V SA/Wa 2614/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabella Janson po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2012r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z 5 kwietnia 2012r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi H. S. [...] sp. z o. o. z siedzibą w K. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] października 2011r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek oraz rozłożenia na raty zapłaty zaległości obowiązkowych wpłat p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowieniem z 5 kwietnia 2012r. referendarz sądowy odmówił spółce H. S. [...] sp. z o. o. z siedzibą w K. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Referendarz sądowy oparł się na treści złożonego formularza urzędowego "PPPr." oraz podkreślił, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy została rozpatrzona w dwóch aspektach, z jednej strony uwzględniono wysokość obciążeń finansowych, jakie będzie zmuszona ponieść zobowiązana w postępowaniu, z drugiej strony jej realne możliwości majątkowe i finansowe. Ważnym podkreślenia, co wynika z treści postanowienia jest fakt, że spółka jest przedsiębiorcą mającym status osoby prawnej, prowadzącym działalność gospodarczą w dużych rozmiarach i posiadającym zarówno majątek znacznej wartości, jak i środki finansowe zgromadzone na rachunku bankowym. Spółka, jak wskazał autor postanowienia zatrudnia pracowników, nie jest wobec niej prowadzone postępowanie układowe, upadłościowe bądź naprawcze. Zatem uiszczenie brakującej kwoty wpisu w żaden sposób nie może doprowadzić do wniosku, że skarżąca nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Zdaniem rozpoznającego wniosek, skarżąca spółka winna w procedurze planowania wydatków, uwzględnić potrzebę gromadzenia środków na prowadzenie postępowań sądowych i liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów na ten cel. Z tak przyjętym rozstrzygnięciem w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie zgodził się Prezes Zarządu reprezentujący spółkę, który złożył sprzeciw na postanowienie referendarskie z 5 kwietnia 2012r. oraz wniósł o przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Autor sprzeciwu wskazał na fakt, że nie ma możliwości zabezpieczenia środków na postępowanie sądowe. Zaznaczył, iż na przedsiębiorcy ciąży przede wszystkim obowiązek zapłaty wynagrodzenia i zaliczek na podatek od wynagrodzeń pracowniczych. Składający sprzeciw podkreślił, iż niewielkie opóźnienie w zapłacie wynagrodzeń skutkuje ukaraniem osoby odpowiedzialnej, łącznie ze skierowaniem sprawy do właściwego Sądu. W momencie, jak podkreślił autor sprzeciwu otrzymania wezwania do opłaty sądowej gromadził środki na najbliższą wypłatę wynagrodzeń, zatem nie może pozbawić się środków, których nie posiada w wystarczającej ilości. Zarządzeniem Sądu z 11 maja 2012r. spółka została wezwana do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie aktualnego zestawienia środków trwałych Spółki, odpisu zeznania podatkowego CIT 8 za ostatni rok obrotowy, dokumentów potwierdzających stan zatrudnienia w Spółce, wyciągów i wykazów z posiadanych przez Spółkę rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich trzech miesięcy oraz ostatniego sprawozdania finansowego spółki. W odpowiedzi na wezwanie Sądu pismem z 15 czerwca 2012r. skarżąca spółka reprezentowana przez Prezesa Zarządu nadesłała aktualne zestawienie środków trwałych, odpis zeznania podatkowego CIT 8 za rok 2011 oraz ostatnie sprawozdanie finansowe spółki. Jednocześnie w treści pisma, jej autor wskazał, że w spółce na umowę o pracę jest zatrudnionych 16 pracowników. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wniosek złożony przez skarżącą spółkę nie został uwzględniony. Wniesienie sprzeciwu na postanowienie referendarza sądowego skutkuje tym, iż straciło ono moc, a wniosek spółki o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega ponownemu rozpatrzeniu przez Sąd (art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. 2012r., poz. 270 dalej p.p.s.a.). Mając na uwadze powyższe, Sąd przeanalizował wniosek złożony na urzędowym formularzu "PPPr.", a także twierdzenia podniesione w sprzeciwie oraz dokumenty nadesłane przy piśmie z 15 czerwca 2012r. z uwzględnieniem zarówno obciążeń finansowych, jakie strona skarżąca będzie zobowiązana ponieść w postępowaniu, jak i jej możliwości finansowych. W przedmiotowej sprawie wpis od skargi wynosi 200 zł. (stosownie do § 2 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi) jest to z całą pewnością kwota wpisu, która nie przekracza możliwości finansowych spółki. Przedmiotem rozważań Sądu po wniesionym sprzeciwie, jest sytuacja majątkowa, w której znajduje się obecnie spółka. Spółka zajmuje się budową hal stalowych o przeznaczeniu magazynowym, handlowym, produkcyjnym lub sportowym, ponadto specjalizuje się w produkcji i projektowaniu konstrukcji stalowych oraz budowie obiektów takich jak hale, hangary czy wiaty. Spółka co ważne podkreślenia istnieje już ponad 20 lat (dane dostępne na stronie internetowej www. [...] .pl). Jak wynika z przedstawionych oświadczeń i przedłożonych dokumentów, kapitał zakładowy Spółki wynosi [...] zł., natomiast wartość środków trwałych według bilansu na ostatni rok wyniosła [...] zł. Wysokość zysku za ostatni rok obrotowy według bilansu to kwota [...] zł. Środki finansowe zgromadzone na rachunku bankowym w Banku [...] (stan rachunku na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku) to w walucie krajowej [...] zł. Mając powyższe na uwadze, z samego faktu zgromadzenia na rachunku bankowym środków finansowych uiszczenie brakującej kwoty wpisu nie może doprowadzić do wniosku, że spółka nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wniosku tego w żaden sposób nie może zmienić fakt spoczywania na pracodawcy obowiązku zapłaty wynagrodzenia i zaliczek na podatek od wynagrodzeń dla pracowników spółki. Spółka według złożonych dokumentów nie planuje inwestycji długoterminowych, nie ma obowiązku spłaty należności długoterminowych, nie poniosła strat w roku 2011r. Według informacji dostępnych na stronie internetowej [...] H. S. sp. z o.o. jest dynamicznie rozwijającą się firmą rodzinną, prężną, która ma za sobą w ciągu 20 lat istnienia ogromną ilość realizowanych inwestycji na terenie kraju i za granicą. Ze znajdującego się w aktach sądowych odpisu pełnego z Krajowego Rejestru Sądowego według stanu na dzień 16 stycznia 2012 r. wynika, iż Spółka nie znajduje się w stanie upadłości, ani nie jest prowadzone wobec niej postępowanie układowe, nie utraciła płynności finansowej oraz uzyskuje dochody z bieżącej działalności. Należy podkreślić, iż wpis sądowy jest wydatkiem, który wiąże się z bieżącą działalnością podmiotu i jako taki wpływa na wysokość strat finansowych ogółem, zatem winien być traktowany na równi z innymi wydatkami, które powinny zostać pokryte z bieżących dochodów. Zwolnienie od kosztów sądowych stanowi w istocie również formę kredytu udzielonego ze Skarbu Państwa, poprzez rezygnację z należnych opłat sądowych w chwili złożenia skargi i wykładanie ze środków budżetowych wydatków w toku postępowania. Prawo pomocy nie jest udzielane wszystkim zwracającym się o nie stronom, warunkiem jego przyznania pozostaje wykazanie przez wnioskującą stronę, iż spełnia ustawowe przesłanki w tym zakresie. Literalna wykładnia art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. nie pozostawia wątpliwości co do tego, iż inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki przemawiające za udzieleniem prawa pomocy, ciąży na ubiegającej się o takie prawo stronie. Godzi się zatem przyjąć, iż wprowadzając wyjątek od ogólnej zasady partycypowania w kosztach sądowych, ustawodawca złożył obowiązek wykazania pozytywnych przesłanek na wnioskodawcę, zaś ocenę ich spełnienia pozostawił referendarzowi lub sądowi rozpatrującemu wniosek. W tym zakresie Sąd – analizując oświadczenia złożone we wniosku oraz załączonych dokumentach – uznał, iż Spółka nie może liczyć na zwolnienie od kosztów sądowych, bowiem nie wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Podkreślenia jeszcze raz wymaga, iż w ocenie Sądu wnioskująca Spółka jest w stanie partycypować w kosztach postępowania na jego obecnym etapie, bowiem posiada środki finansowe zgromadzone na rachunku bankowym, przekraczające wysokość wpisu sądowego w sprawie jaka toczy się w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie. W tym stanie rzeczy i na podstawie art. 254 § 1 i art. 260 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił jak w sentencji.