V SA/Wa 260/10

Referendarz sądowy Tomasz Zawiślak Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi M. [...] E. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] listopada 2009 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na osiedlenie się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. M. [...] E. wnosząc skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] listopada 2009r. wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskodawca wskazał, iż samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, jest studentem studiów dziennych i mieszka w akademiku. Oświadczył, iż utrzymuje się z prac dorywczych i niewielkich oszczędności. Wyjaśnił także, że nie posiada nieruchomości, zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych. W związku z tym, iż złożone oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy, zarządzeniem z 17 lutego 2010 r. wezwano go do udzielenia dodatkowych informacji oraz złożenia określonych dokumentów w terminie siedmiu dni pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. W odpowiedzi na powyższe, skarżący złożył pismo procesowe z 24 lutego 2010r. (data nadania), w którym wyjaśnił, iż samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, od września 2007 roku do września 2009 roku skarżący otrzymywał stypendium socjalne od Uniwersytetu Warszawskiego w wysokości 700 złotych. Wyjaśnił, iż podczas studiów pracuje dorywczo, w niepełnym wymiarze godzin, w barach orientalnych z dochodem od 800 do 1200 złotych netto miesięcznie. Stwierdził, iż miesięczne koszty utrzymania wynoszą ok. 1500 złotych, oraz że brakującą kwotę pokrywa z oszczędności w wysokości 14.000 złotych. Oświadczył również, iż obecnie nie otrzymuje pomocy od instytucji, organizacji społecznych i rodziny. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – stosownie do treści przepisu art. 199 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. – ponoszenie przez stronę kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Instytucja prawa pomocy powinna być zatem stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Jednocześnie, zawarte w omawianym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tego prawa. Zatem rozstrzygnięcie będzie zależało od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione. Zasadność wniosku skarżącego rozpatrzono zatem w dwóch aspektach, tj. z jednej strony uwzględniono wysokość obciążeń finansowych, jakie będzie on zobowiązany ponieść w postępowaniu, z drugiej zaś strony jego możliwości finansowe. W przedmiotowej sprawie wpis od skargi kasacyjnej stanowi, zgodnie z § 2 ust. 3 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193), kwotę 300 złotych. W tym kontekście uznano, iż złożony wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem skarżący nie wykazała, że ustawowe przesłanki uprawniające do skorzystania z prawa pomocy we wnioskowanym zakresie wystąpiły w stosunku do jego osoby. W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla podjętego rozstrzygnięcia ma fakt posiadania przez skarżącego oszczędności w wysokości 14.000 złotych. Wysokość oszczędności nie daje podstaw do przyjęcia twierdzenia, iż wnioskodawca jest osobą dla którego poniesienie wydatku w postaci wpisu sądowego nie jest możliwe bez uszczerbku dla koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Prawo pomocy jest instytucją przewidzianą dla osób znajdujących się w stanie ubóstwa, dla których poniesienie wydatków sądowych nie jest możliwe bez uszczerbku w niezbędnym utrzymaniu, czego nie sposób powiedzieć o wnioskodawcy. Skoro zatem wnioskodawca posiada środki pieniężne w kwocie 14.000 złotych, to przeznaczenie ich nieznacznej części na wpis sądowy od skargi, nie spowodowałoby uszczerbku dla koniecznego utrzymania, o którym mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Ponadto należy zauważyć skarżący został wezwany m.in. do nadesłania wyciągu z rachunku bankowego, którego skarżący nie nadesłał tylko oświadczył, iż w chwili obecnej nie jest w stanie przedstawić wydruków z konta oraz innych dokumentów mogących potwierdzić jego sytuację materialną. W związku z powyższym należy uznać, iż skarżący nie dąży do wyjaśnienia w sposób rzetelny swojej sytuacji majątkowej. Skarżący była zobowiązany do nadesłania stosownego dokumentu, a nie złożenia oświadczenia w tym zakresie. Zażądano od wnioskodawcy dokumentów, których uzyskanie nie wiązało się z nadmierną uciążliwością i to zarówno finansową jak i czasową, gdyż zasadą jest, że każdy posiadacz rachunku otrzymuje miesięcznie co najmniej jeden wyciąg z prowadzonego rachunku. Ponadto skarżący twierdzi, iż miesięcznie ponosi wydatki w wysokości 1500 złotych, jednakże w żaden sposób jej nie uprawdopodobnił. Brak współpracy skarżącego w tym zakresie prowadzi do stwierdzenia, że przedstawiona we wniosku o przyznanie prawa pomocy sytuacja finansowa jest inna niż w rzeczywistości. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.