia w ogóle z uwagi na fakt, że umowa zlecenia pomiędzy Odwołującym a osobą, od której Odwołujący miał uzyskać analizę rynku prowadzi do wniosku, iż sporządzenie takiej analizy nie było przedmiotem umowy zlecenia. W ocenie IZ PO KL wniosek, iż analiza grupy docelowej nie została przeprowadzona w ogóle jest jednak nieuprawniony. Fakt, iż Odwołujący nie dysponuje materialnym dowodem na przeprowadzenie takiej analizy (np. w postaci dokumentu, raportu, zbioru danych) nie świadczy o jej niedokonaniu. Dowodem na jej przeprowadzenie jest, w opinii IZ PO KL, stosowna treść wniosku o dofinansowanie projektu. Natomiast inną kwestią jest to, czy analiza ta została dokonana w sposób prawidłowy, rzetelny i uwzględniający wszystkie czynniki uzasadniające potrzebę realizacji projektu i mające wpływ na powodzenie projektu. Organ I instancji podkreślił, że przedstawiona przez Odwołującego w pkt 3.1.1 "Uzasadnienie potrzeby realizacji projektu wniosku o dofinansowanie’’ analiza sytuacji problemowej pozostawia wątpliwości i wskazuje, że analiza ta została przeprowadzona w sposób mało rzetelny lub nie została przeprowadzona wcale. Organ I instancji uznał, że Odwołujący nie rozpatrzył najistotniejszej kwestii, która ma zasadnicze znaczenie dla powodzenia projektu, tj. okresu realizacji projektu, planując realizację dwóch edycji szkoleń na okres lipiec-wrzesień 2012 r., a więc na okres najbardziej kluczowy dla branży turystycznej. W ocenie organu I instancji Odwołujący nie przygotował się odpowiednio do realizacji projektu. Zdaniem organu I instancji, realizacja dwóch bardzo zbliżonych projektów i brak prawidłowej oceny ich założeń naraziły Odwołującego na problemy z prawidłowym wdrożeniem przedmiotowego projektu, co oznacza, że nieosiągnięcie założeń merytorycznych projektu wynika z przyczyn leżących po stronie Odwołującego, a zatem rozliczenie projektu z zastosowaniem reguły proporcjonalności jest w pełni uzasadnione. IZ PO KL przychyla się do ww. stanowiska . Wydatki poniesione na zakup materiałów szkoleniowych uznane zostały za niekwalifikowalne w 100% z uwagi na to, że w ramach projektu nie przeprowadzono żadnego szkolenia i nie zrekrutowano żadnego uczestnika. Zakup materiałów szkoleniowych przez Odwołującego w sytuacji, gdy miał on wiedzę o problemach z rekrutacją grupy docelowej jest, w ocenie organu I instancji, przedwczesny i niecelowy. Wydatki poniesione na wynagrodzenie koordynatora projektu uznane zostały za niekwalifikowalne w 50% z uwagi na fakt, że w ramach projektu nie osiągnięto założonych celów i wskaźników. Organ I instancji przyjął, że Odwołujący zrealizował działania związane z zarządzaniem projektem i rekrutacją zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie projektu, które nie przyniosły rezultatów. Ponadto, organ I instancji wziął pod uwagę to, że koordynator projektu był odpowiedzialny za opracowanie systemu monitoringu, kontrolę i analizę ryzyka w projekcie, jak też do niego należało podejmowanie decyzji finansowych. Stąd też, zdaniem organu I instancji, obserwując problemy w projekcie, mając wiedzę o realizacji podobnego projektu oraz o uwarunkowaniach grupy docelowej, koordynator projektu powinien był podjąć decyzję o zaprzestaniu realizacji projektu w lipcu 2012 r. i nie dopuścić do tego, aby po dniu [...].09.2012 r. były ponoszone jakiekolwiek wydatki. Wydatki poniesione na wynagrodzenie specjalisty ds. szkoleń i ewaluacji zostały uznane za niekwalifikowalne w 100% z uwagi na to, że w ramach projektu nie przeprowadzono żadnych szkoleń. Zdaniem organu I instancji, w związku z tym, że nie zrekrutowano żadnego uczestnika i nie przeprowadzono żadnego szkolenia prowadzenie monitoringu rezultatów twardych i miękkich nie miało podstaw a IZ przychyla się do tego stanowiska. Wydatki poniesione w ramach cross-financingu uznane zostały za niekwalifikowalne w 100% z uwagi na fakt zaprzestania realizacji projektu z dniem [...].09.2012 r. Organ I instancji wyjaśnił w decyzji, w jaki sposób ustalona została data końcowa realizacji projektu. Data [...].09.2012 r. - jako data zakończenia wszelkich działań w projekcie - została wskazana przez Odwołującego w odpowiedzi na prośbę WUP. Zdaniem organu I instancji niezrozumiałym jest ponoszenie przez Odwołującego wydatków na zarządzanie projektem i w ramach kosztów pośrednich po dniu [...].09.2012 r., skoro sam Odwołujący oświadczył, iż z dniem [...].09.2012 r. zaprzestał jakichkolwiek działań w projekcie. Wskazano, że WUP uznał, mając na względzie podjęte przez Odwołującego dodatkowe starania zmierzające do osiągnięcia założeń projektu, iż zasadne jest uznanie części wydatków za kwalifikowalne. Ponadto, podczas oceny kwalifikowalności wydatków WUP wziął pod uwagę fakt realizacji konkurencyjnego projektu przez Odwołującego, nierzetelnie przeprowadzoną analizę grupy docelowej dla przedmiotowego projektu i fakt realizacji w województwie [...] (w wyniku rozstrzygnięcia konkursu nr [...]) kilku projektów skierowanych do branży turystycznej, które były komplementarne w stosunku do przedmiotowego projektu Odwołującego. Ponadto, organ I instancji argumentował zastosowanie reguły proporcjonalności podczas rozliczania projektu niespełnieniem kryterium dostępu określonego w dokumentacji konkursowej dla konkursu nr [...]. Podkreślono, że odwołujący realizował projekt typu 1, zgodnie z dokumentacją konkursową, tj. projekt zakładający ogólne i specjalistyczne szkolenia oraz doradztwo związane ze szkoleniami dla kadr zarządzających i pracowników przedsiębiorstw. Zgodnie z brzmieniem zapisów zawartych w podrozdz. 3.1.5 Wytycznych (Reguła proporcjonalności) w przypadku niespełnienia kryterium dostępu w ramach projektu - podmiot będący stroną umowy może uznać wszystkie wydatki dotychczas rozliczone w ramach projektu za niekwalifikowalne; z kolei w przypadku nieosiągnięcia celu projektu (wyrażonego wskaźnikami produktu lub rezultatu) - wysokość wydatków w dotychczas zatwierdzonych wnioskach o płatność może zostać proporcjonalnie zmniejszona. Wysokość zmniejszenia dofinansowania uzależniona jest od stopnia niezrealizowania celu projektu. Stopień nieosiągnięcia założeń projektu określany jest przez podmiot będący stroną umowy, a zmniejszenie dofinansowania dotyczy wydatków związanych z tym zadaniem merytorycznym (zadaniami merytorycznymi), którego założenia nie zostały osiągnięte lub kosztów zarządzania projektem i kosztów pośrednich. Podczas ustalania stopnia nieosiągnięcia założeń merytorycznych projektu podmiot będący stroną umowy bierze pod uwagę m.in.: stopień winy lub niedochowania należytej staranności przez Beneficjenta skutkujące nieosiągnięciem ww. założeń, charakter kryterium, okoliczności zewnętrzne. Jednocześnie podmiot będący stroną umowy o dofinansowanie projektu może odstąpić od rozliczenia projektu zgodnie z regułą proporcjonalności lub obniżyć wysokość środków tej regule podlegających, jeśli Beneficjent o to wnioskuje i należycie uzasadni przyczyny nieosiągnięcia założeń, w szczególności wykaże swoje starania zmierzające do osiągnięcia założeń projektu. Zdaniem IZ PO KL rozliczenie projektu z zastosowaniem reguły proporcjonalności jest zasadne bowiem żadne przedsiębiorstwo nie zostało zrekrutowane do projektu, a tym samym żadna osoba nie została objęta wsparciem w ramach projektu i nie zostało przeprowadzone żadne szkolenie w ramach projektu. Zatem Odwołujący na etapie realizacji projektu nie spełnił kryterium dostępu określonego we wniosku o dofinansowanie projektu (minimum 20 % osób w wieku 50+) oraz nie osiągnął żadnego celu wskazanego w pkt 3.1.2 i 3.1.3 wniosku o dofinansowanie projektu. Oprócz nieosiągnięcia założeń merytorycznych projektu drugą przesłanką zastosowania reguły proporcjonalności jest przyczynienie się Odwołującego do nieosiągnięcia tych założeń. Odwołujący na trzy miesiące przed realizacją przedmiotowego projektu zaczął realizację innego, niemal identycznego (o szerszym zakresie tematycznym) projektu adresowanego do tej samej grupy docelowej. Ponadto, zdaniem IZ PO KL, dokonana na zlecenie Odwołującego analiza grupy docelowej została przeprowadzona w sposób nierzetelny, co oznacza, że wnioski zawarte we wniosku o dofinansowanie projektu wskazujące na celowość realizacji projektu i jego powodzenie nie były oparte na obiektywnych podstawach, stąd nie można mówić o ich wiarygodności. Zatem, w ocenie IZ PO KL, Odwołujący nie dochował należytej staranności na etapie planowania przedmiotowego projektu. Argument podnoszony przez Odwołującego, iż nie miał on na etapie ponownego postępowania przez organ I instancji możliwości skontaktowania się z osobą, która dokonała analizy grupy docelowej i opracowała wniosek o dofinansowanie projektu nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż to w interesie Odwołującego było na etapie rozliczania umowy z tą osobą odebranie od niej wszystkich produktów/efektów związanych z wykonywaną przez nią umową. Zaniedbanie Odwołującego w tym zakresie, a w efekcie niemożność wykazania faktycznego przeprowadzenia analizy grupy docelowej, również leży wyłącznie po jego stronie. To Odwołujący podjął się realizacji kolejnego (de facto konkurencyjnego) projektu w sytuacji, gdy nie posiadał wiarygodnych informacji, iż założenia w nim przyjęte, są odpowiedzią na faktyczne potrzeby branży na obszarach wiejskich w okresie wysokiego sezonu. Zatem organ I instancji zasadnie dokonał rozliczenia projektu z zastosowaniem reguły proporcjonalności. Jednocześnie, z uwagi na to, że Odwołujący nie spełnił kryterium dostępu, organ I instancji był uprawniony do uznania za niekwalifikowalne 100% wydatków poniesionych w ramach projektu. Niemniej jednak organ I instancji uwzględnił starania Odwołującego zmierzające do osiągnięcia założeń projektu i obniżył wysokość środków tej regule podlegających, uznając za kwalifikowalne część poniesionych przez Odwołującego wydatków: 50% wydatków poniesionych na wynagrodzenie koordynatora projektu oraz 100% wydatków poniesionych na wynagrodzenie specjalisty ds. administracyjno-finansowych, na opłaty bankowe, związanych z reklamą i promocją oraz w ramach kosztów pośrednich. IZ PO KL nie wnosi zastrzeżeń w zakresie ustalenia organu I instancji, które wydatki i w jakiej wysokości podlegają regule proporcjonalności oraz w zakresie ich uzasadnienia, jak też nie wnosi zastrzeżeń w zakresie niekwalifikowalności wszystkich wydatków poniesionych przez Odwołującego po dniu [...] września 2012 r. Podkreśla jednocześnie, że naruszenie § 3 ust. ust- 4 umowy o dofinansowanie projektu stanowi naruszenie procedur obowiązujących przy wykorzystaniu środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej, o którymi mowa w art. 184 u.f.p. Tym samym spełniona została dyspozycja normy z art. 207 u.f.p., zgodnie z: którą "w przypadku, gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184, podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji", określającej kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki, oraz sposób zwrotu środków. Decyzję opisaną powyżej zaskarżyła S. wnosząc o jej uchylenie w całości, jak i o uchylenie decyzji organu I instancji, a nadto o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonej decyzji zarzucono : 1) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę skarżonej decyzji oraz mający istotny wpływ na jej treść, poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż skarżący zrealizował dwa bardzo podobne projekty i nie dokonał prawidłowej oceny ich założeń, 2) naruszenie art. 7 i 8 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nie zapewnienie właściwej ochrony słusznemu interesowi skarżącej jednostronnie interpretując materiał dowodowy na niekorzyść skarżącej, 3) naruszenie art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez dokonanie dowolnych ustaleń stanu faktycznego, opartych bowiem o niekompletne zbadanie poczynionych przez skarżącą analiz grup docelowych, a zatem wydanie decyzji znajdującej wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym i nie w pełni rozpatrzonym, 4) naruszenie art. 107 § 1 i 3 kodeksu postępowania administracyjnego polegające na błędnym i powierzchownym uzasadnieniu faktycznym skarżonej decyzji zarówno I instancji jak i decyzji wydanej na skutek odwołania wniesionego przez skarżącą poprzez brak przywołania faktów i dowodów dotyczących meritum sprawy, 5) naruszenie art. 207 ust 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych poprzez jego niewłaściwą wykładnie i nietrafne zastosowanie, 6) naruszenie zapisów Rozdziału 3 podrozdziału 1 sekcji 4 Narodowych Strategicznych Ram Odniesienia 2007-2013 - Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki z dnia 14.08.2012 r. wydanych przez Ministra Rozwoju Regionalnego - poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, 7) naruszenie zapisów rozdziału 3.1.8.1 Zasad Finansowania Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki z dnia 24.12.2012 r. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, 8) art. 8 k.p.a. formułującego zasadę zaufania do organów administracji publicznej, 9) art. 10 k.p.a. poprzez pozbawienie skarżącej możliwości wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materiałów; 10) art. 11 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia w obu decyzjach zasadności przesłanek, którymi kierował się Organ przy załatwieniu sprawy; 11) art. 12 k.p.a. konstytuującego zasadę wnikliwego działania organu gwarantującą dążenie do ustalenia prawdy obiektywnej poprzez ograniczenie się Organu II instancji przy rozpatrywaniu odwołania jedynie do zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów, których twierdzenia skarżąca kwestionowała jako błędne i nieprecyzyjne; 12) naruszenie zasady prawdy obiektywnej przez Organ II instancji i nie zebranie w postępowaniu odwoławczym całości materiału dowodowego i braku wyczerpującego oraz należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego przyjętego rozstrzygnięcia, w szczególności poprzez oparcie decyzji na domniemaniach. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko : Sąd zważył co, następuje : Skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Na wstępie przypomnieć jednak należy iż skarżąca w dniu [...] kwietnia 2012 roku podpisała umowę o dofinansowanie realizacji projektu pn."[...]". Stosownie do wniosku o dofinansowanie będącym załącznikiem do umowy projekt miał być realizowany w okresie od [...] kwietnia 2012 roku do [...] marca 2013 roku, zaś jego celem był wzrost konkurencyjności 30-tu mikro i małych przedsiębiorstw z sektora turystycznego funkcjonujących na obszarze wiejskim województwa zachodniopomorskiego poprzez podniesienie kompetencji tzw. kluczowej kadry w ramach kompleksowych i komplementarnych szkoleń dla 120 pracowników. Z materiałów znajdujących się w aktach sprawy niespornie wynika, że realizacja projektu napotykała problemy związane z rekrutacją uczestników. Problemy te spowodowały, że umowa o dofinansowanie projektu została ostatecznie rozwiązana na wniosek skarżącego z dniem [...] września 2012 roku, albowiem mimo poszerzenia grupy docelowej o osoby prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą i agroturystyczną nie udało się dokonać rekrutacji wymaganej liczby uczestników. Mimo takiego stanu rzeczy skarżąca w okresie realizacji projektu wystąpiła z wnioskami o płatności rozliczając wydatki poniesione na materiały startowe dla uczestników projektu, na wynagrodzenie koordynatora, specjalisty ds. szkoleń i ewaluacji oraz specjalisty ds. administracyjno-finansowych, a nadto zakup sprzętu, wydruk plakatów i broszur, ich wysyłkę, reklamę prasową, emisję ogłoszeń w prasie lokalnej oraz koszty pośrednie. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie czy i w jakim zakresie wnioski o płatności oraz wydatkowane w związku z nimi środki były uzasadnione, tym bardziej, że skarżący w odpowiedzi na ten sam konkurs złożył dwa wnioski o dofinansowanie adresowane w istocie to tego samego sektora i do takiej samej grupy docelowej. W tym miejscu nie od rzeczy będzie przypomnienie, że skarżąca zobowiązała się do stosowania aktualnej treści wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach POKL m.in. przy wydatkowaniu środków przyznanych w ramach projektu. Wynika to z § 3 ust. 4 umowy o dofinansowanie. Wytyczne w wersji obowiązującej skarżącą wskazywały, że w przypadku rozliczenia projektu w aspekcie finansowym zastosowanie znajduje tzw. reguła proporcjonalności opisana w sekcji 5 wytycznych. Nie sposób również nie zauważyć, że wytyczne wskazywały, że rozliczenie projektu pod względem finansowym dokonywane będzie w zależności od stopnia osiągnięcia założeń natury merytorycznej wskazanych we wniosku o dofinansowanie projektu. Mówiąc precyzyjniej dla rozliczenia projektu istotne było spełnienie przez beneficjenta wymaganych kryteriów a mianowicie kryterium dostępu, kryterium strategicznego oraz osiągnięcie celu projektu. Powyższe miało istotne znaczenie albowiem w przypadku braku spełnienia kryterium dostępu podmiot będący stroną umowy mógł uznać wszystkie wydatki dotychczas rozliczane w ramach projektu za niekwalifikowane, natomiast w przypadku niespełnienia kryterium strategicznego lub nieosiągnięcia celu projektu wysokość wydatków w dotychczas zatwierdzonych wnioskach o płatność mogła zostać proporcjonalnie zmniejszona. Już więc choćby to o czym wyżej mowa wskazuje iż Dyrektor WUP w S. działający jako organ I instancji miał uzasadnione podstawy faktyczno-prawne do zobowiązania beneficjenta do zwrotu stosownych kwot przyznanego i wypłaconego dofinansowania wraz z odsetkami. Proporcjonalne zmniejszenie kwoty dofinansowania związane z przewidzianą w wytycznych zasadą (regułą) proporcjonalności ma miejsce wówczas gdy nieosiągnięcie założeń merytorycznych projektu wynika (tak jak w sprawie niniejszej) z przyczyn leżących po stronie beneficjenta (skarżącego). Owo zmniejszenie jest uzależnione co oczywiste od stopnia winy beneficjenta , bądź niedochowania należytej staranności przy realizacji projektu. W ocenie sądu zarówno WUP w S. jak i Minister Infrastruktury i Rozwoju zasadnie ustaliły, że fakt niezrealizowania projektu był następstwem błędnych założeń przyjętych przez skarżącą oraz wynikał z tego iż zgłosiła ona bliźniaczo podobny projekt do realizacji w tym samym czasie. Poza tym co również nie jest bez znaczenia działania w projekcie zaplanowano w tzw. szczycie sezonu turystycznego a więc w miesiącach letnich co niewątpliwie negatywnie wpływało na rekrutację uczestników. Zdaniem sądu tą okoliczność jako niesprzyjającą naborowi kandydatów skarżąca powinna przewidzieć co oznacza iż nieuwzględnienie jej potwierdza niewłaściwie przygotowanie do projektu, tym bardziej, że zarówno jego założenia, tematyka jak i okres realizacji były wynikiem wyłącznie koncepcji wdrożonych przez skarżącego. Powyższe przemawia za koniecznością uznania iż niezrealizowanie projektu obciąża wyłącznie beneficjenta, a to z kolei oznacza, że zgodnie z wytycznymi oraz przewidzianą tamże regułą proporcjonalności wysokość dofinansowania została w przypadku skarżącej zasadnie zmniejszona. Sąd zauważa, że organ miał pełne podstawy nie tylko do zmniejszenia wysokości dofinansowania, ale i do uznania, że wszystkie wydatki rozliczone w ramach projektu są niekwalifikowalne. Wynikało to bowiem z nieosiągnięcia kryterium dostępu. Sąd nie zgadza się ze skarżącą która twierdzi jakoby nie próbowała realizować dwóch bliźniaczo podobnych projektów. Projekty te były de facto niemalże identyczne, a jedyna istotna różnica między nimi dotyczyła czasu rozpoczęcia ich realizacji. Projekt którego nie dotyczy sprawa niniejsza rozpoczął się 3 miesiące wcześniej. Z faktu tego nie można jednak wyprowadzać wniosku iż oba projekty nie były konkurencyjne. W ocenie Sądu sekwencja zdarzeń dotyczących spornego projektu wskazuje, że organy obu instancji zasadnie uznały za niekwalifikowalne w 100 % wydatki poniesione na zakup materiałów szkoleniowych, a to dlatego, że w ramach projektu nie przeprowadzono żadnego szkolenia i nie przeprowadzono skutecznej rekrutacji choćby jednego uczestnika. Trafnie uznano za niekwalifikowalne (w 100%) wydatki poniesione przez beneficjenta w ramach cross-financingu (ze względu na fakt zaprzestania realizacji projektu z dniem 30 września 2012 r.). Zdaniem sądu organy miały usprawiedliwione podstawy do uznania wydatków poniesionych na wynagrodzenie koordynatora projektu za niekwalifikowalne w 50%. Tenże koordynator nie powinien był bowiem dopuścić do tego aby po dniu zaprzestania realizacji projektu (tj. po 30 września 2012 r.) były ponoszone jakiekolwiek wydatki. Jeśli chodzi o skargę to jej zarzuty są bezpodstawne i nie zostały należycie umotywowane. Stopień ogólności tychże zarzutów wskazuje na to iż mogłyby one posłużyć jako podstawa większości skarg kierowanych do sądów administracyjnych. Zdaniem sądu organy przeprowadziły postępowanie wyjątkowo rzetelnie. Dokonały trafnych ustaleń faktycznych a na ich podstawie wywiodły właściwą i obszerną argumentację prawną. Nie sposób zatem zarzucić organowi naruszenia art. 7, 8, 11, 12, i 107 § 1 i 3 k.p.a. Skarga nie precyzuje w czym przejawiały się zarzuty opisane w pkt. 6 i 7 skargi. Zarzuty te sąd uznaje za całkowicie gołosłowne i nie poparte jakąkolwiek argumentacją. Jeśli chodzi o zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. to skarżący nie wykazał, że uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy i że uniemożliwiało mu podjęcie konkretnie wskazanej czynności procesowej. Nietrafny jest wreszcie zarzut naruszenia art. 207 ust. 1 pkt. 1 i 2 ustawy o finansach publicznych (Dz.U. 2013 poz. 885 – tekst jedn.), albowiem zastosowanie przez organy reguły proporcjonalności było (co już podkreślono wcześniej) następstwem niezrealizowania projektu i zasadniczego ustalenia, że za taki stan rzeczy ponosi winę wyłącznie beneficjent. Brak realizacji projektu skutkował naruszeniem postanowień umowy o dofinansowanie mocą której skarżąca zobowiązała się do realizacji projektu zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie. Umowa ta nie tylko określała sposób realizacji projektu i wydatkowania przyznanych środków ale stanowiła w istocie tzw. "inne procedury’’ przewidziane w art. 184 ust. 1 ustawy o finansach publicznych. Mając powyższe na względzie sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a. .

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło