V SA/Wa 2600/15

Referendarz sądowy Anna Nasiłowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi H. L. na postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... kwietnia 2015r. Nr ... w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego p o s t a n a w i a: - odmówić Skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych W złożonym na urzędowym formularzu (PPF) wniosku o przyznanie prawa pomocy H.L. (dalej: "Skarżący", "Strona") wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że Skarżący prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, jest właścicielem domu o pow. 120 m.kw. oraz nieruchomości rolnej o pow. 10 ha. Skarżący nie wskazał, żadnego dochodu oraz innego majątku. Z uwagi na to, iż złożone oświadczenia okazały się niewystarczające dla oceny możliwości majątkowych wnioskodawcy, zarządzeniem z 15 lipca 2015r. wezwano go do złożenia dodatkowego oświadczenia poprzez udzielenie konkretnych informacji oraz złożenie określonych dokumentów. Odpowiadając na wezwanie Skarżący wskazał, że uzyskuje dochód w wysokości 1.500 zł miesięcznie. Skarżący nie odpowiedział na pozostałe pytania zawarte w wezwaniu z 15 lipca 2015 r. oraz nie nadesłał wskazanych w wezwaniu dokumentów. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – stosownie do treści przepisu art. 199 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a.") – ponoszenie przez stronę kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Literalna wykładnia powyższych regulacji nie pozostawia wątpliwości co do tego, iż inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki przemawiające za udzieleniem prawa pomocy, ciąży na ubiegającej się o takie prawo stronie. Godzi się zatem przyjąć, iż wprowadzając wyjątek od ogólnej zasady partycypowania w kosztach sądowych, ustawodawca złożył obowiązek wykazania pozytywnych przesłanek na wnioskodawcę, zaś ocenę ich spełnienia pozostawił referendarzowi rozpatrującemu wniosek. Jednocześnie w sytuacji, gdy oświadczenie zawarte we wniosku jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego wnioskodawcy lub budzi wątpliwości, referendarz sądowy na podstawie art. 255 p.p.s.a., ma prawo wezwać taką osobę do złożenia dodatkowego oświadczenia uzupełniającego, jak i potwierdzającego wykazywane przez nią okoliczności. Wobec tego, iż oświadczenia złożone przez Skarżącego na urzędowym formularzu PPF, okazały się niewystarczające do oceny, czy nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania (jako warunku udzielenia prawa pomocy we wnioskowanym zakresie), został wezwany do podania informacji pozwalających na lepszą ocenę sytuacji majątkowej oraz do złożenia określonych dokumentów. W odpowiedzi na wezwanie Skarżący wskazał wysokość miesięcznych dochodów (1.500 zł) i nie przedstawił innych informacji oraz dokumentów objętych wezwaniem. W tych okolicznościach faktycznych stwierdzić należy, iż sytuacja finansowa Strony nie została wyjaśniona. Nie wiadomo bowiem, skąd Skarżący czerpie środki na utrzymanie (Skarżący nie wskazał źródła dochodu w wysokości 1.500 zł), czy posiada jakiekolwiek oszczędności, czy posiadany majątek przynosi jakikolwiek dochód. W związku z powyższym, z uwagi na istniejące braki w dokumentacji oraz niejasności w złożonym oświadczeniu majątkowym uznać należy, że wnioskodawca nie wykazał, iż spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. Z jego oświadczenia w żaden sposób nie wynika, z czego się utrzymuje i w jaki sposób uzyskuje środki na codzienne funkcjonowanie, co uprawnia do postawienia tezy, że oświadczenie to nie jest rzetelne. Referendarz sądowy nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzenia wówczas, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane, albowiem wnioskodawca uchyla się od złożenia odpowiednich dokumentów czy oświadczeń w tym przedmiocie. Rzeczą wnioskodawcy jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Powyższe stanowisko jest również prezentowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. W postanowieniu z dnia 27 lipca 2011 r. o sygn. akt II OZ 650/11 podkreślono, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że niedopełnienie w całości lub w części obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia oraz dokumentacji dotyczącej jej sytuacji materialnej uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Przywołać warto również stanowisko wyrażone w postanowieniu z 5 listopada 2010 r. o sygn. akt II GZ 318/10, w uzasadnieniu którego Sąd stwierdził, iż czynności określone w art. 255 p.p.s.a. podejmowane są po to, aby umożliwić stronie należyte uzasadnienie i udokumentowanie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Strona wezwana do uzupełnienia oświadczenia winna z należytą starannością wypełnić treść sądowego wezwania. To w jej interesie leży bowiem przedstawienie informacji służących uzyskaniu prawa pomocy (orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 postanowiono jak w sentencji.