V SA/Wa 2601/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Ewa Wrzesińska – Jóźków (spr.), Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Izabella Janson, Protokolant sekretarz sąd. - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2014 r. sprawy ze skargi A.T. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy odroczenia terminu spłaty należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej; oddala skargę Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (zwanego dalej: "Ministrem") z dnia [...] września 2013 r., utrzymująca w mocy decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (zwanego dalej: "Prezesem ARiMR") o odmowie odroczenia terminu spłaty należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej. Organy orzekały w następującym stanie faktycznym sprawy. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w S. działając z upoważnienia Prezesa ARiMR ustalił A.T. (zwanemu dalej: "skarżącym") kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w wysokości 6.698,18 zł. Wnioskiem z dnia 7 marca 2013 r. uzupełnionym następnie pismem z 22 kwietnia 2013 r., skarżący wystąpił do Prezesa ARiMR o odroczenie terminu spłaty kwoty nienależnie pobranych płatności o dwa lata. W uzasadnieniu wniosku powołał się na trudną sytuację finansową. Wyjaśnił m.in., iż całe gospodarstwo wraz z żoną przekazał córce, przy czym nadal wykonuje pracę na rzecz gospodarstwa tj uprawnia ziemię, przygotowuje drewno na opał itd. natomiast przychody z gospodarstwa przypadają jego córce jako właścicielowi. Wskazał również, iż przedmiotowe należności ARiMR powstały do roku 2007, kiedy to skarżący borykał się z problemami wynikającymi z egzekucji komorniczej dokonywanej w tym czasie w jego gospodarstwie rolnym. Decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. o numerze [...], Prezes ARiMR odmówił odroczenia terminu spłaty należności ustalonych skarżącemu decyzją z [...] sierpnia 2008 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wywiódł, iż skarżący znajduje się w trudnej sytuacji majątkowej, jednakże odroczenie terminu płatności mogłoby znaleźć zastosowanie w przypadku posiadania informacji o przyszłej poprawie sytuacji majątkowej skarżącego. Tymczasem jak wynika z ustaleń organu skarżący sam powoływał, iż jego sytuacji materialna nie ulegnie znaczącej poprawie w ciągu dwóch lat tj. w okresie co którego skarżący zwrócił się o odroczenie spłaty zobowiązania. Organ wskazał przy tym możliwość skorzystania z instytucji rozłożenia płatności w całości lub w części na raty. Pismem z dnia 1 lipca 2013 r. skarżący złożył odwołanie od ww. decyzji organu I instancji. W treści odwołania ponownie powołał się na trudną sytuację finansową spowodowaną prowadzoną wobec niego egzekucją komorniczą w okresie poprzedzającym złożenie wniosku w sprawie. Odpowiadając na wezwanie organu dotyczące wyjaśnienia okoliczności wskazujących na ewentualną poprawę sytuacji finansowej skarżącego w ciągu dwóch lat (tj. w okresie objętym wnioskiem o odroczenie - pismo z 31 lipca 2013 r.), skarżący pismem z 17 sierpnia 2013 r. wskazał, iż naukowo oraz z konieczności zajmuje się problematyką produkcji rolnej i widzi dobro jakie stwarza unia europejska. Nadto wyjaśnił, iż wykorzysta ewentualne narzędzia prawne do oceny zgodności z prawem prowadzonego wobec niego wcześniej postępowania egzekucyjnego i w przypadku stwierdzenia naruszeń prawa w tym zakresie zwróci się o naprawienie skutków bezprawnych działań wierzyciela. Po rozpoznaniu odwołania z dnia [...] lipca 2013 r., Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał w dniu [...] września 2013 r. decyzję o numerze [...], którą utrzymał w mocy decyzję pierwszej instancji. Organ odwoławczy zaprezentował w uzasadnieniu stan faktyczny sprawy oraz przepisy prawa znajdujące w niej zastosowanie. Aprobując w całości stanowisko zajęte w decyzji pierwszej instancji Minister wskazał, iż skarżący pomimo wezwań nie przedstawił żadnych okoliczności uzasadniających, że w okresie dwóch lat objętych wnioskiem jego sytuacja finansowa ulegnie poprawie. Podniesiono przy tym, iż do dnia wydania decyzji strona nie uregulowała choćby w części istniejącego wobec ARiMR zadłużenia oraz nie podjęła w zasadzie żadnych starań aby wykazać zasadność złożonego wniosku. Organ podkreślił także, że kwota zadłużenia powiększa się o wysokość odsetek co w sytuacji braku perspektyw na spłatę zadłużenia w przyszłości jest okolicznością negatywną w badanej sprawie. Pismem z dnia [...] października 2013 r. A.T. wniósł do tut. Sądu skargę na ww. decyzję organu II instancji. W uzasadnieniu skargi podtrzymał stanowisko prezentowane w toku postepowania administracyjnego wskazując na swoją aktualną trudną sytuację finansową oraz poprzedzające złożenie wniosku problemy związane z opóźnieniami w otrzymywaniu dopłat z tytułu prowadzenia gospodarstwa ekologicznego. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonego aktu pod względem jego zgodności z prawem, to znaczy ustalenie, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Rozpoznając skargę w świetle powyższych kryteriów uznać należało, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, a zaskarżona decyzja znajduje oparcie w przepisach prawa powołanych przez organy administracyjne. Przedmiotem niniejszej sprawy jest kwestia odroczenia terminu spłaty należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej. Szczegółowe zasady i tryb umarzania tego rodzaju należności reguluje rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłat należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej (Dz. U. Nr 258, poz. 1747), zwanego dalej: "rozporządzeniem z 21 grudnia 2010 r." Zgodnie z treścią przepisu § 7 rozporządzenia z 21 grudnia 2010 r. w przypadkach uzasadnionych względami społecznymi lub gospodarczymi prezes agencji płatniczej, na wniosek dłużnika, może odroczyć termin spłaty całości lub części należności lub rozłożyć płatność całości lub części należności na raty, biorąc pod uwagę możliwości płatnicze dłużnika. Jak wynika natomiast z treści przepisu § 8 powoływanego rozporządzenia wniosek, o którym mowa w § 7, zawiera w szczególności: 1) imię, nazwisko, miejsce zamieszkania i adres albo nazwę, siedzibę i adres dłużnika; 2) kwotę zadłużenia w podziale na poszczególne składniki; 3) informację o aktualnej sytuacji majątkowej dłużnika, w tym o jego zobowiązaniach; 4) podanie przyczyn ubiegania się o umorzenie, odroczenie terminu spłaty całości albo części należności albo rozłożenie spłaty całości lub części należności na raty; 5) proponowane terminy i kwoty spłaty oraz źródła pokrycia zadłużenia. Przy czym, w przypadku gdy wniosek nie spełnia wskazanych wyżej wymagań, prezes agencji płatniczej wzywa pisemnie dłużnika do uzupełnienia wniosku, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. W przedmiotowej sprawie bezspornym jest to, iż kwota nienależnie pobranej płatności ustalona decyzją Prezesa ARiMR z dnia [...] sierpnia 2008 r. wynosi 6.698,18 zł. Strony zgadzają się także co do tego, iż sytuacja finansowa skarżącego jest trudna bowiem utrzymuje się on z emerytury w wysokości 612,34 zł jak również w ciągu najbliższych dwóch lat sytuacja ta nie ulegnie istotnej zmianie. Kierując się treścią ww. przepisów prawa, stanem faktycznym ustalonym niespornie w sprawie oraz prezentowanym przez skarżącego stanowiskiem stwierdzić należy, iż organy administracyjne dokonały prawidłowej oceny sprawy w oparciu o prawidłowo zastosowane przepisy prawa. Kwestią kluczową dla podjętego przez Sąd rozstrzygnięcia jest ocena wskazanych wyżej przesłanek odroczenia terminu spłaty należności przypadających agencjom płatniczym (względy społeczne lub gospodarcze) w kontekście wykazanych przez stronę okoliczności sprawy. Innymi słowy Sąd zobligowany był ocenić czy zasadnie organy administracyjne stwierdziły, iż fakt trudności finansowych skarżącego nie uzasadnia odroczenia terminu spłaty przedmiotowych należności we wnioskowanym zakresie. W ocenie Sądu zgodzić należy się z twierdzeniem organu, iż wskazywane przez stronę okoliczności dotyczące niskiej emerytury oraz źródła problemów finansowych skarżącego (ewentualnych nieprawidłowości postępowania egzekucyjnego) nie potwierdzają zasadności wniosku o odroczenie spłaty ustalonych należności ARiMR. Przede wszystkim należy mieć tutaj na uwadze, iż skarżący pomimo ponawianego wezwania do wykazania okoliczności wskazujących na racjonalność odroczenia spłaty zobowiązania tj. wyjaśnienie podstaw twierdzenia, iż po odroczeniu płatności skarżący dokona spłaty zobowiązania, nie wykonał prawidłowo wezwania organu, bowiem nie wyjaśnił czy spłata zadłużenia po upływie wnioskowanego odroczenia będzie możliwa. Co więcej skarżący w toku prowadzonego postępowania potwierdzał nawet, iż za dwa lata jego sytuacja finansowa nie ulegnie zmianie (patrz. wniosek, pismo z [...] kwietnia 2013 r.). Mając tutaj na uwadze okoliczność naliczania odsetek za zwłokę ustalonego zobowiązania, w kontekście przyznania przez stronę de facto, iż za dwa lata nic, bądź też niewiele w sprawie się zmieni, w pełni uzasadnione jest stwierdzenie, iż brak tutaj przesłanek uzasadniających przedmiotowy wniosek. Pamiętać tutaj należy, iż przesłanki § 7 wskazanego wyżej rozporządzenia (względy społeczne lub gospodarcze) mają charakter indywidualny a ich stwierdzenie pozostawione zostało uznaniowej decyzji Prezes ARiMR. Organ administracyjny ma więc pełną swobodę w podejmowaniu rozstrzygnięcia w omawianym przedmiocie co nie oznacza oczywiście całkowitej dowolności wydawanych rozstrzygnięć. Negatywna ocena rozstrzygnięć uznaniowych musiałaby jednak wiązać się z brakami w zakresie ich uzasadnienia, bądź też z takimi uzasadnieniami, które w żaden sposób nie przystawałyby do realiów konkretnej sprawy. Z sytuacją, o której mowa, nie mamy jednak do czynienia w sprawie niniejszej. Ocena organu zawarta w uzasadnieniach wydanych decyzji jest bowiem kompletna i poprzedzona została prawidłowo prowadzonym postępowaniem wyjaśniającym. Nie uzasadniają także twierdzeń skarżącego okoliczności dotyczące rzekomych naruszeń w toku postępowania egzekucyjnego na które się powoływał. Niniejsza sprawa nie dotyczy bowiem powodów, czy też źródeł trudności finansowych skutkujących wydaniem decyzji o ustaleniu nienależnie pobranych płatności przez stronę skarżącą. Sprawa ta dotyczy wniosku o odroczenie spłaty ustalonej należności a okoliczności dotyczące trudności finansowych oraz innych związanych z egzekucjami przeprowadzanymi do roku 2007 pozostają bez wpływu na ocenę wniosku o odroczenie (przesunięcie) płatności ustalonej w roku 2008 o dwa lata. Reasumując zatem, skarżący nie wykazał w toku prowadzonego postępowania, iż jego wniosek o odroczenie płatności o dwa lata jest uzasadniony. Pobocznie dodać tutaj można, iż skarżący powinien rozważyć (sugerowaną również przez organ administracyjny) możliwość rozłożenia ustalonej płatności na dogodne raty. Przepis § 7 rozporządzenia z dnia 21 grudnia 2010 r. umożliwia wystąpienie z wnioskiem o rozłożenia płatności w całości lub w części na raty z uwagi na możliwości płatnicze dłużnika. W prawidłowo ustalonych okolicznościach stanu faktycznego sprawy i przy przeprowadzeniu przez organy administracji prawidłowej wykładni mających w niej zastosowanie przepisów obowiązującego prawa, w ocenie Sądu brak było podstaw do uwzględnienia skargi. Z wyłożonych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – na podstawie art. 151 p.p.s.a. – orzekł, jak w sentencji wyroku.