V SA/Wa 2598/11
PostanowienieWSA w Warszawie2012-03-12
Skład orzekający: Tomasz Zawiślak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie wykonała wezwania do złożenia dodatkowych dokumentów i wyjaśnień uzupełniających?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie wykonała wezwania do złożenia dodatkowych dokumentów i wyjaśnień uzupełniających, które były niezbędne do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, a niewykonanie wezwania skutkuje brakiem możliwości oceny przesłanek do przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Strona skarżąca T. K. złożyła skargę na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego i wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawca przedstawił wstępne dane dotyczące swojego gospodarstwa domowego i dochodów, jednak okazały się one niewystarczające do oceny jego sytuacji materialnej. Sąd wezwał skarżącego do złożenia dodatkowych dokumentów i wyjaśnień, jednak skarżący nie wykonał tego wezwania w zakreślonym terminie.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Tomasz Zawiślak Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi T. K. na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] października 2011 r. Nr [...] w przedmiocie udzielania wsparcia w sektorze owoców i warzyw postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienie od kosztów sądowych
T. K. składając skargę na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z [...] października 2011r. wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Wnioskodawca wskazał, iż gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z żona i małoletnią córką, utrzymują się z dochodów z gospodarstwa rolnego w wysokości 4.000 złotych. Oświadczył, że posiada dom o powierzchni 200 m2, nieruchomość rolną o powierzchni 8 ha. Innych nieruchomości, zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych nie posiada. Wyjaśnił także, że łączne koszty utrzymania gospodarstwa domowego wynoszą 2000 złotych, ponadto wnioskodawca miesięcznie płaci raty kredytu za szklarnię w wysokości 1666 złotych.
W związku z tym, że złożone oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy, zarządzeniem z 25 stycznia 2012r. wezwano skarżącego do udzielenia dodatkowych informacji oraz złożenia określonych dokumentów w terminie 7 dni pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty.
Wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego 13 lutego 2012r. (dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru – karty 48 akt sądowych). Do dnia dzisiejszego skarżący nie złożył dodatkowego oświadczenia zgodnie z zarządzeniem z 25 stycznia 2012r.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej p.p.s.a. – prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania.
Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – stosownie do treści przepisu art. 199 p.p.s.a. – ponoszenie przez stronę kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Instytucja prawa pomocy powinna być zatem stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Jednocześnie, zawarte w omawianym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tego prawa. Zatem rozstrzygnięcie będzie zależało od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione.
W sytuacji, gdy oświadczenie zawarte we wniosku budzi wątpliwości lub jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego wnioskodawcy, na podstawie art. 255 p.p.s.a., można wezwać taką osobę do złożenia dodatkowego oświadczenia uzupełniającego, jak i potwierdzającego wykazywane przez nią okoliczności.
W przedmiotowej sprawie, oświadczenia zawarte we wniosku skarżącego złożonym na urzędowym formularzu PPF, były niewystarczające do oceny czy strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Dlatego też niezbędne okazało się wezwanie skarżącego do nadesłania dokumentów i złożenia oświadczeń pozwalających na lepszą ocenę jego sytuacji majątkowej.
Wezwano skarżącego m.in. do złożenia oświadczeń, potwierdzonych stosownymi dokumentami o uzyskiwanych dochodach i ponoszonych wydatkach. Wezwano także skarżącego o wyjaśnienie czy nadal posiada rachunki bankowe oraz jaki jest ich stan. Wszystkie te dane są niezbędne do oceny możliwości finansowych skarżącego. Zażądano od wnioskodawcy dokumentów, których uzyskanie nie wiązało się z nadmierną uciążliwością i to zarówno finansową jak i czasową, gdyż większość tych dokumentów winna znajdować się w posiadaniu skarżącego (np. wyciągi z rachunków bankowych, rachunki, decyzje o przyznaniu płatności do gruntów rolnych, umowy kredytu itp.).
Mając zatem na uwadze, iż wezwanie nie zostało przez wnioskodawcę wykonane w zakreślonym terminie, uznać należy, że nie wykazał on, iż ustawowa przesłanka przyznania tego prawa w odniesieniu do jego osoby wystąpiła. W tym stanie rzeczy nastąpił brak możliwości porównania wysokości obciążeń finansowych, z jakimi wnioskodawca powinien się liczyć w postępowaniu sądowym z jego rzeczywistymi możliwościami płatniczymi. W konsekwencji, brak ten wykluczył dokonanie oceny czy zaistniały przesłanki uprawniające do udzielenia skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło