V SA/Wa 2610/10

PostanowienieWSA w Warszawie2010-12-22

Skład orzekający: Tomasz Zawiślak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych na podstawie wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Wnioskodawca, wykazując niski dochód, brak oszczędności i wysokie obciążenia finansowe, spełnił przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Stan faktyczny
B. M. złożył skargę na decyzję Ministra Finansów dotyczącą odmowy umorzenia należności pieniężnych i postępowania administracyjnego oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawca wykazał, że utrzymuje się z emerytury w wysokości około 1090 zł miesięcznie, nie posiada oszczędności ani wartościowych przedmiotów, a jego miesięczne wydatki na podstawowe potrzeby są wysokie. W związku z niewystarczającymi informacjami został wezwany do uzupełnienia dokumentów, co uczynił, przedstawiając dodatkowe dowody i wyjaśnienia.
Rozstrzygnięcie
Przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Tomasz Zawiślak Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi B. M. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] września 2010 r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o odmowie umorzenia należności pieniężnych oraz umorzenia postępowania administracyjnego; postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. B. M. wnosząc skargę na decyzję Ministra Finansów z [...] września 2010r. wystąpił z wnioskiem (uzupełnionym na urzędowym formularzu PPF z 23 listopada 2010r.) o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawca wskazał, iż samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, nie posiada nieruchomości, zasobów pieniężnych, oszczędności i przedmiotów wartościowych. Wyjaśnił, iż utrzymuje się z emerytury, która po potrąceniu kwoty 468,30 złotych z tytułu prowadzonego postępowania egzekucyjnego, wynosi 1.090,31 złotych. Oświadczył, iż miesięcznie ponosi następujące wydatki: leki – 150 złotych, woda - 100 złotych, energia elektryczna – 200 złotych, środki higieny – 70 złotych, komunikacja – 30 złotych, prasa – 40 złotych. Ponadto wskazał, iż ma 73 lata i jest inwalidą II grupy wymagającym częściowej opieki. W związku z tym, iż złożone oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy, zarządzeniem z 29 września 2010 r. wezwano skarżącego do udzielenia dodatkowych informacji oraz złożenia określonych dokumentów w terminie 7 dni pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. . W odpowiedzi na powyższe, skarżący złożył pismo procesowe z 13 grudnia 2010r. w którym podał, iż samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, mieszka u rodziny, która nieodpłatnie udostępniła mu pokój o powierzchni 20 m2. Oświadczył, iż po opłaceniu stałych miesięcznych rachunków na utrzymanie pozostaje mu kwota 483 złotych. Wyjaśnił, iż posiada rachunek bankowy, obecnie ze stanem wysokości 27,74 złotych. Dodatkowo wskazał, iż nie posiada oszczędności pieniężnych, przedmiotów wartościowych oraz wyjaśnił, iż na temat finansów żony nic nie wie, gdyż prowadzi ona odrębne gospodarstwo domowe. Do pisma m.in. załączył dowody potwierdzające ponoszone wydatki, umowę o wyłącznie wspólności ustawowej, potwierdzenie salda na rachunku bankowym, zaświadczenie o wysokości emerytury. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Prawo pomocy stanowi wyjątek od zasady ponoszenia przez stronę kosztów związanych z jej udziałem w postępowaniu sądowym i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)). Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Zasadność wniosku skarżącego rozpatrzono zatem w dwóch aspektach, tj. z jednej strony uwzględniono wysokość obciążeń finansowych, jakie będzie on zobowiązany ponieść w postępowaniu, z drugiej zaś strony jego możliwości finansowe. Biorąc pod uwagę znajdujące się w aktach sprawy oświadczenie o stanie majątkowym i porównując je z obciążeniem wynikającym z obowiązkiem uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 200 złotych oraz innych mogących powstać w przyszłości kosztów sądowych należało uznać, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do udzielenia wnioskodawcy prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Mając powyższe na uwadze oraz fakt, iż skarżący utrzymuje się z dochodów ze świadczenia emerytalnego w wysokości 1090 złotych należało uznać, iż skarżący wykazał, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Wskazany dochód, po uwzględnieniu kosztów związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego pozwala wyłącznie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych skarżącego. W przytoczonych okolicznościach skarżący nie jest w stanie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ponieść kosztów sądowych. Ponadto przy rozpoznawaniu wniosku wzięto pod uwagę, iż skarżący nie posiada oszczędności pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło