V SA/Wa 2606/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Justyna Mazur (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 16 listopada 2016 r. sprawy ze skargi Z. G. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne; oddala skargę. Minister Finansów (dalej także: "Minister", "organ nadzoru", "organ odwoławczy") postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267; dalej: "k.p.a.") oraz art. 17, 18 i 54 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 1619, dalej: "u.p.e.a.") po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez Z. G. (dalej także: "skarżący") na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. (dalej także: "organ I instancji", "Dyrektor IS", "organ nadzoru") z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne dokonane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. (dalej także: "organ egzekucyjny") - utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Powyższe postanowienia zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym: Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. wszczął postępowanie egzekucyjne do majątku Z. G. na podstawie wystawionych przez Wójta Gminy K. tytułów wykonawczych nr [...] i nr [...] obejmujących zaległości z tytułu opłaty adiacenckiej za rok 2007. Odpisy tytułów wykonawczych doręczono skarżącemu odpowiednio w dniu [...] lipca 2010 r. i [...] sierpnia 2011 r. Organ egzekucyjny w celu wyegzekwowania należności objętych ww. tytułami wykonawczymi zawiadomieniem z dnia [...] października 2014 r. dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K.. Zawiadomienie o zajęciu dłużnikowi zajętej wierzytelności oraz skarżącemu doręczono w dniu [...] października 2014 r. Pismem z dnia [...] października 2014 r. skarżący złożył skargę na czynności egzekucyjne, wnosząc o uchylenie ww. zawiadomienia w całości oraz egzekucję przeciw Urzędowi Gminy K. na rzecz wnioskodawcy. Podniósł, że zawiadomienie o zajęciu wystawione przez organ egzekucyjny jest bezpodstawne, gdyż brak jest podstaw do roszczenia i do egzekucji. Dyrektor Izby Skarbowej w K. postanowieniem z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...] oddalił skargę na dokonaną czynność egzekucyjną, nie dopatrując się jakichkolwiek nieprawidłowości. Na powyższe rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Skarbowej w K. skarżący pismem z dnia [...] grudnia 2014 r. wniósł zażalenie do Ministra Finansów, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i umorzenie egzekucji oraz o zapłatę zadośćuczynienia w kwocie [...] zł. Wskazał na brak podstaw do prowadzenia egzekucji oraz przedawnienie roszczenia. Minister Finansów postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r., opisanym na wstępie i zaskarżonym w niniejszej sprawie utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu postanowienia przytoczył przebieg postępowania w sprawie oraz podniósł, iż podstawę rozstrzygnięcia zaskarżonego postanowienia stanowi art. 54 u.p.e.a. Dodał, iż ma on na celu ocenę prawidłowości dokonanych przez organ egzekucyjny lub egzekutora czynności o charakterze wykonawczym. Zastosowany środek egzekucyjny jest wymieniony w katalogu środków określonych w art. 1a pkt 12 u.p.e.a. i został zastosowany w prawidłowy sposób, zgodnie z art. 79 u.p.e.a. Wszystkie wymogi formalnoprawne wymienione ww. przepisie zostały przez organ egzekucyjny spełnione. Zawiadomienie o zajęciu świadczenia emerytalnego zostało doręczone organowi rentowemu w dniu [...] października 2014 r., skarżącemu zawiadomienie o zajęciu doręczono również w dniu [...] października 2014 r. Zawiadomienie to wydane zostało zgodnie ze wzorem zamieszczonym w załączniku nr 13, o którym mowa jest w § 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 16 maja 2014 r. (Dz. U. z 20. 05. 2014 r., poz. 655), a tym samym zawierało wszystkie elementy określone w art. 67 § 2 i art. 79 § 1 ww. ustawy. Tym samym zastosowanie opisanego powyżej środka egzekucyjnego było zgodne z prawem. Organ odwoławczy wskazał, iż przy stosowaniu środków egzekucyjnych nie chodzi o wyrządzenie dolegliwości zobowiązanemu, lecz doprowadzenie do spełnienia ciążącego na nim obowiązku. Przesłanką do niestosowania środków przymusu w postępowaniu egzekucyjnym mogłoby być wykonanie obowiązku, czego w niniejszej sprawie nie stwierdzono. Dodał także, iż w ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić wyłącznie kwestie formalnoprawne odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora w świetle przepisów regulujących sposób i formę dokonania tych czynności. Nie jest możliwe skuteczne podnoszenie zarzutów, które stanowiły podstawę do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego. Skarga na czynności egzekucyjne nie może odnosić się do tych okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą stanowić podstawę zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Organ nadzoru przywołał jednocześnie wyrok NSA z dnia 10 lipca 2012 r., sygn. akt II FSK 2555/10. Wskazał, iż podnoszone przez skarżącego zarzuty braku podstaw do prowadzenia egzekucji administracyjnej oraz przedawnienie zobowiązania w całości wykraczają poza ramy tego postępowania i nie mogą być rozpatrzone w trybie art. 54 u.p.e.a. Wypełniają one bowiem przesłanki mieszczące się w art. 33 pkt 1 ww. ustawy i stanowią podstawę środka zaskarżenia - zarzutu.  Organ nadzoru odniósł się także do pozostałych zarzutów odwołania, przedstawiając swoje stanowisko w tej mierze. Pismem z dnia [...] maja 2015 r. Z. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2015 r., wnosząc o uchylenie powyższego postanowienia w całości, unieważnienie egzekucji i unieważnienie tytułu wykonawczego Urzędu Gminy K.. W uzasadnieniu skargi podniósł, iż nigdy nie otrzymał od Urzędu Gminy K. decyzji dotyczącej opłaty adiacenckiej i wielokrotnie to podnosił przez organem egzekucyjnym i organem nadzoru. Przedkładał także prawomocny wyroku Sądu Okręgowego w K. zabraniający pobierania opłat adiacenckich od mieszkańców gmin. Naruszenie prawa przez Wójta Gminy K. i przez organ egzekucyjny potwierdziła także Prokuratura Rejonowa dla K. [...]. Tym samym pobieranie od skarżącego w drodze egzekucji kwot z renty jest nielegalne. Minister Finansów w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ww. ustawy). Stwierdzenie zatem, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do jego uchylenia (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 718, dalej: "p.p.s.a."). Kontrola zaskarżonego postanowienia we wskazanym wyżej zakresie, w ocenie Sądu wskazuje na to, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem zaskarżonego postanowienia jest oddalenie skargi na czynności egzekucyjne dokonane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P.. Orzekające w sprawie organy ustaliły, iż organ egzekucyjny wszczął postępowanie egzekucyjne wobec majątku skarżącego na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] oraz nr [...], wystawionych przez Wójta Gminy K., obejmujących zaległość dotyczącą opłaty adiacenckiej za 2007 r. Odpisy tych tytułów zostały skarżącemu doręczone w dniach [...] lipca 2010 r. i [...] sierpnia 2011 r. Zawiadomieniem z dnia [...] października 2010 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia świadczenia skarżącego wypłacanego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, doręczając zawiadomienie, o którym mowa w dniu [...] października 2014 r. Dokonując oceny czynności egzekucyjnych w oparciu o treść art. 54 u.p.e.a. i wskazując na treść art. 1a pkt 12 i art. 79 ww. ustawy organ odwoławczy podzielił ocenę organu I instancji co do braku podstaw do uwzględnienia złożonej przez skarżącego skargi na czynności egzekucyjne w niniejszej sprawie. Skarżący zaś wadliwości czynności egzekucyjnych dopatruje się w braku podstaw do prowadzenia egzekucji wynikających z braku doręczenia decyzji dotyczącej opłaty adiacenckiej, wyroku Sądu Okręgowego w K. orzekającego o braku podstaw do pobierania od mieszkańców gmin opłat adiacenckich oraz potwierdzenia naruszenia prawa przez organ egzekucyjny i wystawcę tytułów wykonawczych przez Prokuraturę Rejonową dla K. [...]. Zgodnie z art. 54 u.p.e.a. (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonego postanowienia), zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego (§1). Skargę na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz na przewlekłość postępowania egzekucyjnego wnosi się za pośrednictwem organu egzekucyjnego w terminie 14 dni od dnia dokonania zakwestionowanej czynności egzekucyjnej, o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej (§ 3 i 4). W sprawie skargi, o której mowa w § 1 i 2, postanowienie wydaje organ nadzoru, a na postanowienie o oddaleniu skargi przysługuje zażalenie (§ 5). Jak wynika z przywołanego powyżej przepisu w ramach skargi na czynności egzekucyjne ocenie podlega prawidłowość dokonywanych czynności od strony formalnoprawnej, które odnoszą się do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego w oparciu o przepisy regulujące sposób i formę dokonania tych czynności. Nie jest możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego, o których mowa w art. 33 u.p.e.a. Skarga na czynność egzekucyjną nie może zatem dotyczyć przypadków, które mogą być przedmiotem zgłoszenia zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a., a w postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do czynności egzekucyjnych dokonanych przez organ egzekucyjny. W tych okolicznościach zasadnie orzekające w sprawie organy dokonały oceny czynności egzekucyjnej dokonanej w prowadzonym w postępowaniu egzekucyjnym, a polegającej na zajęciu świadczenia skarżącego wypłacanego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K.. Zawiadomienie o zajęciu z dnia [...] października 2014 r. zostało skarżącemu prawidłowo doręczone w dniu [...] października 2014 r. W tej samej dacie otrzymał je także Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Organy wskazały przy tym, iż tytuły wykonawcze, na podstawie których prowadzone jest postępowanie egzekucyjne zostały skarżącemu prawidłowo doręczone (nr [...] w dniu [...] lipca 2010 r. i nr [...] w dniu [...] sierpnia 2011 r.). Trafnie przy tym wskazano, iż jednym ze środków egzekucyjnych przewidzianych w art. 1a pkt 12 lit. a) u.p.e.a. w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych jest egzekucja ze świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego, a także z renty socjalnej. Zgodnie z art. 79 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego zobowiązanego, a także z renty socjalnej, zwanych dalej "świadczeniami", przez przesłanie do organu rentowego właściwego do spraw wypłaty zobowiązanemu świadczeń zawiadomienia o zajęciu tej części przysługujących zobowiązanemu świadczeń, która nie jest zwolniona spod egzekucji, na pokrycie egzekwowanych należności pieniężnych wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa organ rentowy, aby nie wypłacał zajętej części świadczenia zobowiązanemu, lecz przekazał ją organowi egzekucyjnemu aż do pełnego pokrycia egzekwowanych należności pieniężnych. Zajęcie świadczeń jest dokonane z chwilą doręczenia organowi rentowemu zawiadomienia o zajęciu i zachowuje moc również w przypadku zmiany organu rentowego właściwego do wypłaty świadczeń (art. 79 § 2u.p.e.a.). Jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu przysługujących mu świadczeń, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, i odpis zawiadomienia przesłanego do organu rentowego, pouczając ponadto zobowiązanego, że nie może odbierać świadczeń poza częścią wolną od zajęcia, ani rozporządzać nimi w żaden inny sposób (art. 79 § 4 pkt 1 u.p.e.a.). Z ustaleń i wywodów orzekających w sprawie organów wynika, iż wszystkie obowiązki organ egzekucyjny wypełnił prawidłowo, a ustalenia te znajdują potwierdzenie w dołączonych do akt sądowych aktach egzekucyjnych. Brak jest zatem podstaw do zakwestionowania zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia. Zauważyć jednocześnie należy, iż skarżący w istocie nie wskazuje na dokonanie powyższych czynności przez organ egzekucyjny w sposób sprzeczny z art. 1a pkt 12 lit. a) i art. 79 u.p.e.a., zaś argumentacja wskazywana jako uzasadnienie skargi zmierza do podważenia istnienia obowiązku, co zostało objęte art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. i może stanowić zarzut egzekucyjny. Jednocześnie, jak już wskazano wyżej argumentacja taka nie może być skuteczna w przypadku skargi na czynności egzekucyjne. Ubocznie zauważyć należy, iż jak wynika z akt podatkowych zarzut z art. 33 pkt 1 u.p.e.a. (jednostka redakcyjna aktualna do dnia 21 listopada 2013 r.) był przez skarżącego zgłaszany w 2011 r. i stanowił przedmiot rozpoznania właściwych organów. Z tych względów, nie dopatrując się podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił, orzekając jak w wyroku.