V SA/Wa 259/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska - Urbaniak, Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura (spr.), Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 13 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi B. D. na postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) grudnia 2018 r. nr (...) w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Dyrektora W. Oddziału Regionalnego ARiMR w P. z dnia (...) listopada 2018 r. nr (...) Przedmiotem skargi B.D. (dalej jako: "skarżący" lub "strona") jest postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako: "Prezes ARiMR", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji"), z [...] grudnia 2018 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. (dalej jako: "Dyrektor OR" lub "organ I instancji") z [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym. Decyzją z [...] października 2018 r. nr [...] Dyrektor OR utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. z [...] czerwca 2017 r. nr [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej. 29 października 2018 r. skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na ww. decyzję Dyrektora OR z [...] października 2018 r. Postanowieniem z [...] listopada 2018 r. nr [...] Dyrektor OR na podstawie art. 113 § 1 w zw. z art. 126 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej jako: "k.p.a.") orzekł o sprostowaniu oczywistej omyłki zawartej w pouczeniu decyzji z [...] października 2018 r. nr [...]. Organ I instancji stwierdził, że pierwotne pouczenie wskazywało na uprawnienie strony do wniesienia sprzeciwu od decyzji z [...] października 2018 r., zaś prawidłowo strona winna była zostać pouczona o prawie wniesienia skargi od ww. decyzji. Dyrektor OR w postanowieniu z [...] listopada 2018 r. przytoczył w całości treść pouczenia zawartego pierwotnie w decyzji z [...] października 2018 r. oraz wskazał prawidłową treść pouczenia, która powinna znajdować się w decyzji z [...] października 2018 r. Pismem z 23 listopada 2018 r. skarżący wniósł zażalenie na ww. postanowienie o sprostowaniu oczywistej omyłki. Postanowieniem z [...] grudnia 2018 r. nr [...] Prezes ARiMR utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora OR. W uzasadnieniu postanowienia wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie znajduje zastosowanie art. 112 k.p.a., zgodnie z którym "Błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania łub skutków zrzeczenia się odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia". Dodał, że w myśl art. 113 § 1 k.p.a. "Organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach". W ocenie organu odwoławczego Dyrektor OR prawidłowo dokonał zatem sprostowania zawartego w decyzji z [...] października 2018 r. pouczenia o możliwości wniesienia przez skarżącego skargi do sądu administracyjnego. Ponadto organ II instancji nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności postanowienia Dyrektora OR, o co wnosiła strona. Pismem z 14 stycznia 2019 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. postanowienie Prezesa ARiMR wnosząc o stwierdzenie jego nieważności, ewentualnie o uchylenie tegoż postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Dyrektora OR o sprostowaniu oczywistej omyłki. Ponadto strona wniosła o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Organowi II instancji strona zarzuciła rażące naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie: - art. 113 § 1 k.p.a. w zw. z art. 156 pkt 2 k.p.a. poprzez wkroczenie postanowieniem o sprostowaniu w merytoryczną treść rozstrzygnięcia, tj. decyzji administracyjnej, której elementem jest pouczenie. - art. 107 § 1 pkt 7 k.p.a. w zw. z art. 54 § 2 w zw. z art. art. 54 § 3 p.p.s.a. poprzez odrębne rozstrzyganie w przedmiocie zaskarżonego elementu decyzji administracyjnej w postanowieniu, zamiast zawarcia uwzględnienia zarzutu w odpowiedzi na skargę do WSA, pomimo, że strona w skardze zarzuciła organowi, iż błędne pouczenie wpłynęło na pełnię realizacji jej prawa do obrony w postępowaniu administracyjnym (skrócenie terminu do wniesienia skargi). W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. W piśmie z 22 lipca 2019 r. pełnomocnik z urzędu skarżącego przedstawił uzupełnienie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skargę należało uwzględnić. Przypomnieć na wstępie należy, że zgodnie z art. 113 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Art. 126 k.p.a. stanowi natomiast, że ww. przepis art. 113 stosuje się również odpowiednio do postanowień. Wszystkie błędy prostowane w trybie art. 113 § 1 powinny cechować się oczywistością (wyrok NSA z 11 sierpnia 1999 r., II SA 1072/99, LEX nr 46235). Oczywistość omyłki wynika z natury samego błędu lub z porównania treści rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, treścią wniosku, innymi dokumentami znajdującymi się w aktach sprawy albo z innymi czynnikami (wyrok NSA z 24 września 2009 r., II OSK 1439/08, LEX nr 597281). Prostowane błędy powinny być także nieistotne (wyrok NSA z 22 stycznia 1997 r., SA/Ka 2714/95, Pr. Gosp. 1998, nr 3, poz. 33). Interpretacja pojęć "błędy pisarskie i rachunkowe" oraz "oczywiste omyłki" powinna uwzględniać ich potoczne znaczenie (wyrok NSA z 13 marca 1998 r., I SA/Lu 1091/96, LEX nr 33532). Przez błędy pisarskie należy rozumieć widoczne, niezamierzone błędne użycie wyrazu lub zwrotu, mylną pisownię oraz opuszczenie jakiegoś wyrazu lub liter w wyrazie. Błędem rachunkowym jest błąd w wykonywaniu operacji matematycznych (wyrok NSA z 10 lutego 1994 r., SA/Kr 723/93, ONSA 1995, nr 2, poz. 65; wyrok NSA z 22 stycznia 1998 r., IV SA 531/96, LEX nr 43134; wyrok NSA z 24 września 1998 r., I SA 1521/97, LEX nr 44599; wyrok NSA z 23 kwietnia 2001 r., II SA 863/00, LEX nr 75522; wyrok NSA z 30 września 2008 r., I OSK 1502/07, LEX nr 516777). W ocenie Sądu błędnego pouczenia strony o przysługujących jej środkach zaskarżenia nie można potraktować jako błędu pisarskiego, rachunkowego czy innej oczywistej omyłki. Nie jest to bowiem oczywisty błąd możliwy do zweryfikowania przez zestawienie treści decyzji, czy postanowienia z aktami administracyjnymi (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 października 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 2320/11). Powyższe uchybienie wynikać może z nieprawidłowej interpretacji przepisów dokonanej przez organ, który uznał, że w przedmiotowej sprawie właściwym środkiem zaskarżenia jest sprzeciw, a nie skarga do sądu administracyjnego. Tym samym potraktowanie powyższego błędu jako oczywistej omyłki nie może zostać uznane za prawidłowe. W ocenie Sądu nie można natomiast zgodzić się ze stroną, że błędu organu w postaci zawarcia w decyzji nieprawidłowego pouczenia nie można konwalidować w formie postanowienia. Należy zauważyć, że w przypadku błędnego pouczenia o środkach zaskarżenia kodeks postępowania administracyjnego przewiduje możliwość sprostowania wydanego przez organ rozstrzygnięcia w tym zakresie w formie postanowienia wydanego zarówno na wniosek strony (art. 111 § 1 k.p.a.) jak i z urzędu (art. 111 § 1a k.p.a.), które to przepisy wprost regulują czynności organu w takiej sytuacji. Jednocześnie podkreślenia wymaga, że od postanowień wydanych w trybie art. 111 § 1 lub § 1a k.p.a. nie przysługuje zażalenie, a zatem w konsekwencji postanowienia wydane przez organ w powyższym trybie nie mogłoby również stanowić przedmiotu skargi do sądu administracyjnego. W niniejszej sprawie organ wydał jednak postanowienie o sprostowaniu oczywistej omyłki w decyzji w oparciu o treść art. 113 § 1 w zw. z art. 126 k.p.a., nie zaś na podstawie art. 111 § 1a k.p.a. a zatem w oparciu o błędną podstawę prawną. Jak wskazano bowiem powyżej błędnego pouczenia o przysługującym stronie środku zaskarżenia nie można uznać za oczywistą omyłkę, a zatem nie może tego typu błąd zostać sprostowany postanowieniem wydanym na podstawie art. 113 § 1 k.p.a. Powyższe skutkować musiało uchyleniem zaskarżonego postanowienia Prezesa ARiMR jak i poprzedzającego go postanowienia Dyrektora OR o sprostowaniu oczywistej omyłki jako wydanych z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego (art. 113 § 1 w zw. z art. 126 k.p.a.), które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.