V SA/Wa 2603/07

PostanowienieWSA w Warszawie2007-11-21

Skład orzekający: Konrad Łukaszewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne jest zasadny, jeśli skargi w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych są wolne od kosztów sądowych z mocy prawa?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej skargi na decyzję w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne podlega oddaleniu jako bezprzedmiotowy. Wynika to z faktu, że zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. e PPSA, skargi w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych są wolne od kosztów sądowych z mocy prawa, co oznacza, że strona nie ma obowiązku ich uiszczania.
Stan faktyczny
Skarżąca I. M. wniosła skargę na decyzję Prezesa ZUS odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek. Wraz ze skargą złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Skarżąca przedstawiła oświadczenie o swoim stanie majątkowym i dochodach, które okazało się niewystarczające do oceny jej sytuacji. Po wezwaniu do uzupełnienia informacji, skarżąca przedstawiła dodatkowe wyjaśnienia i dokumenty dotyczące jej sytuacji mieszkaniowej i dochodów z gospodarstwa rolnego.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie radcy prawnego) i odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych).

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Konrad Łukaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi I. M. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2007 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. ustanowienia radcy prawnego, o którego wyznaczenie zwrócić się do Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w Warszawie; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie, tj. zwolnienia od kosztów sadowych. Występując ze skargą na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] sierpnia 2007 r. o numerze [...] I. M. złożyła wniosek (na urzędowym formularzu PPF z 6.09.2007 r.) o zwolnienie z kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawczyni wskazała, iż zamieszkuje wraz z małżonkiem, posiadają nieruchomość rolną o pow. [...] ha, natomiast nie posiadają innych nieruchomości, zasobów pieniężnych, oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Skarżąca oświadczyła, iż jedynym źródłem jej dochodów są otrzymywane przez małżonka dotacje do gospodarstwa rolnego (w 2006 roku w wysokości [...]). Z uwagi na to, iż złożone oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, zarządzeniem z 26 października 2007 r. wezwano ją do udzielenia odpowiedzi na konkretne pytania oraz złożenia wskazanych dokumentów, w terminie siedmiu dni pod rygorem ujemnych skutków prawnych. Pismem procesowym z 8 listopada 2007 r. wnioskodawczyni wyjaśniła, iż zamieszkuje w mieszkaniu komunalnym, na potwierdzenie czego załączyła zaświadczenie wydane w dniu 7.11.2007 r. przez Zakład Administracji Domów Mieszkalnych w W., z którego wynika, że małżonek strony - J. M. jest najemcą lokalu mieszkalnego (mieszkanie komunalne) o pow. [...] m2. Ponadto wskazała, iż wskazane we wniosku dotacje stanowią jedyne źródło utrzymania małżonków. W 2007 r. otrzymali dopłaty w wysokości [...], które to środki przeznaczyli na zakup konia. Skarżąca oświadczyła, że posiada rodzinę, jednakże nie może liczyć na pomoc finansową z jej strony. Wnioskodawczyni nie posiada rachunku bankowego, zaś jej małżonek posiada rachunek na który przekazywane są środki z tytułu przyznanej dotacji (do pisma załączyła wyciągi z rachunku). Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Prawo pomocy stanowi wyjątek od obowiązującej w postępowaniu przed sądem administracyjnym zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych z jej udziałem w sprawie (wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. Stosownie do treści przepisu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., może zostać ono przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Biorąc pod uwagę opisaną przez skarżącą sytuację majątkową oraz porównując ją z obciążeniem wynikającym z zastępstwa profesjonalnego pełnomocnika, należało uznać, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do udzielania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. W pozostałej części - tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych - wniosek skarżącej jest bezprzedmiotowy i jako taki podlega oddaleniu. Zauważyć bowiem należy, iż skargi wnoszone w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych są wolne od kosztów sądowych z mocy samego prawa (art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a.), zatem skarżąca nie ma obowiązku ich uiszczania w całym postępowaniu. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło