V SA/Wa 2609/22
WyrokWSA w Warszawie2023-07-28
Skład orzekający: Bożena Zwolenik, Monika Kramek, Adrianna Elżbieta Grzymska-Truksa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za niezłożenie w terminie sprawozdania kwartalnego podmiotu sprowadzającego biokomponenty może zostać odstąpiona lub złagodzona w przypadku trudnej sytuacji finansowej i organizacyjnej spółki, lub w związku z kontrolą celno-skarbową?Ratio decidendi
Sąd uznał, że trudna sytuacja finansowa i organizacyjna spółki, a także kontrole celno-skarbowe, nie stanowią okoliczności wyłączających odpowiedzialność ani nie są siłą wyższą uzasadniającą odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej za niezłożenie w terminie sprawozdania kwartalnego. Kara w wysokości 5000 zł jest obligatoryjna i nie podlega uznaniu ani miarkowaniu przez organ.Stan faktyczny
Spółka z o.o. została ukarana karą pieniężną w wysokości 5000 zł za niezłożenie w terminie sprawozdania kwartalnego za drugi kwartał 2021 r. dotyczącego sprowadzanych biokomponentów. Spółka odwołała się od decyzji, argumentując, że trudna sytuacja finansowa i organizacyjna, a także kontrole celno-skarbowe, uniemożliwiły jej terminowe złożenie dokumentów. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę do WSA, podtrzymując swoje zarzuty dotyczące naruszenia przepisów KPA i braku zastosowania instytucji odstąpienia od kary.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Sędzia WSA - Monika Kramek, Asesor WSA - Adrianna Elżbieta Grzymska-Truksa (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 sierpnia 2022 r. nr DNI.oze.690.13.2022 w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej oddala skargę.
Pismem z dnia 30 września 2022 r. [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej również; "Strona" lub "Skarżący") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję wydaną przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dalej: "Minister" lub "Organ") z dnia 25 sierpnia 2022 r. utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa (dalej: "Dyrektor"), na mocy której Dyrektor wymierzył Spółce karę pieniężną w wysokości 5 000 zł z tytułu naruszenia polegającego na nieprzekazaniu w terminie sprawozdania kwartalnego podmiotu sprowadzającego za drugi kwartał 2021 r.
Zaskarżona decyzja, zgodnie z jej treścią, została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
W dniu 20 lipca 2016 r. Prezes Agencji Rynku Rolnego działając jako organ rejestrowy wskazany w art. 12a ust. 3 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o biokomponentach i biopaliwach ciekłych (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 403 ze zm., dalej "ustawa BIO"), wpisał do rejestru podmiotów sprowadzających przedsiębiorstwo [...] sp. z o.o. z siedzibą w W., pod numerem [...] . Na podstawie wpisu Spółka została uprawniona do wykonywania działalności gospodarczej w zakresie importu lub nabycia wewnątrzwspólnotowego biokomponentów: estru oraz czystego oleju roślinnego, dokonywanego samodzielnie lub za pośrednictwem innego podmiotu, a następnie rozporządzania nimi przez dokonanie jakiejkolwiek czynności prawnej lub faktycznej skutkującej trwałym wyzbyciem się tych biokomponentów.
Na mocy art. 28 w związku z art. 46 ust. 2 ustawy z dnia 10 lutego 2017 r. przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Ośrodku Wsparcia Rolnictwa (Dz. U. z 2017 r. poz. 624, z późn. zm.) Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa z dniem 1 września 2017 r. z mocy prawa wstąpił w ogół praw i obowiązków zniesionej Agencji Rynku Rolnego.
Zgodnie z art. 30 ust. 1b ustawy BIO, Spółka była zobowiązana przekazać Dyrektorowi sprawozdanie kwartalne podmiotu sprowadzającego za drugi kwartał w terminie do 45 dni po zakończeniu kwartału. W przypadku gdy podmiot sprowadzający nie dokonał ww. czynności w danym kwartale, na mocy art. 30 ust. 2e ustawy BIO, jest obowiązany do przekazania, w terminie do 45 dni po zakończeniu kwartału Dyrektorowi oświadczenia o niewykonaniu tych czynności.
W związku z tym, że w ww. terminie do KOWR nie wpłynęło przedmiotowe sprawozdanie kwartalne lub oświadczenie Spółki, Dyrektor pismem z dnia 26 stycznia 2022 r. zawiadomił Spółkę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie wydania decyzji o wymierzeniu kary pieniężnej za naruszenie polegające na niezłożeniu w terminie sprawozdania kwartalnego podmiotu sprowadzającego, o którym mowa w art. 30 ust. 1b ustawy BIO, albo oświadczenia, o którym mowa w art. 30 ust. 2e ustawy BIO, za drugi kwartał 2021 r. Niezależnie od powyższego, zgodnie z art. 15 zzzzzn 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021 r. poz. 2095, z późn. zm.) Dyrektor wyznaczył Spółce trzydziestodniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu w zakresie przekazania sprawozdania albo oświadczenia kwartalnego podmiotu sprowadzającego. Dyrektor pouczył Spółkę, że wniosek o przywrócenie terminu wraz z uprawdopodobnieniem braku zawinienia w uchybieniu terminu albo stanowisko Spółki w przedmiotowej sprawie należy przesłać w terminie 30 dni od dnia doręczenia niniejszego postanowienia. Spółka nie skorzystała z możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu oraz zajęcia stanowiska w przedmiotowej sprawie.
Pismem z dnia 24 marca 2022 r. Dyrektor zawiadomił Spółkę o zakończeniu postępowania dowodowego oraz pouczył o przysługującym jej uprawnieniu przedstawienia swojego stanowiska w sprawie, z czego Spółka również nie skorzystała.
W dniu 2 maja 2022 r. do KOWR wpłynęło zaległe sprawozdanie kwartalne podmiotu sprowadzającego za drugi kwartał 2021 r.
W dniu 31 maja 2022 r. Dyrektor wydał decyzję o wymierzeniu Spółce, na podstawie art. 33 ust. 1 pkt 8, ust. 2 oraz ust. 9 pkt 1 ustawy BIO, kary pieniężnej w kwocie 5 000 zł, uzasadniając, że Spółka dopuściła się naruszenia polegającego na niezłożeniu Dyrektorowi sprawozdania kwartalnego podmiotu sprowadzającego, o którym mowa w art. 30 ust. 1b ustawy BIO, za drugi kwartał 2021 r.
Od decyzji Dyrektora Skarżący w dniu 21 czerwca 2022 r. złożył odwołanie do Ministra zarzucając naruszenie:
1) - art. 7 oraz art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.; zwanej dalej: "kpa"), poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności w zakresie zbadania czy w niniejszej sprawie znajdują zastosowanie przewidziane w dziale IV kpa instytucje odstąpienia od wymierzenia kary lub okoliczności wyłączające odpowiedzialność za naruszenie prawa i w konsekwencji naruszenie; - art. 189e kpa, poprzez nieuzasadnione odstąpienie od jego zastosowania, tj. niedostrzeżenie, że do naruszenia prawa doszło wskutek działania siły wyższej, tj. bardzo złej sytuacji finansowej oraz organizacyjnej Spółki zaistniałej na skutek bezprawnego działania organu podatkowego; - art. 189f kpa, poprzez nieuzasadnione odstąpienie od jego zastosowania, tj. poprzez odmowę odstąpienia od wymierzenia kary w niniejszej sprawie i poprzestaniu na pouczeniu strony.[pic]
Skarżący w odwołaniu wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora w całości oraz umorzenie postępowania.
Po rozpatrzeniu odwołania Spółki Minister decyzją z dnia 25 sierpnia 2022 r. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora.
W uzasadnieniu decyzji Minister – po przywołaniu znajdujących w sprawie przepisów prawa - wskazał, że z akt sprawy wynika, że Spółka jako podmiot sprowadzający nie przekazała w terminie sprawozdania podmiotu sprowadzającego lub oświadczenia do czego była zobowiązana na podstawie przepisów ustawy BIO. Przedmiotowy dokument należało przekazać do organu rejestrowego do dnia 14 sierpnia 2021 r., czego Spółka nie dokonała, a więc jednoznacznie nie został dochowany termin wynikający z ustawy BIO. Konsekwencją uchybieniu terminu jest kara pieniężna w wysokości 5 000 zł, którą Dyrektor Generalny KOWR nałożył decyzją z dnia 31 maja 2022 r.
W ocenie Ministra istniały realne możliwości wykonania w terminie zobowiązania ciążącego na podmiocie sprowadzającym. Spółka jako profesjonalny podmiot powinna wykonywać zadania z zachowaniem szczególnej staranności i znajomości obowiązujących przepisów prawa. Przekazanie sprawozdania przez Spółkę, która dysponuje pełną informacją w tym zakresie, nie wymaga nadmiernych czynności, których wykonanie uzasadniałoby zwłokę w realizacji tego obowiązku. Z tego względu nie ulega wątpliwości, że w rozpatrywanej sprawie doszło do naruszenia przepisu art. 30 ust. 1b ustawy BIO sankcjonowanego wymierzeniem kary pieniężnej. Kara ta jest wymierzana na podstawie art. 33 ust. 1 pkt 8, ust. 2 oraz ust. 9 pkt 1 ustawy BIO, a jej wysokość jest stała. Nie ma w tej sytuacji zastosowania instytucja uznania administracyjnego. Nie ma też możliwości miarkowania kary. W omawianej sprawie nie ma zastosowania art. 189f par. 1 pkt 1 kpa, zgodnie z którym organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa.
Minister wskazał, że Spółka nie przekazała w terminie wymaganych dokumentów, co nie pozostawało bez wpływu na prace i obowiązki sprawozdawcze Dyrektora, a zatem nie można uznać naruszenia prawa przez Spółkę za znikome. Minister zaznaczył, że informacje przekazywane przez podmioty sprowadzające w sprawozdaniach kwartalnych są wykorzystywane w dalszych pracach kontrolnych i statystycznych Dyrektora, którego przepisy ustawy BIO zobowiązują do sporządzania, na podstawie sprawozdań kwartalnych, zbiorczego raportu kwartalnego dotyczącego rynku biokomponentów. Raport ten jest następnie przekazywany do innych organów administracji państwowej, odpowiedzialnych za monitorowanie funkcjonowania rynku biokomponentów, a także podejmowanie decyzji w zakresie koniecznych rozwiązań legislacyjnych. Informacje te przyczyniają się również do wykonywanej przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki kontroli realizacji Narodowego Celu Wskaźnikowego. Zdaniem Ministra nie ma tutaj znaczenia czy podmiot w określonym terminie dokonywał transakcji czy też były to wartości "zerowe". Spółka, prowadząc działalność gospodarczą w zakresie nabycia wewnątrzwspólnotowego biokomponentów od lipca 2016 r., była świadoma ciążącego na niej obowiązku dostarczania kwartalnych sprawozdań. Powołując się na poglądy orzecznictwa Minister stwierdził, że przedsiębiorca zobligowany jest do wypełniania obowiązków, wynikających z obowiązujących przepisów prawa, a także powinien być również świadomy następstw, jakie wiążą się z uchybieniem tym obowiązkom, jak też, że wyjaśnienia Spółki wskazują, że niezłożenie sprawozdania wynika z nieobecności osób odpowiedzialnych za dokumentację sprawozdawczą oraz problemów Spółki finansowych jak i organizacyjnych, co znacznie utrudnia płynne działanie Spółki uniemożliwiając wywiązywanie się z zobowiązań. W ocenie organu sytuacje te nie stanowią okoliczności, które wyłączałyby jej odpowiedzialność. Sytuacje takie powinny być uwzględnione w ramach prowadzenia działalności gospodarczej i profesjonalny podmiot powinien zabezpieczyć działanie Spółki w taki sposób, aby nie dopuścić do niewywiązywania się ze swoich obowiązków.
Organ wskazał, że nie znajduje uzasadnienia do zastosowania art. 189f kpa. W świetle wyżej wymienionych okoliczności waga naruszenia nie była znikoma, a Spółka wywiązała się z obowiązku ustawowego dopiero po wszczęciu postępowania przez organ. Dodatkowo organ zwrócił uwagę, że Spółka w trakcie prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie, o którym mowa w postępowaniu, dopuściła się już niedopełnienia obowiązku sprawozdawczego w poprzednich okresach, co skutkowało nałożeniem kary pieniężnej. Tym bardziej, w niniejszym przypadku, odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej nie dawałoby gwarancji respektowania obowiązków w przyszłości.
Minister nie zgodził się z zarzutem naruszenia art. 189e kpa, gdyż działania administracji skarbowej nie stanowią działania siły wyższej. Zgodnie z piśmiennictwem siła wyższa jest zdarzeniem o charakterze przypadkowym lub naturalnym (żywiołowym), nie do uniknięcia, takim, nad którym człowiek nie panuje. Należą do nich zwłaszcza zdarzenia o charakterze katastrofalnych działań przyrody i zdarzenia nadzwyczajne w postaci zaburzeń życia zbiorowego, jak wojna, zamieszki krajowe. Siłę wyższą należy rozumieć jako zdarzenia i okoliczności, których strona nie mogła przewidzieć lub których nie mogła przezwyciężyć.
W ocenie Ministra rozstrzygnięcie Dyrektora o nałożeniu kary pieniężnej wynika z przepisów prawa, zostało wydane po przeprowadzeniu postępowania dowodowego i nie miało miejsca naruszenie art. 7 i 77 kpa.
W powołanej na wstępie skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra z dnia 25 sierpnia 2022 r. Skarżący wniósł o jej uchylenie w całości, jak również o uchylenie w całości poprzedzającej ją decyzji Dyrektora, a także o zwrot kosztów postępowania sądowego, zarzucając naruszenie:
- art. 7 oraz art. 77 kpa, poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w szczególności w zakresie zbadania, czy w niniejszej sprawie zastosowanie znajdują przewidziane w dziale IVA kpa instytucje odstąpienia od wymierzenia kary lub okoliczności wyłączające odpowiedzialność za naruszenia prawa i w konsekwencji naruszenie,
- art. 189e kpa poprzez nieuzasadnione odstąpienie od jego zastosowania, tj. niedostrzeżenie, że do naruszenia prawa doszło wskutek działania sity wyższej, tj. bardzo złej sytuacji finansowej oraz organizacyjnej Spółki zaistniałej na skutek bezprawnego działania organu podatkowego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Wyjaśnić na wstępie należy, że zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2022 r. poz. 2472 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji nie naruszył prawa.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm. – dalej "p.p.s.a.) stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Powyższa kontrola dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego aktu administracyjnego, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi może nastąpić również poprzez stwierdzenie nieważności decyzji lub postanowienia – w wypadku ustalenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. lub w innych przepisach, np. w art. 247 § 1 O.p. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Rozstrzygnięcie sądu nie wymaga w tym wypadku wcześniejszego ustalenia, że ujawniona wada miała wpływ na wynik sprawy. Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z zaś, że sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Sąd rozpoznając skargę korzysta ze wszystkich dowodów zebranych w toku postępowania administracyjnego, gdyż rozpoznaje sprawę na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.). Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, sprawując kontrolę w oparciu o kryterium zgodności z prawem sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy administracyjnej, biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania ocenianego postanowienia, nie uwzględniając okoliczności, które zaistniały w okresie późniejszym (por. - wyrok WSA w Krakowie z 6 września 2022 r., II SA/Kr 750/22). Przy tym, zgodnie z art. 135 p.p.s.a, sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu, skarga w rozpoznawanej sprawie jest niezasadna, a zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Istota sporu w rozpoznawanej sprawie dotyczy tego, czy na Skarżącego zasadnie nałożono karę pieniężną w kwocie 5 000 zł z uwagi na niezłożenie Dyrektorowi sprawozdania kwartalnego (za drugi kwartał 2021 r.) podmiotu sprowadzającego w terminie, o którym mowa w art. 30 ust. 1b ustawy BIO.
Zdaniem Skarżącego w rozpatrywanej sprawie nie zaistniały przesłanki do nałożenia na Niego wymienionej kary, Minister z kolei zajął stanowisko, że w sprawie wystąpiły przesłanki uzasadniające nałożenie na Skarżącego wskazanej kary.
Mając na uwadze tak zakreśloną istotę sporu rację w nim należy przyznać Ministrowi. Przypomnieć też należy na wstępie jego ramy prawne.
Zgodnie z art. 30 ust. 1b ustawy BIO, podmioty, które w danym kwartale dokonały samodzielnie lub za pośrednictwem innego podmiotu importu lub nabycia wewnątrzwspólnotowego biokomponentów, w tym biokomponentów zawartych w paliwach, lub dokonały rozporządzenia tymi biokomponentami lub zużyły je na potrzeby własne, są obowiązane do przekazywania, w terminie do 45 dni po zakończeniu kwartału, sprawozdań kwartalnych sporządzonych na podstawie faktur VAT lub innych dokumentów zawierających informacje dotyczące:
1) ilości i rodzajów importowanych lub nabytych wewnątrzwspólnotowo biokomponentów;
2) dostawców poszczególnych rodzajów biokomponentów;
3) ilości i rodzajów biokomponentów rozporządzonych przez dokonanie jakiejkolwiek czynności prawnej lub faktycznej skutkującej trwałym wyzbyciem się tych biokomponentów, w podziale na biokomponenty spełniające i niespełniające kryteriów zrównoważonego rozwoju dotyczących uprawy surowców rolniczych,
4) kraju pochodzenia surowców rolniczych i surowców rolniczych zużytych do wytworzenia biomasy, spełniających kryteria zrównoważonego rozwoju, wykorzystanych do produkcji importowanych lub nabytych wewnątrzwspólnotowo biokomponentów,
5) kraju wytworzenia odpadów lub pozostałości, wykorzystanych do produkcji importowanych lub nabytych wewnątrzwspólnotowo biokomponentów.
W przypadku gdy podmiot sprowadzający nie dokonał ww. czynności w danym kwartale, na mocy art. 30 ust. 2e ustawy BIO, jest obowiązany do przekazania, w terminie do 45 dni po zakończeniu kwartału, Dyrektorowi oświadczenia o niewykonaniu tych czynności.
Zgodnie z art. 33 ust. 1 pkt 8 ustawy BIO karze pieniężnej podlega ten, kto nie złożył w terminie Dyrektorowi Generalnemu Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa sprawozdania kwartalnego, o którym mowa w art. 30 ust. 1, 1b lub 2b, lub oświadczenia, o którym mowa w art. 30 ust. 2e, lub podał w tym sprawozdaniu lub oświadczeniu nieprawdziwe dane.
Zgodnie z art. 33 ust. 2 ustawy o BIO w przypadkach wymienionych w ust. 1 pkt 1-2b, 3a, 4a, 8-8b i 8d-8f kara pieniężna, o której mowa w ust. 1, wynosi 5000 zł.
Zgodnie z art. 33 ust. 9 pkt 1 karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, wymierza, w drodze decyzji administracyjnej w zakresie pkt 1-2, 3-3b, 8, 8b, 8f i 9 - Dyrektor Generalny Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa.
Skarżący w skardze zarzuca, że doszło do naruszenia art. 7 oraz art. 77 kpa, poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w szczególności w zakresie zbadania, czy w niniejszej sprawie zastosowanie znajdują przewidziane w dziale IVA kpa instytucje odstąpienia od wymierzenia kary lub okoliczności wyłączające odpowiedzialność za naruszenia prawa i w konsekwencji naruszenie art. 189e kpa poprzez nieuzasadnione odstąpienie od jego zastosowania, tj. niedostrzeżenie, że do naruszenia prawa doszło wskutek działania sity wyższej, tj. bardzo złej sytuacji finansowej oraz organizacyjnej Spółki zaistniałej na skutek bezprawnego działania organu podatkowego.
Zdaniem Sądu zarzuty skargi nie są zasadne. Poza sporem w sprawie jest, że Skarżący, jako podmiot sprowadzający, nie wywiązał się z ciążącego na Nim ustawowego obowiązku złożenia w przewidzianym ustawą terminie, czyli do dnia 14 sierpnia 2021 r., sprawozdania podmiotu sprowadzającego lub oświadczenia. Skarżący uzasadnia swoje zaniechanie z jednej strony okolicznością, że był zarówno w złej sytuacji organizacyjnej jak i finansowej. W odwołaniu Spółka podniosła, że powodem niezłożenia powyższej dokumentacji w terminie były okoliczności niezależne od Spółki, zarówno finansowe jak i organizacyjne, związane z nieobecnością osób odpowiedzialnych w Spółce za dokumentację związaną z realizacją obowiązków wynikających z wpisu do rejestru podmiotów sprowadzających (str. 2 odwołania). W skardze zaś powołała się na to, że był to czas związany się z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2, co nie ominęło Spółki, która w związku ze złą kondycją finansową była zmuszona do zaprzestania działalności gospodarczej i reedukacji zatrudnienia, a ponadto musiała przeorganizować tryb pracy osób zatrudnionych ze względu na ich bezpieczeństwo zdrowotne, co poskutkowało niezłożeniem w terminie stosownych dokumentów. Z drugiej strony Skarżący w skardze podnosi, że organ stwierdza, iż trwające kontrole celno-skarbowe nie podlegają przesłance siły wyższej, mimo tego, iż sam wskazał, że pod pojęciem siły wyższej mieszczą się zdarzenia oraz okoliczności, których strona nie mogła przezwyciężyć. Według Skarżącego kontrola celno-skarbowa jest okolicznością, którą w sytuacji Spółki nie można było przezwyciężyć — organy zajęły liczną ilość dokumentacji, która była potrzebna by przedstawić Dyrektorowi rzetelne i wiarygodne informacje. Spółka zaznacza przy tym, że nie ma takich uprawnień, które pozwoliłyby na zatrzymanie zaistniałych zdarzeń czy działań organów skarbowych. Znajduje się ona w pozycji, w której jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą musi się podporządkować, w celu uwiarygodnienia prawidłowości swoich działań w zakresie prowadzonej działalności. Działania te również utrudniły przedkładanie Prezesowi URE niezbędnych dokumentów. Powoływaną przez Skarżącego argumentację trudno uznać za uzasadniającą niezłożenie wymaganego sprawozdania ze znacznym, dziewięciomiesięcznym, uchybieniem terminowi. Minister słusznie zwraca uwagę, że Spółka jako profesjonalny podmiot powinna wykonywać zadania z zachowaniem szczególnej staranności i znajomości obowiązujących przepisów prawa. Przekazanie sprawozdania przez Spółkę, która dysponuje pełną informacją w tym zakresie, nie wymaga nadmiernych czynności, których wykonanie uzasadniałoby zwłokę w realizacji tego obowiązku, szczególnie, że – jak sama Spółka wskazuje w skardze – zaprzestała już działalności gospodarczej, a wszelkie składane dokumenty stosownym organom (również tut. Organowi), wskazywały już wartości "zerowe". Skoro składane przez Spółkę dokumenty wskazywały wartości "zerowe" z uwagi na zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej, to ich sporządzenie nie wymagało szczególnego nakładu sił i środków, szczególnie, że Spółka sporządzała takiego typu sprawozdania już wcześniej (Spółka już dniu 20 lipca 2016 r. została wpisana przez Prezesa Agencji Rynku Rolnego do rejestru podmiotów sprowadzających). Podkreślić należy, że odpowiedzialność za prowadzenie spraw spółki kapitałowej prawa handlowego, jaką jest Spółka skarżąca, spoczywa na jej zarządzie. Z akt sprawy nie wynika, aby Spółka skarżąca w dacie upływu terminu do złożenia omawianego sprawozdania był pozbawiona zarządu. Istniał zatem w Spółce organ nie tylko odpowiedzialny za jej działania, ale też mający bezpośredni wpływ na nie. Sposób organizacji pracy Spółki jest jej wewnętrzną sprawą i niewątpliwie nie jest zdarzeniem losowym, czy też siłą wyższą, jego zmiana czy też reorganizacja oraz redukcja zatrudnienia. Istotnym bowiem jest to, co należy podkreślić, że w Spółce cały czas funkcjonował jej zarząd, który mógł omawiane sprawozdanie sporządzić i przekazać w terminie do właściwego organu, szczególnie, że zostało ono w taki właśnie sposób sporządzone i przekazane do organu, z tym, że z uchybieniem terminowi – na dokumencie znajduje się podpis osoby uprawnionej do reprezentowania podmiotu sprowadzającego Prezesa Zarządu A.A. (k-18 akt admin.). Zatem zaniechanie w złożeniu sprawozdania kwartalnego wynikało z braku należytej staranności w prowadzeniu spraw Spółki przez jej zarząd, co doprowadziło do tego, że - jak wskazuje Spółka w odwołaniu (str. 3) – omyłkowo nie złożyła niniejszego sprawozdania kwartalnego w terminie. Również powoływana okoliczność kontroli celno-skarbowej nie jest okolicznością, która nosi cechy zdarzenia o charakterze siły wyższej. Wskazywana kontrola wynika z powszechnie obowiązujących przepisów prawa, zaś podnoszona w skardze bezprawność bliżej niedookreślonego organu podatkowego, bez wskazania dowodów ją potwierdzających, jest gołosłowna. W tym miejscu Sąd stwierdza, że analiza przedłożonych akt administracyjnych wskazuje, że całość powoływanej przez Skarżącego argumentacji nie została poparta wskazaniem, czy też przedłożeniem w toku postępowania administracyjnego jakichkolwiek dowodów na jej poparcie, pomimo, że Skarżący był w nim reprezentowany przez fachowego pełnomocnika.
Odnosząc się dalej do zarzutów i argumentacji skargi stwierdzić należy, że nie jest możliwym naruszenie art. 7 oraz art. 77 kpa, poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w szczególności w zakresie zbadania, czy w niniejszej sprawie zastosowanie znajdują przewidziane w dziale IVA kpa instytucje odstąpienia od wymierzenia kary lub okoliczności wyłączające odpowiedzialność za naruszenia prawa, bowiem zbadanie zastosowania przepisów prawa w danej, konkretnie rozpatrywanej sprawie, nie jest elementem wyjaśniania stanu faktycznego. W efekcie, wbrew twierdzeniom skargi, poprzez takie działanie organu nie mogło dojść do naruszenia art. 189e kpa poprzez nieuzasadnione odstąpienie od jego zastosowania. Ponadto zarzut ten jest też o tyle nietrafny, że mając na uwadze, iż zgodnie z art. 189e kpa w przypadku gdy do naruszenia prawa doszło wskutek działania siły wyższej, strona nie podlega ukaraniu, stwierdzić należy, że jak już wcześniej wywiedziono, w sprawie nie doszło sytuacji, w której działała siła wyższa, która uniemożliwiła Spółce terminowe złożenie sprawozdania.
Sąd wskazuje przy tym, iż wymierzenie kary, we wskazanej w ustawie kwocie, za niezłożenie w terminie sprawozdanie kwartalnego jest obowiązkiem organu. Budowa normy prawnej – użycie przez prawodawcę zwrotu "Karze pieniężnej podlega ten, kto (...)" oraz "W przypadkach wymienionych (...) kara pieniężna, o której mowa w ust. 1, wynosi 5000 zł" – świadczą o obowiązku organu nałożenia kary w ściśle wskazanej w ustawie wysokości, bez pozostawienia organowi jakiegokolwiek tzw. luzu decyzyjnego w tym zakresie. Gdyby było odmiennie i omawiana norma prawna oparta byłaby na konstrukcji tzw. uznania administracyjnego, prawodawca posłużyłby się konstrukcją "organ może nałożyć karę", zaś gdyby wysokość mogła być miarkowana, to ustawodawca dałby temu wyraz poprzez wskazanie kwoty 5000 zł, jako górnej granicy kary. W niniejszej sprawie zatem organ miał obowiązek nałożenia kary w ściśle określonej, sztywnej i niezmiennej wysokości 5000 zł (odnośnie charakteru kary – por., przykładowo, wyrok Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 18 listopada 2021 r., XVII AmE 145/19, źródło: Lex nr 3306499).
W ocenie Sądu wydanie zaskarżonej decyzji zostało poprzedzone przeprowadzeniem postępowania administracyjnego bez naruszenia przepisów prawa je normujących, przy czynnym udziale Skarżącego (pismo Dyrektora z 24 marca 2022 r., k-10-14 akt admin.). Zaskarżona decyzja spełnia zaś wymogi art. 107 par. 1 i 3 kpa.
Sąd zwraca przy tym uwagę, że podnoszona przez Spółkę w skardze argumentacja mogła by być przedmiotem analizy i badania przesłanek do przywrócenia terminu do złożenia sprawozdania na podstawie przepisów szczególnych, dotyczących panującego wówczas stanu epidemii COVID-19. Zgodnie z aktami sprawy przedłożonymi Sądowi (k-1-8 akt admin.), w związku z tym, że w ustawową przewidzianym terminie do KOWR nie wpłynęło przedmiotowe sprawozdanie kwartalne lub oświadczenie Spółki, Dyrektor pismem z dnia 26 stycznia 2022 r. zawiadomił Spółkę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie wydania decyzji o wymierzeniu kary pieniężnej za naruszenie polegające na niezłożeniu w terminie sprawozdania kwartalnego podmiotu sprowadzającego, o którym mowa w art. 30 ust. 1b ustawy BIO, albo oświadczenia, o którym mowa w art. 30 ust. 2e ustawy BIO, za drugi kwartał 2021 r. Niezależnie od powyższego, zgodnie z art. 15 zzzzzn 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021 r. poz. 2095, z późn. zm.) Dyrektor wyznaczył Spółce trzydziestodniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu w zakresie przekazania sprawozdania albo oświadczenia kwartalnego podmiotu sprowadzającego. Dyrektor pouczył Spółkę, że wniosek o przywrócenie terminu wraz z uprawdopodobnieniem braku zawinienia w uchybieniu terminu albo stanowisko Spółki w przedmiotowej sprawie należy przesłać w terminie 30 dni od dnia doręczenia niniejszego postanowienia. Zbadanie w sprawie występowania przesłanek do przywrócenia terminu do złożenia sprawozdania wymagało jednak złożenia przez Spółkę w tym celu wniosku w ściśle określonym terminie. Spółka nie skorzystała jednak z możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu oraz zajęcia stanowiska w przedmiotowej sprawie.
Z tych wszystkich względów, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku o oddaleniu skargi.
Sąd wyjaśnia równocześnie, że przywoływane orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl (chyba, że wskazano inne źródło).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło